Alacaklının karşısındaki borçlu bir belediye, il özel idaresi veya başka bir kamu tüzel kişisi olduğunda icra hukuku farklı işler: devlet malları haczedilemez, kamu hizmetine tahsisli varlıklar korunur. Bu sınırları bilmemek, alacaklı için yıllarca süren sonuçsuz takipler demektir.
🏛️ Devlet Mallarının Haczedilmezliği
Devlet malları ve özel kanunlarında haczedilemeyeceği yazılı mallar haczedilemez; bu kural haczedilemeyen mallar rejiminin kamu ayağıdır. Amaç, alacaklıyı cezalandırmak değil kamu hizmetinin sürekliliğini korumaktır; bu yüzden koruma, malın kime ait göründüğüne değil hizmete tahsisine göre okunur.
Not: Kamu borçlusuna karşı sabır tek başına strateji değildir: hangi varlığın tahsisli olduğunu belgeleriyle tartışmak, çoğu kez yılların beklemesinden daha hızlı sonuç verir.
🏙️ Belediye Alacaklısının Yolu
Belediyelere karşı takipte, fiilen kamu hizmetinde kullanılan mallar ile hizmete tahsisli gelirler korunur; buna karşılık bu kapsama girmeyen varlıklar takibe konu olabilir. Uygulamada belediyeden borca yeter mal göstermesi istenir ve haciz bu gösterilen varlıklar üzerinden yürütülür. Kamu idarelerinin alacaklı olduğu ters senaryo için idari para cezalarının icrası yazısına bakılabilir.
🧩 Uygulamada Sık Yaşanan Sorunlar
Belediye hesaplarının hangi kısmının hizmete tahsisli olduğu en çetrefilli tartışmadır; banka hesabına konulan hacizler bu gerekçeyle sıkça şikâyet konusu olur. Şikâyetin usulü icra mahkemesinde şikâyet yazısında anlatılmıştır. Alacaklı yönünden strateji; haczedilebilir varlık haritasını doğru çıkarmak, gerekirse faiz kalemlerini de içeren bütünlüklü bir tahsilat planı kurmaktır.
📌 İlgili Konular
Yetki itirazı ve haczin kaldırılması konuları bu başlıkla birlikte okunmalıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Belediyeden ihale alacağım var; hesabına doğrudan haciz koydurabilir miyim?
Hesaplardaki tutarların hizmete tahsis durumu belirleyicidir; tahsisli kaynaklar korunur, kapsam dışı varlıklar takibe konu olabilir.
Belediye ‘bütün mallarım kamu hizmetinde’ diyerek her haczi engelleyebilir mi?
Koruma soyut beyanla değil, fiili tahsisle değerlendirilir; uyuşmazlık hâlinde değerlendirmeyi icra mahkemesi yapar.
Kamu iktisadi teşebbüsleri de aynı korumadan yararlanır mı?
Koruma, kuruluşun tabi olduğu mevzuata ve malın niteliğine göre değişir; her kamu bağlantılı kuruluş aynı rejime tabi değildir.
Belediye borcunu hiç ödemezse alacak nasıl tahsil edilir?
Haczedilebilir varlıkların tespiti, bütçeye ödenek konulması talepleri ve şikâyet yolları birlikte kullanılarak süreç yürütülür; dosya bazında planlama gerekir.
Kamu tüzel kişilerine karşı alacak takibi süreçleriniz için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
