Otoparkta ve Yedieminde Araç Hasarı: TBK 579 Kusursuz Sorumluluk, Yediemin ve İdarenin Sorumluluğu
Ücretli bir otoparka bırakılan aracın çalınması ya da hasar görmesi, haciz veya trafikten men nedeniyle yediemin otoparkında tutulan aracın teslim alınırken hasarlı ya da eksik parçalı bulunması, sorumluluğun kime ait olduğu sorusunu gündeme getirir. Otopark işletenin sorumluluğu Türk Borçlar Kanununda özel olarak düzenlenmiştir ve oldukça ağırdır.
Kısa özet: Otopark ve garaj işletenler, kendilerine bırakılan taşıtın yok olmasından, hasara uğramasından veya çalınmasından kusursuz olarak sorumludur; ancak saklatanın kusurunu, mücbir sebebi veya eşyanın niteliğini ispat ederlerse kurtulurlar (TBK m.579). “Sorumluluk kabul edilmez” levhası işletmeyi sorumluluktan kurtarmaz. Hacizli aracın yedieminde kaybolmasında dava yediemine açılır; hukuka aykırı trafikten menden doğan zararlar ise idareye karşı tam yargı davasıyla istenebilir.
Bu yazıda neler var?
🅿️ Otopark İşletenin Sorumluluğu
- Kusursuz sorumluluk: İşleten, taşıtın yok olması, hasarı ve çalınmasından kusuru olmasa da sorumludur (TBK m.579).
- Kurtuluş kanıtı: Saklatanın kusurunu, mücbir sebebi veya zararın eşyanın niteliğinden doğduğunu ispat eden işleten sorumluluktan kurtulur.
- Sınırlama: İşletene kusur yüklenemiyorsa sorumluluk, günlük otopark ücretinin on katıyla sınırlıdır.
- Levha geçersiz: “Sorumluluk kabul edilmez” gibi ilanlar işleteni sorumluluktan kurtarmaz.
- Hapis hakkı: İşleten ücret alacağı için araç üzerinde hapis hakkına sahiptir (m.580).
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, TBK m.579’daki sorumluluğun kusursuz sözleşmesel sorumluluk olduğunu ve aracı otoparka bırakan kişinin malik olmasa bile tazminat isteyebileceğini kabul etmiştir (E.2018/953, K.2021/1410, 16.11.2021). Kapatılmış 17. Hukuk Dairesi de otoparktan çalınan araçta işletmecinin zarardan tamamen sorumlu olduğunu ve sürücüye kusur payı verilemeyeceğini belirtmiştir (E.2013/4373, K.2013/8293, 03.06.2013).
🏢 Lisanslı Yediemin Otoparkları
İİK m.88/5 uyarınca haczedilen mallar, Adalet Bakanlığınca lisans verilen yediemin depolarında muhafaza edilir; işletmenin alt işleticiye devredilmesi, lisans sahibinin sorumluluğunu kaldırmaz. Lisanslı Yediemin Depoları Yönetmeliğine göre lisans sahibi hizmet sırasında doğan zararlardan sorumludur, zararlar depo teminatından karşılanır ve sigorta zorunludur. Haczi kalkmış ancak yedieminde kalan mallar İİK m.88/a uyarınca re’sen tasfiye edilir. İcra sürecinde haciz ve muhafaza için istihkak davası dilekçesi örneği yazısına bakılabilir.
🏛️ Trafikten Men ve İdarenin Sorumluluğu
Trafikten men edilen araçlar, çekme ve muhafaza esasları yönetmelikle belirlenen otoparklarda tutulur (KTK m.79). Altı ay içinde teslim alınmayan araçlar Hazinece satılır (KTK ek m.14). Hukuka aykırı bir trafikten men işlemi nedeniyle aracın otoparkta beklemesinden doğan zararlar, Anayasa m.125 uyarınca idareye karşı tam yargı davasıyla istenebilir. Ayrıntılar için trafikten men ve otopark ücreti ve idarenin hizmet kusuru yazılarına bakılabilir.
📚 Yargı Kararları
- Yediemine bırakılan araç: Kapatılmış Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, hacizde yediemine bırakılan aracın çalınıp yanmasında yediemin muhafaza görevini gereği gibi yapmadığı için sorumlu olduğunu, kusur durumunun ancak hakkaniyet indirimi sebebi olabileceğini belirtmiştir (E.2011/14792, K.2012/16790, 13.11.2012).
- Devlete husumet yok: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, hacizli aracın yediemin otoparkından kaybolmasında icra memurunun yediemini denetleme görevi bulunmadığını, davanın devlete değil yediemine açılması gerektiğini kabul etmiştir (E.2025/5263, K.2026/2186, 15.04.2026).
- Kazanç kaybı ve otopark ücreti: Danıştay 8. Dairesi, hukuka aykırı trafikten men nedeniyle otoparkta kalan ticari aracın kazanç kaybı ve otopark ücretinin idareye ödetilmesine ilişkin kararı onamıştır (E.2018/488, K.2021/4792, 25.10.2021).
- El koyma ve araç bedeli: Aynı Daire, el koymanın tek başına araç bedeli kadar zarar doğurmayacağını, aracın iade edildiği durumda araç bedelinin istenemeyeceğini belirtmiştir (E.2021/3860, K.2025/223, 30.01.2025).
📸 Teslim Alırken Yapılması Gerekenler
- Aracı otoparka bırakırken fiş veya bilet alınması ve aracın fotoğraflanması,
- Teslim alırken hasar veya eksiklik varsa tutanak düzenletilmesi,
- Tutanak düzenlenmezse noter, kolluk veya mahkeme aracılığıyla tespit yaptırılması; bkz. delil tespiti,
- Kasko poliçesinin kapsamının kontrol edilmesi ve sigortacıya bildirim,
- Zararın onarım faturası ve değer kaybı raporuyla belgelenmesi.
El konulan veya müsadere edilen araçlar için araç müsaderesi yazısına bakılabilir. Genel çerçeve otomotiv hukuku rehberi yazısındadır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Otoparktan çalınan aracımın zararını kim öder?
Otopark işleten, saklatanın kusurunu veya mücbir sebebi ispat etmedikçe kusursuz olarak sorumludur.
'Otoparkta oluşan hasarlardan sorumlu değiliz' levhası geçerli mi?
Hayır. Bu tür ilanlar işleteni sorumluluktan kurtarmaz.
Yedieminde kaybolan hacizli araç için kime dava açılır?
Yargıtay, davanın devlete değil yediemine açılması gerektiğini kabul etmektedir.
Hukuka aykırı trafikten men nedeniyle otopark ücretini geri alabilir miyim?
İdareye karşı tam yargı davasıyla otopark ücreti ve kazanç kaybı istenebilir.
Davam için ne yapmalıyım?
Bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Otoparkta ve yedieminde araç hasarı hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
