Kentsel dönüşüm sürecinde riskli yapı tespiti kesinleşip bina tahliye edildikten sonra, hak sahiplerinin en büyük kaygılarından biri barınma sorunudur. Devlet, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında bu soruna çözüm olarak kira yardımı uygulaması getirmiştir. Bu yazıda kentsel dönüşümde kira yardımının ne olduğunu, başvuru şartlarını, güncel tutarları ve dikkat edilmesi gereken hukuki noktaları ele alıyoruz.
🏗️ Kentsel Dönüşüm Kira Yardımı Nedir?
Kentsel dönüşüm kira yardımı, 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı olarak tespit edilen binaların tahliye edilmesi sonucunda barınma ihtiyacı doğan hak sahiplerine devlet tarafından aylık olarak ödenen nakdi destektir. Bu yardım, inşaat süresince hak sahiplerinin kira giderlerini karşılamayı amaçlar.
🏗️ Kira Yardımından Kimler Yararlanabilir?
Kentsel dönüşüm kira yardımından faydalanabilecek hak sahipleri şunlardır:
- Malikler (Kat Malikleri): Riskli yapıda bağımsız bölüm sahibi olan kişiler. Her bağımsız bölüm için ayrı kira yardımı ödenir.
- Kiracılar: Riskli yapıda ikamet eden kiracılar tek seferlik taşınma yardımı alabilir. Aylık kira yardımı ise kiracılara değil, maliklere ödenir.
- Sınırlı Ayni Hak Sahipleri: İntifa hakkı veya oturma hakkı gibi sınırlı ayni hak sahipleri de kira yardımından yararlanabilir.
🏗️ Kira Yardımı Başvuru Şartları
Kira yardımı başvurusu yapabilmek için aşağıdaki şartların sağlanması gerekir:
- Riskli yapı tespitinin kesinleşmiş olması: Bina hakkında riskli yapı tespit raporu düzenlenmiş ve itiraz süresi geçmiş ya da itiraz reddedilmiş olmalıdır.
- Binanın tahliye edilmiş olması: Riskli yapının fiilen boşaltılmış olması gerekir. Tahliye gerçekleşmeden kira yardımı başvurusu yapılamaz.
- Başvuru süresine uyulması: Tahliye veya yıkım tarihinden itibaren 1 yıl içinde başvuru yapılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir.
- İkamet belgesi: Tahliye tarihinden 3 ay öncesine kadar olan faturalar veya resmi belgelerle o binada ikamet edildiğinin ispatlanması gerekir.
🏗️ Başvuru Nasıl Yapılır?
Kira yardımı başvurusu birkaç farklı kanal üzerinden yapılabilir:
1. E-Devlet Üzerinden Başvuru
E-Devlet platformunda “Kentsel Dönüşüm Projesi Kira Yardımı Başvurusu” ekranı üzerinden online başvuru yapılabilir. Başvuru sırasında kimlik bilgileri, tapu kaydı, riskli yapı tespit raporu, tahliye belgesi ve IBAN bilgileri istenir.
2. Kentsel Dönüşüm Başkanlığı veya İlçe Belediyesi
Riskli yapılarda başvurular doğrudan Kentsel Dönüşüm Başkanlığı İl Müdürlüklerine yapılır. Bazı illerde yetki devri yapılmış olup başvurular ilçe belediyeleri aracılığıyla da kabul edilmektedir.
3. Riskli Alan ve Rezerv Yapı Alanlarında Başvuru
Riskli alan veya rezerv yapı alanlarında kira yardımı başvuruları ilgili belediyeye, TOKİ’ye veya Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na yapılır.
🏗️ Güncel Kira Yardımı Tutarları (2025-2026)
Kira yardımı tutarları her yıl güncellenmekte olup il bazında farklılık göstermektedir. Malikler için aylık kira yardımı tutarları şu şekildedir:
- İstanbul: Aylık 9.000 – 10.500 TL arasında
- Ankara, İzmir, Bursa, Antalya: Aylık 7.500 – 8.500 TL arasında
- Diğer büyükşehirler: Aylık 5.500 – 7.000 TL arasında
- Büyükşehir olmayan iller: Aylık 4.500 – 6.000 TL arasında
🏗️ Kira Yardımı Süresi
Kira yardımının ödenme süresi, yapının bulunduğu alanın türüne göre değişmektedir:
- Riskli yapılarda: En fazla 18 ay süreyle kira yardımı ödenir.
- Riskli alanlarda: En fazla 48 ay (4 yıl) süreyle kira yardımı ödenir.
- Rezerv yapı alanlarında: En fazla 48 ay süreyle kira yardımı ödenir.
Ödeme süresi dolmadan inşaat tamamlanırsa kira yardımı kesilir. İnşaat süresinin uzaması halinde ise ek süre verilip verilmeyeceği idare tarafından değerlendirilir.
🏗️ Başvuruda İstenen Belgeler
- Nüfus cüzdanı veya kimlik kartı fotokopisi
- Tapu senedi veya tapu kaydı
- Riskli yapı tespit raporu
- Tahliye belgesi (muhtarlık veya belediyeden)
- İkamet belgesi veya fatura (tahliyeden 3 ay öncesine ait)
- Banka hesap bilgileri (IBAN)
- Kiracılar için: kira sözleşmesi veya son 1 yılda ödenen kira dekontları
🏗️ Kira Yardımında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- Başvuru süresi hak düşürücüdür: Tahliye veya yıkımdan itibaren 1 yıl içinde başvuru yapılmazsa kira yardımı hakkı kaybedilir.
- Birden fazla bağımsız bölüm sahibi olanlar: Aynı kişi adına birden fazla bağımsız bölüm olsa bile yalnızca bir bağımsız bölüm için kira yardımı ödenir.
- Kira yardımı yerine konut verilmesi: Bazı projelerde kira yardımı yerine geçici konut tahsisi yapılabilir. Bu durumda ayrıca nakdi kira yardımı ödenmez.
- Kira yardımının kesilmesi: İnşaatın tamamlanması, hak sahibinin vefatı veya hak sahibinin başka bir kentsel dönüşüm projesinden yararlanması halinde kira yardımı sona erer.
- İdari başvuru ve dava hakkı: Kira yardımı talebinin reddedilmesi halinde idari başvuru yapılabilir, sonuç alınamazsa idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Bu makalede yer alan bilgiler güncel olmayabilir veya kesin olarak doğruyu içermeyebilir. Makale kullanılarak yapılan başvuru, şikayet ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
