Köylerde Ruhsat Aranmayan Yapılar (3194 m.27)

Köyde ev yapmak için ruhsat gerekir mi? 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 27. maddesi belirli yapılar için ruhsat şartını kaldırır — ama bunu koşulsuz yapmaz. Ruhsatın yerini valilik onayı ve muhtarlığa bildirim alır; bu iki adım atlanırsa yapı, ruhsatsız yapı rejimine geri döner.

savun hukuk

🧱 Ruhsat Aranmayan Yapılar

12/7/2013 tarihli 6495 sayılı Kanun’un 73. maddesiyle yeniden düzenlenen madde, belediye ve mücavir alanlar dışında, köylerin köy yerleşik alanlarında, civarında ve mezralarda yapılacak şu yapılar için yapı ruhsatı aranmayacağını düzenler:

• Konut,
• Entegre tesis niteliğinde olmayan ve imar planı gerektirmeyen tarım ve hayvancılık amaçlı yapılar,
• Köyde oturanların ihtiyaçlarını karşılayacak bakkal, manav, berber, köy fırını, köy kahvesi, köy lokantası, tanıtım ve teşhir büfeleri,
• Köy halkı tarafından kurulan ve işletilen kooperatiflerin işletme binası gibi yapılar.

Listede iki sınırlayıcı ifade dikkat çeker: entegre tesis niteliğinde olmayan ve imar planı gerektirmeyen. Bu iki nitelikten biri kaybolduğunda muafiyet sona erer.

📐 Ruhsatın Yerine Geçen İki Adım

Madde, ruhsat şartını kaldırırken yerine iki zorunluluk koyar:

1. Etüt ve projelerin valilik onayını müteakip muhtarlığa bildirimi,
2. Yapıların yöresel doku ve mimari özelliklere, fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olması.

Etüt ve projelerin sorumluluğu, müellifi olan mimar ve mühendislere aittir. Yapılar valilikçe ulusal adres bilgi sistemine ve kadastro planlarına işlenir.

Muhtara da bir denetim görevi verilmiştir: valilik onayı ve muhtarlığa bildirim şartı sağlanmadan ya da projesine aykırı yapı yapıldığının muhtarca tespiti veya öğrenilmesi hâlinde durum, muhtar tarafından ivedilikle valiliğe bildirilir.

🧾 Köy Yerleşik Alanı Dışında Ruhsat Zorunludur

Maddenin en çok karıştırılan cümlesi budur: köy yerleşik alan sınırları dışında kalan ve entegre tesis niteliğinde olmayan, imar planı gerektirmeyen tarım ve hayvancılık amaçlı yapıların yapı ruhsatı alınarak inşa edilmesi zorunludur.

Yani muafiyet coğrafi olarak sınırlıdır. Aynı nitelikteki bir ahır veya depo, köy yerleşik alanı içindeyse ruhsatsız yapılabilirken, sınırın dışındaysa ruhsat gerektirir. Bu nedenle ilk tespit edilecek şey, parselin köy yerleşik alan sınırının içinde mi dışında mı kaldığıdır; bu sınır ilgili idarece belirlenir ve haritasından okunur.

Tarım ve hayvancılık amaçlı yapıların denetimine yönelik fennî mesuliyet, 28. madde hükümlerine göre mimar ve mühendislerce üstlenilir.

⚖️ Seralar İçin Özel Kural

14/2/2020 tarihli 7221 sayılı Kanun’un 8. maddesiyle değiştirilen fıkra, seraları ayrı bir rejime tabi tutar. Belediye ve mücavir alanlar içinde veya dışındaki iskân dışı alanlarda yapılacak tarımsal amaçlı seralar;

• entegre tesis niteliğinde olmamak ve
• ilgili il tarım ve orman müdürlüğünden uygun görüş alınmak

koşuluyla yapı ruhsatı aranmadan yapılabilir. Ancak etüt ve projelerinin ruhsat vermeye yetkili idarece incelenmesi ve fen, sanat, sağlık kurallarına uygun olması zorunludur.

Sera muafiyetinin kapsamı, köy yapılarına göre daha geniştir: belediye sınırları içinde de uygulanabilir. Belirleyici olan, alanın iskân dışı olmasıdır.

📌 İlgili Konular

Ruhsatsız yapıda izlenen süreç için yapı tatil tutanağı ve mühürleme, geçici yapı izni için muvakkat yapı, kullanma izni için yapı kullanma izni ve abonelik yazılarımıza bakılabilir.

❓ Sıkça Sorulan Sorular