Ç-137 tahdit kodu, hakkında sınır dışı etme kararı alınıp Türkiye’yi terk etmeye davet edilen ancak kendisine tanınan süre içinde ülkeden çıkmayan yabancılara uygulanır. Uygulamada beş yıllık giriş yasağıyla anılır. Kodun dikkat çeken yanı, aynı kararın süresinde terk eden için yasak doğurmayabilecekken süreyi kaçıran için ağır sonuç doğurmasıdır.
Kısa özet: Sınır dışı kararı alınan yabancıya, kararda belirtilmek kaydıyla 15 ila 30 gün arasında çıkış süresi ve Çıkış İzin Belgesi verilir (6458 s.K. m.56). Süresinde çıkan hakkında giriş yasağı alınmayabilir (m.9/5); çıkmayan ise idari para cezası (m.102/1-c) ve uzun süreli bir giriş yasağıyla karşılaşır.
Bu yazıda neler var?
Not: Ç-137 kodunun beş yıllık süresi uygulamada yerleşmiş karşılıktır ve meslek kaynaklarında tutarlıdır; kod listesi resmî olarak yayımlanmadığından kişinin kaydındaki süre ayrıca teyit edilmelidir.
📨 Terke Davet Nedir?
6458 s.K. m.56/1’e göre sınır dışı etme kararı alınanlara, kararda belirtilmek şartıyla on beş günden az olmamak üzere otuz güne kadar Türkiye’yi terk etme süresi tanınır. Süre tanınan kişiye harca tabi olmayan bir Çıkış İzin Belgesi verilir (m.56/2). Bu belge yabancının süre boyunca ülkede yasal olarak bulunduğunu gösterir; ancak vize ve ikamet harçlarıyla cezalarına ilişkin yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.
Terke davet, sınır dışı etmenin daha yumuşak bir uygulama biçimidir: yabancı geri gönderme merkezine konulmadan, kendi imkânlarıyla ve kendi planladığı şekilde ülkeden ayrılır. Kanun bu yolu seçen ve süresine uyan yabancıyı ödüllendirir: m.9/5 uyarınca süresi içinde ülkeyi terk edenler hakkında giriş yasağı kararı alınmayabilir.
🚫 Kimlere Süre Tanınmaz?
m.56/1’in ikinci cümlesi, terke davet süresinin tanınmayacağı kişileri sayar:
- Kaçma ve kaybolma riski bulunanlar,
- Yasal giriş veya yasal çıkış kurallarını ihlal edenler,
- Sahte belge kullananlar ve asılsız belgelerle ikamet izni almaya çalışan veya alanlar,
- Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar.
Bu kişiler bakımından sınır dışı etme doğrudan uygulanır ve gerekirse idari gözetim kararı verilir. Ç-137 bu nedenle esas olarak süre aşımı gibi daha hafif ihlaller nedeniyle sınır dışı kararı alınan ve kendisine çıkış süresi tanınan yabancılarda görülür.
⚠️ Süre Kaçırılırsa Ne Olur?
- İdari para cezası: m.102/1-c, m.56/1’de tanınan sürede Türkiye’den ayrılmayanlar için idari para cezası öngörür. Ödenmezse ayrıca ödenmemiş ceza kaydı oluşabilir.
- Zorla sınır dışı etme: Süresinde çıkmayan yabancı yakalandığında sınır dışı kararı zorla uygulanır; bu aşamada idari gözetim gündeme gelebilir.
- Giriş yasağı: m.9/5’teki kolaylık kaybedilir ve uygulamada beş yıllık yasakla anılan Ç-137 işlenir.
Süre içinde çıkılamamasının haklı bir nedeni varsa (hastalık, uçuş iptali, pasaportun elde olmaması gibi) bu durum belgelenerek valilikten süre uzatımı istenmeli ve yazılı cevap alınmalıdır. Süre dolduktan sonra yapılan açıklamalar çoğu zaman sonuç doğurmaz. Ödenmemiş cezanın sonuçları Ç-135 tahdit kodu yazısında anlatılmıştır.
⚖️ Hukuki Yollar
- Sınır dışı etme kararının kendisine karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde dava açılabilir (m.53/3). Terke davet süresi tanınmış olması bu dava hakkını ortadan kaldırmaz. Ayrıntılar: sınır dışı etme ve itiraz.
- Ç-137 kaydına dayanan giriş yasağına karşı İYUK m.7 uyarınca altmış günlük dava süresi işler.
- İdari para cezasına karşı Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.
- Yasak devam ederken zorunlu bir giriş ihtiyacında meşruhatlı vize yolu değerlendirilebilir.
İlgili kodlar ve yazılar: Ç-113 Tahdit Kodu, Ç-136 Tahdit Kodu, Ç-167 Tahdit Kodu.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Terke davet süresi ne kadardır?
Kararda belirtilmek kaydıyla en az on beş, en fazla otuz gündür (m.56/1).
Süresinde çıkarsam yasak konulur mu?
m.9/5 uyarınca süresi içinde ülkeyi terk edenler hakkında giriş yasağı alınmayabilir; bu bir takdir yetkisidir.
Çıkış İzin Belgesi için ücret ödenir mi?
Hayır, belge harca tabi değildir; ancak vize ve ikamet harçları ile cezaları ayrıca ödenir (m.56/2).
Süreyi kaçırdım, ne yapmalıyım?
Ceza, sınır dışı ve yasak süreleri birlikte değerlendirilmelidir. Bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Ç-137 tahdit kodu hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
