Polise Meslekten Çıkarmada Yetki – Danıştay 2. D 2026/558
Bir disiplin cezasının hukuka uygun olup olmadığı tartışılırken çoğu zaman ilk akla gelen soru “fiil işlendi mi?” sorusudur. Oysa idare hukukunda bir işlemin beş unsuru vardır ve bunlardan biri, hatta sıralamada ilki, yetkidir. Fiil sabit olsa bile cezayı vermeye yetkili olmayan bir kurulun kararı ayakta kalamaz. Danıştay İkinci Dairesinin 2026 yılı başında verdiği bir kararı, bu basit görünen kuralın kolluk disiplin hukukunda ne kadar belirleyici olabileceğini gösteriyor: Bir polis memuruna verilen meslekten çıkarma cezası, olayın esası tartışılmadan, yalnızca cezayı veren kurulun yetkisiz olduğu gerekçesiyle hukuka aykırı bulundu.
Danıştay 2. Dairesi, 16.02.2026 tarihli ve E.2022/4640, K.2026/558 sayılı kararıyla, davanın reddine ilişkin idare mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden bölge idare mahkemesi kararını 2577 sayılı Kanun’un 49/2-b maddesi uyarınca oyçokluğuyla bozmuştur.
🎯 Uyuşmazlığın düğüm noktası
Dava, İstanbul’da bir ilçe emniyet müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, meslekten çıkarma cezasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle ödenmesi istemiyle açılmıştır.
Davacının ileri sürdüğü itirazlar esas olarak olayın içeriğine yöneliktir: Ceza yargılamasında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğini, bu kararın kesin hüküm niteliği taşımadığını, ele geçirilen silahın yasak silahlar kapsamında olmadığını ve sicil geçmişi dikkate alınarak bir alt cezanın uygulanması gerektiğini savunmuştur. Ne var ki Danıştay, bu itirazların hiçbirini esastan tartışmadan, işlemi yetki unsuru bakımından ele almış ve sonuca oradan ulaşmıştır.
🗂️ Ortak soruşturma, farklı fiiller
Karar metnine göre olayların başlangıcı, 05.04.2019 tarihinde İstanbul’daki bir mesire alanında izinsiz kazı yapıldığının anlaşılmasıdır. Bunun üzerine sorumluluğu olduğu değerlendirilen 4. sınıf emniyet müdürü ile onun şoförü olarak görev yapan davacı hakkında tek bir disiplin soruşturması başlatılmıştır.
Soruşturmacının teklifleri iki kişi için birbirinden farklıdır:
- Emniyet müdürü hakkında: Kültür varlıklarını bulmak amacıyla izinsiz kazı yapmak nedeniyle 657 sayılı Kanun’un 125/E-g maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma; Devletin araç ve gereçlerini özel işlerinde kullanmak nedeniyle 7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-9 maddesi uyarınca 3 günlük aylıktan kesme.
- Davacı polis memuru hakkında: 7068 sayılı Kanun’un 8/6-y maddesindeki menşei belli olmayan, bulundurulması ve taşınması yasak silah ve mühimmatı bulundurmak fiili nedeniyle meslekten çıkarma.
Soruşturma dosyası doğrudan İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmiştir. Kurul, davacı yönünden izinsiz kazı ve Devlet araç gereçlerini özel işlerde kullanma iddialarının sübuta ermediğini kabul ederek bunlar için ceza verilmesine yer olmadığına karar vermiş; silah ve mühimmat bulundurma fiili yönünden ise meslekten çıkarma cezasını uygulamıştır. Ayrıca aynı olayla ilgili ceza yargılamasında davacı hakkında ateşli silahlara ilişkin suçtan kurulan hükmün açıklanması geri bırakılmış ve bu karar itiraz edilmeksizin kesinleşmiştir.
🏛️ İdare mahkemesi ve bölge idare mahkemesi
İdare mahkemesi, ceza yargılaması sonunda verilen kararı ve disiplin soruşturmasında alınan ifadeleri birlikte değerlendirmiş, davacıya isnat edilen fiilin sübuta erdiği sonucuna varmış ve davayı reddetmiştir.
Bölge idare mahkemesi ise kararın usul ve hukuka uygun olduğunu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığını belirterek istinaf başvurusunu reddetmiştir.
Her iki derece de uyuşmazlığı fiilin sabit olup olmadığı ekseninde çözmüştür. Danıştay Tetkik Hâkimi ise bozma yönünde düşünce bildirmiştir.
⚖️ Danıştay’ın yetki değerlendirmesi
Daire, uyuşmazlığın çözümü için öncelikle İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun polis memurlarına meslekten çıkarma cezası verip veremeyeceğinin ortaya konulması gerektiğini belirtmiştir. Kararın gerekçesi şu adımlardan oluşur:
- 7068 sayılı Kanun’un 9. maddesi, Devlet memurluğundan çıkarma cezasında yetki bakımından 657 sayılı Kanun’a göndermede bulunur; 657 sayılı Kanun’un 126. maddesine göre bu ceza, memurun bağlı olduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararıyla verilir.
- Buna karşılık meslekten çıkarma cezası bakımından 7068 sayılı Kanun’un 17/1-a maddesi, kuruldukları il emniyet kadrosundaki polis memurlarına bütün disiplin cezalarını verme yetkisini il polis disiplin kurullarına tanır.
- Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu, il kadrosundaki polis memurlarına meslekten çıkarma cezasını ancak iki istisnai hâlde verebilir: 18/2. madde uyarınca Bakan onayına sunulup uygun görülmeyen ya da Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş verilmeyen dosyalarda ve 26/1. madde uyarınca ast memurun üst memurla aynı fiile iştirak ettiği durumlarda.
