Forex Kazancının Silinmesi – Yargıtay 11. HD 2025/6996

Kaldıraçlı alım satım işlemlerinde asıl tartışma genellikle kaybedilen paradan doğar. Bu dosyada ise tam tersi olmuştur: bir yatırımcı 11.600 dolarlık teminatla girdiği işlemlerden yüz binlerce dolar kazanç elde etmiş, aynı sabah gelen tek bir e-posta ile bu kazanç silinmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 24.11.2025 tarihli, 2025/1248 E. ve 2025/6996 K. sayılı kararı, aracı kurumun gerçekleşmiş emri iptal etme yetkisinin sınırını oy çokluğuyla belirliyor.

📉 Kaldıraçlı İşlemde Emir Zinciri Nasıl İşler?

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 37. maddesi, yatırım hizmet ve faaliyetlerini sayarken ilk sıraya “sermaye piyasası araçlarıyla ilgili emirlerin alınması ve iletilmesi” ile “emirlerin müşteri adına ve hesabına veya kendi adına ve müşteri hesabına gerçekleştirilmesi” faaliyetlerini koyar. Aracı kurum, bu faaliyetleri Kurul izniyle yürüten yatırım kuruluşudur.

Kaldıraçlı alım satım işlemlerinde bu zincir çoğu zaman iki halkalıdır. Müşteri emri aracı kuruma ulaşır; aracı kurum ise aldığı pozisyonun riskini kapatmak için yurt dışındaki bir likidite sağlayıcı kuruluş nezdinde korunma amaçlı (hedge) karşı pozisyon açar. Müşterinin gördüğü ekran tek bir işlemi gösterse de, arka planda birbirine bağlı iki ayrı hukuki ilişki vardır. Uyuşmazlığın çıkış noktası tam olarak buradadır: zincirin ikinci halkasında yaşanan bir iptal, birinci halkadaki müşteri emrini de ortadan kaldırabilir mi?

Karşı oyda hatırlatıldığı üzere kaldıraçlı alım satım işlemleri 31.08.2011 tarihinden itibaren Sermaye Piyasası Kurulu’nun görev ve yetki alanına girmiş; bu faaliyetleri düzenleyen tebliğler 27.08.2011 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.

⏱️ 11.600 Dolarlık Teminat, Silinen Kazanç

Davacı, davalı şirkette hesap sahibi olduğunu belirtmiştir. 01.05.2015 tarihinde hesabına toplam 11.600,00 USD depozito yatırmış ve aynı tarihte açtığı işlemler sonunda 183.807,77 USD kazanç elde ettiğini ileri sürmüştür. (Karşı oy metninde aynı kazanç 188.807,70 USD olarak anılmaktadır.)

Aynı günün sabahında davacının e-posta adresine şu mesaj gelmiştir: “sistemde yaşanan sorun nedeniyle piyasa ile uyumlu fiyatlardan gerçekleştirilmeyen 3:56 ve sonrasındaki emirleriniz silinmiştir.” Davacı, kazandığı paranın silinmesinin mevzuata aykırı olduğunu ileri sürerek alacağın tahsili için icra takibi başlatmış; takip davalının itirazı üzerine durmuş ve itirazın iptali davası açılmıştır.

Davalı aracı kurum savunmasında; bu işlemlerde kaldıraç kullanıldığını, müşterilerin yüzde 80’inin bütün parasını kaybederek zarara uğradığını, ancak davacının kazandığını, sadece davacının işlemlerinin iptal edildiğini, işlemlerin Polonya para birimi üzerinden gerçekleştirildiğini ve 208 adet işlem yapıldığını, bunun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

⚖️ Mahkemenin ve Dairenin Değerlendirmesi

Dosya, daha önce bir bozma aşamasından geçmiştir. İlk derece mahkemesi, bozma ilamına uyularak yaptığı yargılama sonunda şu tespitleri yapmıştır: uyuşmazlık konusu kaldıraçlı işlemler, davalı aracı kurum tarafından yazılı sözleşme yaptığı likidite sağlayıcıya korunma amaçlı olarak gönderilmiştir. Likidite sağlayıcı kurum, bu işlemlerin kendi sistemine piyasada olmayan bir fiyatla geldiğini belirterek, log kayıtlarını da göstererek “geçersiz fiyat” açıklamasıyla iptal etmiştir. Aracı kurum da bunun üzerine davacının emirlerini iptal etmiştir.

Mahkeme, hem emir iptali işleminin hem de müşteriye yapılan iptal bildiriminin Sermaye Piyasası Kurulu’nun III-37.1 sayılı Tebliği’nin 29/(c) bendi ve devamına uygun olduğu gerekçesiyle davayı reddetmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, dosyadaki yazılara, ilk derece mahkemesince HMK 373/4 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının bütün temyiz itirazlarını yerinde görmemiş; kararı HMK 370/1 uyarınca 24.11.2025 tarihinde kesin olarak ve oy çokluğuyla onamıştır. Duruşmalı yapılan temyiz incelemesi sonucunda 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine hükmedilmiştir.

