Gayrimenkul alım-satımında sıkça kullanılan kaparo (pey akçesi) ve cezai şart, tarafların taahhütlerini güvence altına alır. Bu yazıda kaparo ve cezai şart bilgilendirici biçimde açıklanmaktadır.
💰 Kaparo (Pey Akçesi)
Kaparo, sözleşmenin kurulduğunu göstermek ve tarafları bağlamak için verilen bir bedeldir. Türk hukukunda kural olarak ‘bağlanma parası’ niteliğindedir; sözleşmeden dönülse bile kural olarak geri istenemez ya da katlanarak iade söz konusu olabilir. Kaparonun niteliği, satış vaadi gibi sözleşmelerde önem taşır. Yazılı belirleme uyuşmazlığı azaltır.
Not: Kaparo/cezai şart/cayma parası ayrımı sözleşmede açıkça yazılmalı; nitelendirme sonucu belirler.
📌 Cezai Şart
Cezai şart, taraflardan biri yükümlülüğünü yerine getirmezse ödeyeceği önceden kararlaştırılmış bir bedeldir. Alacaklı, kural olarak ayrıca zarar ispatına gerek kalmadan cezai şartı isteyebilir. Aşırı yüksek cezai şartın hâkim tarafından indirilmesi gündeme gelebilir. Sözleşmedeki ifade biçimi belirleyicidir.
⚖️ Dikkat Edilecekler
Kaparo mu, cezai şart mı, yoksa ‘cayma parası’ mı kararlaştırıldığının sözleşmede açıkça yazılması çok önemlidir; nitelendirme sonuçları değiştirir. Yargıtay uygulamasında tarafların gerçek iradesi ve sözleşme metni birlikte değerlendirilir. Belirsiz ifadeler uyuşmazlık doğurur. Her dosya kendi koşullarında ele alınır.
📌 İlgili Konular
Konu taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ve emlakçı komisyonu ile bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Kaparo geri alınabilir mi?
Kural olarak bağlanma parası niteliğindedir; sözleşmeden dönülse bile koşullarına göre geri alınamayabilir.
Cezai şart için zarar ispatı gerekir mi?
Alacaklı kural olarak ayrıca zarar ispatına gerek kalmadan cezai şartı isteyebilir.
Cezai şart indirilebilir mi?
Aşırı yüksek cezai şartın hâkim tarafından indirilmesi gündeme gelebilir.
Kaparo hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