- Somut olayda davacıya ve emniyet müdürüne isnat edilen fiiller farklıdır; aynı fiile iştirak yoktur. 18/2. maddedeki hâl de söz konusu değildir.
Daire bu tespitlerden hareketle, Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunun davacıya meslekten çıkarma cezası verme yetkisinin bulunmadığını kabul etmiştir. Karara göre yapılması gereken, soruşturma dosyasının davacıya meslekten çıkarma cezası verilmesi teklifiyle iletilen kısmının tefrik edilerek yetkili disiplin kuruluna gönderilmesiydi. Bu yapılmadan tesis edilen işlem yetki unsuru yönünden hukuka aykırı bulunmuş, davayı reddeden ilk derece kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden bölge idare mahkemesi kararı bozulmuştur. Dosya yeniden karar verilmek üzere bölge idare mahkemesine gönderilmiş, karar düzeltme yolunun kapalı olduğu belirtilmiştir.
🔁 Karşı oy: Üst memurun kurulu yetkili değil mi?
Karar oyçokluğuyla verilmiştir ve karşı oy, meselenin ne kadar ince bir çizgide durduğunu gösterir. Karşı oyda şu görüşe yer verilmiştir:
- 7068 sayılı Kanun’daki sistematikte yetkili kurullar meslekten çıkarma cezası esas alınarak belirlenmiş; bir kurulun meslekten çıkarma cezası verebildiği personele daha alt cezaları vermede de yetkili olduğu açıkça düzenlenmiştir.
- Soruşturmanın konusu, emniyet müdürünün izinsiz kazı yaptırması ve bu kazıya talimatıyla davacıyı görevlendirmesidir. Davacının suçlandığı olay bu bütünün parçasıdır.
- Bu nedenle 26/1. madde uyarınca üst memur hakkında ceza vermeye yetkili kurul, ast memur bakımından da yetkilidir; işlemin esasının incelenmesi gerekir.
Çoğunluk ile karşı oy arasındaki fark, “aynı fiile iştirak” kavramının nasıl okunacağıdır. Çoğunluk, iki personele yüklenen fiillerin farklı olmasını belirleyici görmüş; karşı oy ise fiillerin aynı olaydan doğmasını yeterli saymıştır. Kararın sonucunu çoğunluk görüşü belirlemiştir.
🧩 7068 sayılı Kanun’daki yetki haritası
Kararın dayandığı hükümler, Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair 7068 sayılı Kanun’un güncel metninde şöyledir:
17. madde: İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile emniyet hizmetleri sınıfı dışındaki memurlara bütün disiplin cezalarını; komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserlere ise meslekten çıkarma dışındaki cezaları verebilir.
18. madde: İl polis disiplin kurulunun meslekten çıkarma kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşir. Bakan onayına sunulup uygun görülmeyen ya da Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş verilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.
26/1. madde: Yetkili disiplin kurulunun saptanmasında fiilin işlendiği tarihte çalışılan yer esas alınır; ast memur ile üst memurun aynı fiile iştiraki hâlinde yetkili kurul, üst memur hakkında ceza vermeye yetkili kuruldur.
Danıştay’ın kararı, il kurulu, vali, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu ve Bakan onayından oluşan bu aşamalar atlanarak dosyanın doğrudan Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna götürülmesinin, kanundaki istisnalar dışında yetki sorunu doğuracağını ortaya koymaktadır.
Kolluk disiplin hukukunda usul unsurunun önemine ilişkin başka bir örnek için disiplinde savunma istem yazısı kararına; aynı Dairenin meslekten çıkarma cezasını esas yönünden ele aldığı bir dosya için forex kazancı ve meslekten çıkarma yazısına bakılabilir.
📝 Kararın bıraktığı notlar
- Yetki, esastan önce gelir: Danıştay, HAGB kararının kesin hüküm niteliği, silahın yasak silah sayılıp sayılmadığı ve ceza tayini gibi esasa ilişkin itirazlara girmeden, yalnızca yetki yönünden bozma kararı vermiştir.
- Ortak soruşturma, ortak kurul anlamına gelmez: Aynı olay nedeniyle birden fazla personel hakkında tek soruşturma yürütülmesi, kendiliğinden tek bir kurulun yetkili olacağı sonucunu doğurmaz; belirleyici olan, fiillerin aynı olup olmadığıdır.
- Tefrik çözümü: Karara göre farklı fiiller söz konusu olduğunda dosyanın ilgili kısmının ayrılarak yetkili kurula gönderilmesi gerekir.
- Bozma, ceza konusunda nihai sonuç değildir: Karar, işlemin yetki yönünden hukuka aykırılığına ilişkindir; yetkili kurulun yeniden yapacağı değerlendirmenin sonucu hakkında bir şey söylemez.
❓ Merak edilenler
İl kadrosundaki polis memuruna meslekten çıkarma cezasını hangi kurul verir?
Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu hangi durumlarda polis memuruna meslekten çıkarma cezası verebilir?
Fiil sabit olsa bile yetkisiz kurulun verdiği ceza iptal edilir mi?
Bu karar, davacının yeniden cezalandırılamayacağı anlamına mı gelir?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgilerine iletişim sayfasından, diğer içtihat değerlendirmelerine ise Emsal Kararlar arşivinden ulaşılabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Danıştay 2. Dairesinin Bedesten / mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Tarafların ve olaya karışan kamu görevlilerinin kimliği yazıya alınmamıştır. Karar oyçokluğuyla verilmiş olup karşı oyda farklı bir yorum benimsenmiştir. Mevzuata ilişkin açıklamalar bilgi amacıyla eklenmiştir. Farklı olgulara sahip dosyalarda farklı sonuçlara ulaşılabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
