Dernek ve vakıflar kurumlar vergisi mükellefi değildir; ancak bunlara ait iktisadi işletmeler mükelleftir. Ayrımın nerede başladığı uygulamada sık tartışılır. Bu yazıda konunun çerçevesi açıklanmaktadır.
🏛️ Tüzel Kişilik ve İşletme Ayrımı
Kurumlar Vergisi Kanunu, dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeleri mükellef sayar. Derneğin veya vakfın kendisi mükellef değildir; vergiye tabi olan, ticari, sınai veya zirai faaliyet yürüten işletmedir.
İktisadi işletmenin varlığı için devamlılık, organizasyon ve kazanç elde etme amacı aranır. Ayrı bir tüzel kişiliğinin bulunmaması mükellefiyeti etkilemez.
Not: Dernek bünyesinde ücretli bir faaliyet başlatılmadan önce iktisadi işletme tesisinin gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesi, geriye dönük tarhiyatı önler.
🎁 Hangi Gelirler Kapsam Dışı?
Üyelik aidatları, bağış ve yardımlar ile şartlı bağışlar kural olarak iktisadi işletme geliri sayılmaz. Buna karşılık ücret karşılığı verilen kurs, yayın satışı, lokal veya kafeterya işletmesi gibi faaliyetler iktisadi işletme doğurur.
Kamu yararına çalışma statüsü veya vergi muafiyeti tanınmış olması, iktisadi işletmenin mükellefiyetini kaldırmaz; bu ikisi sıkça karıştırılır.
📋 Yükümlülükler
İktisadi işletme için mükellefiyet tesisi, defter tutma, beyanname verme ve belge düzenleme yükümlülükleri doğar. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi re’sen tarhiyata yol açar.
Mükellefiyet tesisi için mükellefiyet tesisi ve terki, defter yükümlülükleri için defter tutma esasları yazısına bakılabilir.
📌 İlgili Konular
Konu kooperatiflerde vergi ve kurumlar vergisi başlıklarıyla da bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Dernek kurumlar vergisi öder mi?
Dernek veya vakfın kendisi mükellef değildir; iktisadi işletmesi mükelleftir.
Aidat ve bağış vergilenir mi?
Kural olarak iktisadi işletme geliri sayılmaz.
Vergi muafiyeti işletmeyi kapsar mı?
Muafiyet, iktisadi işletmenin mükellefiyetini kaldırmaz.
İktisadi işletme ne zaman doğar?
Devamlılık, organizasyon ve kazanç amacı ölçütleri birlikte aranır.
Dernek ve vakıf iktisadi işletmesinde vergi hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
