Eşini defalarca aldattığı kabul edilen bir kişi hakkında zina sebebiyle boşanma kararı verilmesi, ilk bakışta doğal bir sonuç gibi görünür. Ne var ki günlük dilde aldatma denilen davranış ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 161. maddesindeki zina aynı şey değildir: zina, karşı cinsten biriyle cinsel ilişkiyi ya da buna muhakkak gözüyle bakılmasını gerektiren bir durumu ifade eder ve mahkeme önünde ispatlanması gerekir. Aldatma ise geniş bir sadakatsizlik yelpazesini kapsayan gündelik bir kavramdır ve her aldatma vakıası zina eşiğine ulaşmaz.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 24.09.2025 tarihli, 2025/627 E. ve 2025/7793 K. sayılı kararı tam bu ayrımı işlemektedir. Daire, sadakat yükümlülüğünün birçok kez ihlal edildiği bir dosyada, önceki olayların affedilmiş olması ve son olayın soyut tanık beyanlarına dayanması nedeniyle zina sebebiyle verilen boşanma kararını bozmuş; terditli boşanma sebeplerinin karara bağlanmamasını da ikinci bozma nedeni saymıştır.
⚖️ Aldatma mı, Zina mı? İki Kavram Arasındaki Fark
TMK 161, özel ve mutlak bir boşanma sebebi olan zinayı düzenler: eşlerden biri zina ederse diğer eş boşanma davası açabilir; dava hakkı, sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl geçmekle düşer; affeden tarafın dava hakkı yoktur. Zina ispatlandığında, evlilik birliğinin sarsılıp sarsılmadığına ayrıca bakılmaksızın boşanmaya karar verilir.
Günlük dildeki aldatma kavramı ise çok daha geniştir. Yakın mesajlaşma, duygusal ilişki veya sadakatsizlik izlenimi veren davranışlar aldatma olarak adlandırılsa da TMK 161 anlamında zina değildir; bunlar evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK 166/1) kapsamında güven sarsıcı davranış olarak kusur belirlemesinde dikkate alınır. Sadakatsizlik ağır derecede onur kırıcı bir boyut taşıyorsa TMK 162 de gündeme gelebilir.
📁 Terditli Boşanma Davası ve Derece Mahkemelerinin Kararı
Davacı kadın, boşanma sebeplerini kademeli biçimde ileri sürmüştür: öncelikle zina (TMK 161), kabul görmezse hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK 162), o da kabul görmezse evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK 166/1). Bu yönteme terditli talep denir.
İstanbul Anadolu 21. Aile Mahkemesi, 2021/6 E. ve 2023/532 K. sayılı kararında davayı zina sebebiyle kabul etmiştir. Gerekçe kararda şöyle özetlenmektedir:
- Tekrarlanan sadakatsizlik: Erkeğin sadakat yükümlülüğünü birçok kez ihlal ettiği tespit edilmiştir.
- Önceki olayların affı: Kadın, son olay dışında kalan aldatma vakıalarını affetmiştir.
- Son olay: Kadın memleketindeyken erkek, eve başka bir kadın getirdiğini bizzat anlatmıştır.
- Karine: Mahkeme, eşinden başka bir kadını eve getirmenin zinaya karine oluşturduğunu kabul etmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 38. Hukuk Dairesi, 2023/1064 E. ve 2024/1494 K. sayılı kararıyla davalı erkeğin istinaf başvurusunu esastan reddetmiş; davalı erkek vekili zina davasının kabulü ile kusur belirlemesi, nafaka ve tazminatlar yönünden kararı temyiz etmiştir.
🔨 Yargıtay’ın Bozma Gerekçesi
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, öncelikle zinanın tanımını ortaya koymuştur: zinanın varlığı için eşlerden birinin karşı cinsten başka bir kimseyle cinsel ilişkide bulunması veya bu ilişkiye muhakkak gözüyle bakılmasını gerektiren bir durum içinde bulunması ve bunun ispatlanmış olması gerekir. Bu ölçüt dosyaya uygulandığında sonuç farklıdır:
- Önceki eylemler: Yapılan yargılama ve toplanan delillerden, erkeğin önceki eylemlerinin kadın tarafından affedildiği ya da en azından hoşgörüyle karşılandığı ve tarafların bu olaylardan sonra birlikte yaşamaya devam ettikleri anlaşılmıştır.
