Kripto varlıkların kaybına veya çalınmasına karşı bir güvence sağlanabilir mi? Bu soru, kamusal güvence mekanizmalarının bulunmadığı bir alanda özel sigorta ve teminat düzenlemelerinin rolünü gündeme getirir.
📘 Kamusal Güvence Yoktur
Öncelikle tekrarlanması gereken çerçeve şudur: 6362 sayılı Kanun’un 35/C maddesi uyarınca kripto varlık hizmet sağlayıcılar Yatırımcı Tazmin Merkezi kapsamında değildir ve saklamaya konu kripto varlıklar mevduat sigortası kapsamında bulunmamaktadır.
Dolayısıyla bu alanda güvence arayışı, kamusal mekanizmalar üzerinden değil sözleşmesel düzenlemeler üzerinden yürür. Ayrıntı için YTM kapsamı dışında olma yazımıza bakınız.
Not: Sigorta ve teminat düzenlemeleri sözleşme hükümlerine göre farklılık gösterir; bu yazı ürün önerisi içermez.
🛡️ Özel Sigorta İmkânı
Kripto varlıklara ilişkin riskler için özel sigorta ürünleri gündeme gelebilir. Bu tür bir sigorta ilişkisinde belirleyici olan hususlar şunlardır:
- Teminat kapsamına giren ve girmeyen riskler (istisnalar),
- Sigorta bedeli ve değerlemenin hangi ana göre yapılacağı,
- Rizikonun gerçekleştiğinin ispatı ve bildirim süresi,
- Sigortalının koruma tedbirlerine ilişkin yükümlülükleri.
Özellikle son madde önemlidir: erişim bilgilerinin korunmasına ilişkin yükümlülüklerin ihlali, tazminat talebini etkileyebilir.
🧷 Platformların Kendi Fon Uygulamaları
Bazı platformlar, kendi kaynaklarından oluşturdukları koruma fonlarından söz eder. Bu tür yapıların hukuki niteliği, bir sigorta sözleşmesi değil platformun tek taraflı taahhüdü niteliğinde olabilir.
Bunun sonucu şudur: taahhüdün kapsamı ve bağlayıcılığı, platformun kendi düzenlemesine bağlıdır ve kamusal bir güvenceyle karıştırılmamalıdır. “Sigortalı hesap” veya “devlet güvenceli” ifadeleri mevzuatla bağdaşmaz.
🔭 Teminat Olarak Kripto Varlık
Konunun diğer yüzü, kripto varlığın bir borç için teminat olarak verilmesidir. Burada 6362 sayılı Kanun’un 35/B maddesinin onuncu fıkrası gereğince 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu uygulanmaz.
Teminat ilişkisinin nasıl kurulacağı ve paraya çevirme usulü sözleşmeyle belirlenir. Ayrıntı için kripto varlıkta rehin yazımıza bakılabilir.
⚖️ Müşteri Varlıklarının Ayrılığı: Asıl Koruma
Kanun koyucunun bu alanda tercih ettiği koruma modeli, sigorta değil malvarlığı ayrılığıdır. 35/C maddesinin yedinci fıkrası uyarınca müşteri varlıkları hizmet sağlayıcının malvarlığından ayrıdır; haczedilemez, rehnedilemez ve iflas masasına dâhil edilemez.
Bu koruma, kayıp sonrası tazmin yerine kaybın oluşmasını engellemeye yöneliktir. Ayrıntı için varlık ayrılığı kuralı yazımıza bakınız.
📌 İlgili Konular
Saklama ve mevduat sigortası · Kripto varlıkta rehin · Borsa iflası ve müşteri varlığı
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Kripto varlıklar sigortalı mıdır?
Kamusal bir güvence bulunmamaktadır; Kanun, kripto varlıkların mevduat sigortası ve Yatırımcı Tazmin Merkezi kapsamında olmadığını düzenlemektedir.
Özel sigorta yaptırılabilir mi?
Özel sigorta ürünleri gündeme gelebilir; teminat kapsamı, istisnalar, değerleme anı ve sigortalının koruma yükümlülükleri belirleyici olur.
Platformların koruma fonu sigorta mıdır?
Bu tür yapılar sigorta sözleşmesi değil, platformun tek taraflı taahhüdü niteliğinde olabilir; kamusal güvenceyle karıştırılmamalıdır.
Kripto varlık teminat olarak verilebilir mi?
Teminat ilişkisi sözleşmeyle kurulur; 6362 sayılı Kanun uyarınca 6750 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz.
Kanun hangi koruma modelini benimsemiştir?
Sigorta yerine müşteri varlıklarının hizmet sağlayıcının malvarlığından ayrı olması esasına dayanan bir koruma modeli benimsenmiştir.
Kripto Varlıkta Sigorta ve Teminat Uygulamaları hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Kripto varlık mevzuatı hızla değişmektedir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez. Yatırım tavsiyesi değildir.