✍️ Karşı Oy: “Gerçekleşmiş Emir İptal Edilemez”

Kararın en öğretici bölümü karşı oydur. Karşı oy yazan üyeler, çoğunlukla aralarındaki görüş ayrılığını net biçimde tanımlamıştır: davalı aracı kurumun, kaldıraçlı işlemler yapan davacının bu işlemler sonucunda elde ettiği kazancı silmesinin mevzuata uygun olup olmadığı.

Karşı oya göre dosyada tartışmasız olan olgular şunlardır: taraflar arasında kaldıraçlı işlemler çerçeve sözleşmesi ve ek protokoller imzalanmıştır; davacı bu sözleşme gereğince kaldıraçlı alım satım işlemleri yapmıştır; 208 adet işlem sonucunda kazanç elde etmiştir; davalı bu işlemleri iptal ederek kazancı silmiştir.

Karşı oy, III-37.1 sayılı Tebliğ’in 29. maddesi, Seri: V No: 125 sayılı Tebliğ’in 10. maddesi ve taraflar arasındaki sözleşmenin 8. ve 11. maddeleri uyarınca gerçekleşmiş müşteri emirlerinin aracı kurumlarca iptal edilemeyeceğini ve değiştirilemeyeceğini vurgulamıştır. Dosyadaki bilirkişi raporlarında da gerçekleşmiş müşteri emirlerinin iptal edilemeyeceği ve davacının emirleri doğrultusunda yapılan işlemlerin iptalini haklı gösterecek bir neden bulunmadığı ifade edilmiştir. Karşı oy ayrıca, davalı tarafından Kurul’a yapılan şikâyet ve Kurul’ca yapılan incelemenin davacıyı bağlamayacağı görüşündedir.

📚 Emir İptalinin Üç İstisnası

Karşı oyda metni aynen aktarılan Seri: V, No: 125 sayılı Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri ve Bu İşlemleri Gerçekleştirebilecek Kurumlara İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ’in “Emir İptali” başlıklı 10. maddesi, kuralı ve istisnalarını şöyle kurar:

Görüldüğü gibi (c) bendi, aracı kurumun kendi riskini kapattığı kuruluşta yaşanan iptali müşteriye yansıtmasına izin vermektedir. Çoğunluğun onadığı ilk derece kararı olayı bu bende yerleştirmiş; karşı oy ise sözleşme hükümleri ve bilirkişi tespitleri karşısında iptal yetkisinin bulunmadığı sonucuna varmıştır.

🛡️ Sorumsuzluk Anlaşması ve TBK 115/3

Karşı oyun dayandığı ikinci hukuki temel, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 115. maddesinin üçüncü fıkrasıdır. Bu hükme göre, uzmanlığı gerektiren bir hizmet, meslek veya sanat ancak kanun ya da yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütülebiliyorsa, borçlunun hafif kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür. Aynı maddenin birinci fıkrası, ağır kusurdan sorumsuzluk anlaşmasını zaten kesin hükümsüz saymaktadır.

Aracı kurum faaliyeti, Kurul izniyle yürütülen ve uzmanlık gerektiren bir faaliyet olduğundan, çerçeve sözleşmelere konulan geniş sorumsuzluk kayıtları bu hüküm karşısında sınırlıdır. Karşı oy ayrıca, Dairenin bu tür uyuşmazlıklarda bankalar ve aracı kurumlar lehine verdiği istikrar kazanmış kararlar dikkate alındığında, bu kez karşı tarafta bulunan davacı aleyhine verilen kararın eşitlik ve hukuki güvenlik ilkelerine uygun olmadığı değerlendirmesini yapmıştır.

🆕 Yatırımcı Açısından Kararın Anlamı

Karar, kaldıraçlı işlem uyuşmazlıklarında ispatın nereye oturduğunu göstermektedir. İlk derece mahkemesinin kabulünde belirleyici olan unsurlar; likidite sağlayıcıyla yapılmış yazılı sözleşmenin varlığı, pozisyonun korunma amaçlı gönderildiğinin ortaya konulması, iptalin log kayıtlarıyla belgelenmesi ve müşteriye iptal bildirimi yapılmış olmasıdır. Tebliğ, (c) bendi kapsamındaki iptalde bildirimi ayrıca zorunlu tuttuğu için bu son unsur biçimsel değil, esasa ilişkindir.

Öte yandan karşı oy, aynı olgulardan farklı bir sonuca varılabileceğini ve gerçekleşmiş emrin iptalinin istisnai bir yetki olduğunu kayda geçirmiştir. Kararın oy çokluğuyla verilmiş olması, konunun içtihatta henüz tek sesli hâle gelmediğini göstermektedir. Aracı kurumun yükümlülüklerinin başka bir açıdan tartışıldığı karar için VİOP teminat açığında yatırımcı sorumluluğuna ilişkin inceleme okunabilir.

Bu karara konu türden bir uyuşmazlık hakkında detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Serideki diğer kararlar Emsal Kararlar bölümünde yer almaktadır.

❓ Sıkça Sorulan Sorular