- Son olay: Kadın memleketindeyken erkeğin eve başka bir kadın getirdiği iddia edilen olayda, zina eyleminin işlendiğine muhakkak gözüyle bakılacak nitelikte ve yeterlilikte tanık beyanı bulunmamaktadır.
- Delil yetersizliği: Zina, dosyada soyut tanık beyanları dışında başkaca delillerle de ispatlanamamıştır.
- Sonuç: Kadının zina sebebine dayalı boşanma talebinin reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulü doğru görülmemiştir.
Daire ikinci bir bozma nedeni daha tespit etmiştir: Davacı kadının terditli olarak ileri sürdüğü TMK 162 ve TMK 166/1 taleplerinin dosyadaki deliller uyarınca değerlendirilerek haklarında hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru bulunmamıştır.
Bu gerekçelerle Daire, 24.09.2025 tarihinde oy birliğiyle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının zina sebebiyle boşanmanın kabulü yönünden davalı erkek yararına ortadan kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesi kararının aynı yönden bozulmasına karar vermiştir. Kusur, nafaka ve tazminata ilişkin sair temyiz itirazları bozma sebebine göre şimdilik incelenmemiştir.
🤝 Affedilen ve Hoşgörülen Aldatma: TMK 161/3
TMK 161’in üçüncü fıkrası açıktır: “Affeden tarafın dava hakkı yoktur.” Af, açık bir beyanla olabileceği gibi, sadakatsizliği öğrenen eşin birlikte yaşamaya devam etmesi gibi davranışlarından da çıkarılabilir. Kararda dikkat çeken ifade, “affedildiği en azından hoşgörü ile karşılandığı” şeklindeki ikili tespittir: Daire, açık bir af beyanı aranmaksızın, tarafların olaylardan sonra birlikte yaşamaya devam etmesini önceki aldatma vakıalarının zina davasına dayanak yapılamaması için yeterli görmüştür.
Bu tespitin pratik anlamı şudur: Geçmişte defalarca aldatmış olmak tek başına zina davasını ayakta tutmaz; dava ancak af sonrasında gerçekleşen ve bağımsız olarak ispatlanan yeni bir eylem üzerine kurulabilir. Nitekim ilk derece mahkemesi de kabul kararını yalnızca son olaya dayandırmış, sorun o olayın ispatında çıkmıştır. Af olgusunun boşanma davalarındaki daha geniş etkileri için aldatmada af olgusu ve kesin hüküm ilişkisine ilişkin 2. Hukuk Dairesi kararı incelenebilir.
🔎 “Muhakkak Gözüyle Bakılacak Durum”: Zinanın İspat Standardı
Zina gizli yaşanan bir eylemdir ve doğrudan ispatı çoğu zaman mümkün değildir. Bu nedenle Yargıtay uygulaması, cinsel ilişkinin yanında “bu ilişkiye muhakkak gözüyle bakılmasını gerektiren bir durum” ölçütünü kabul etmiştir; eşin karşı cinsten biriyle aynı evde gece kalması bu kapsamda değerlendirilebilir. Ölçütün kritik kelimesi “muhakkak”tır: durum, makul şüphe bırakmayacak güçte olmalıdır.
İncelenen dosyada ilk derece mahkemesi, eve başka bir kadın getirilmesini zinaya karine saymıştır. Yargıtay bu karineyi kural olarak reddetmemiş; ancak karineyi kuracak vakıanın nasıl ispatlandığını sorgulamıştır. Kararda iki eksiklik vurgulanmaktadır: eve kadın getirildiğine dair “muhakkak gözüyle bakılacak nitelikte ve yeterlilikte” tanık beyanı yoktur ve soyut tanık beyanları dışında olayı destekleyen başkaca delil bulunmamaktadır.
Bu değerlendirmenin usul zemini TMK 184‘tür. Maddeye göre hâkim, boşanma davasının dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz; tarafların her türlü ikrarı hâkimi bağlamaz ve hâkim kanıtları serbestçe takdir eder. Buradan şu sonuçlar çıkar:
- İkrar tek başına yetmez: İlk derece mahkemesi, erkeğin eve kadın getirdiğini “bizzat anlattığına” dayanmıştır. TMK 184/3 gereği bu ikrar hâkimi bağlamadığından, olayın diğer delillerle de desteklenmesi aranır.
- Soyut tanık beyanı yetmez: Bizzat görmeye dayanmayan veya ayrıntı içermeyen genel tanık anlatımı, zina gibi ağır bir vakıa için “muhakkak” eşiğini karşılamaz.
