Alacaklı takibi kendi şehrinde açmak ister, borçlu kendi şehrinde savunmak: icra hukukunun sessiz çekişmelerinden biri yetkidir. Yanlış yerde açılan takip aylar kaybettirir; yanlış kurgulanan yetki itirazı ise borçlunun elindeki kozu bir dilekçede eritir.
🗺️ Yetkili İcra Dairesi
İlamsız takipte yetki, medeni usulün genel kurallarına göre belirlenir: asıl yetkili yer borçlunun yerleşim yeridir; sözleşmeden doğan alacaklarda ifa yerinin icra dairesi de yetkilidir. Tacirler ve kamu tüzel kişileri arasında yetki sözleşmesi yapılabilir; tüketici işlemlerinde ise tüketici aleyhine yetki kaydı geçerli değildir. İlamlı icrada fark büyüktür: ilam her yerdeki icra dairesinde takibe konabilir, yetki tartışması olmaz.
Not: Yetki itirazında altın kural açıklıktır: doğru daire gösterilmeden yapılan itiraz yok hükmündedir; ilamlı icrada ise yetki tartışması hiç açılmaz.
📮 İtirazın Usulü
Yetki itirazı, ödeme emrine karşı itiraz süresi içinde ve kural olarak esasa itirazla birlikte yapılır; itirazda yetkili dairenin hangisi olduğu açıkça gösterilmelidir, aksi hâlde itiraz sonuç doğurmaz. Kambiyo takibinde yetki itirazı da mahkemeye yapılır. Yetki itirazı takibi durdurmaz ama kabulü hâlinde dosya yetkili daireye gönderilir; alacaklının itirazın kaldırılması sürecinde önce yetki engelini aşması gerekir.
♟️ Stratejik Değeri
Borçlu yönünden yetki itirazı zaman ve savunma alanı kazandırır; ancak tek başına borcu ortadan kaldırmaz ve kötüye kullanımı maliyeti artırır. Alacaklı yönünden ise doğru yer seçimi baştan yapılmalıdır: borçlunun güncel yerleşim yeri, sözleşmedeki ifa ve yetki kayıtları takip talebinden önce doğrulanmalı; tebligat adresiyle birlikte düşünülmelidir. Yetkisiz yerde kesinleşmiş görünen takip, sonradan açılacak davalarda da tartışma üretir.
📌 İlgili Konular
Konu borca itiraz ve itirazın kaldırılması ile yakından bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Takip benim şehrimde değil, alacaklının şehrinde açılmış; ne yapabilirim?
İtiraz süresi içinde, yetkili daireyi açıkça göstererek yetki itirazında bulunabilirsiniz; kabulünde dosya yetkili yere gönderilir.
Yetki itirazı takibi durdurur mu?
Tek başına durdurmaz; ancak esasa itirazla birlikte yapılan itiraz takibi durdurur ve alacaklı önce yetki engelini aşmak zorunda kalır.
Mahkeme kararımı istediğim şehirde icraya koyabilir miyim?
Evet; ilamlı icrada yetki sınırlaması yoktur, ilam ülkenin her yerindeki icra dairesinde takibe konabilir.
Sözleşmede yetki maddesi var; bu icra takibinde de geçerli mi?
Tacirler arasında geçerli yetki sözleşmesi icra takibinde de esas alınır; tüketici aleyhine yetki kayıtları ise geçersizdir.
Yetki ve takip usulü uyuşmazlıklarınız için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