- Karine, vakıaya bağlıdır: Eve başka bir kadın getirilmesi zinaya karine olabilir; ancak karinenin temelindeki vakıa ispatlanmadıkça karine de doğmaz.
Zinanın ispatlanamaması, sadakatsizliğin sonuçsuz kalacağı anlamına gelmez; aynı vakıalar TMK 166/1 kapsamında kusur ve tazminat değerlendirmesinde dikkate alınır. Bu boyut için aldatma sonrası boşanma tazminatına ilişkin karar yazısına bakılabilir.
🧭 Terditli Taleplerin Karara Bağlanma Zorunluluğu
Terditli davada asıl talep kabul edildiğinde yardımcı talepler hakkında hüküm kurulmasına gerek kalmaz; ancak asıl talep reddedildiğinde mahkeme sıradaki talebi incelemek ve hakkında hüküm vermek zorundadır. İlk derece mahkemesi zina talebini kabul ettiği için TMK 162 ve 166/1 taleplerini incelememiş; Yargıtay zina talebinin reddi gerektiğini tespit edince bu eksiklik ikinci bozma nedenine dönüşmüştür.
Kararın ortaya koyduğu çerçeve şöyle özetlenebilir:
- Aldatma ile zina ayrı kavramlardır: Sadakat yükümlülüğünün ihlali, TMK 161 anlamında zina sayılmak için cinsel ilişki veya buna muhakkak gözüyle bakılacak bir durum düzeyine ulaşmalıdır.
- Af ve hoşgörü dava hakkını sona erdirir: Sadakatsizlik sonrası birlikte yaşamaya devam edilmesi, önceki olayları zina davasının dayanağı olmaktan çıkarır.
- İspat eşiği yüksektir: Soyut tanık beyanı ve hâkimi bağlamayan ikrar, tek başına zinanın kabulü için yeterli değildir.
- Terditli talepler karşılıksız bırakılamaz: Zina talebi reddedildiğinde TMK 162 ve TMK 166/1 talepleri değerlendirilip hüküm kurulmalıdır.
Bu karara konu türden bir uyuşmazlık hakkında detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Boşanma ve aile hukukuna ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar bölümünde yer almaktadır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Eşin daha önce affedilen aldatma olayları zina davasında kullanılabilir mi?
TMK 161/3’e göre affeden tarafın dava hakkı yoktur. İncelenen kararda Yargıtay, önceki eylemlerin affedildiğini ya da en azından hoşgörüyle karşılandığını ve tarafların birlikte yaşamaya devam ettiğini belirterek bu olayları zina davasının dayanağı olarak kabul etmemiştir. Af sonrası gerçekleşen yeni bir olay ise ayrıca ve bağımsız olarak ispatlanmalıdır.
Eşin eve başka bir kadın getirmesi zina sayılır mı?
Yargıtay uygulamasında, karşı cinsten biriyle aynı evde kalınması zinaya “muhakkak gözüyle bakılmasını gerektiren durum” olarak değerlendirilebilir. Ancak bu karara göre, olayın kendisi muhakkak gözüyle bakılacak nitelikte ve yeterlilikte tanık beyanıyla veya başka delillerle ispatlanmalıdır; soyut tanık anlatımı ve eşin hâkimi bağlamayan ikrarı tek başına yeterli görülmemiştir.
Zina ispatlanamazsa boşanma davası tamamen reddedilir mi?
Dava terditli açılmışsa hayır. Bu kararda Yargıtay, zina talebinin reddi gerektiğini belirtmekle birlikte, TMK 162 ve TMK 166/1’e dayalı terditli taleplerin de değerlendirilip hüküm kurulması gerektiğini vurgulamıştır. Sadakatsizlik, evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle boşanmada kusur olarak dikkate alınabilir.
Bu karar, her aldatma iddiasında aynı şekilde uygulanır mı?
Yargıtay kararları yol gösterici olmakla birlikte, zinanın ispatı her dosyada kendi delilleri ve somut koşullarıyla değerlendirilir. Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazıda yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır; karar özeti ilgili Yargıtay kararının yayımlanmış metninden aktarılmıştır ve bozma kararı sonrasında dosya ilk derece mahkemesinde yeniden değerlendirilecektir. Her somut olay kendi delilleriyle değerlendirilir; yazı kullanılarak yapılan başvuru, talep ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
