Ç-149 tahdit kodu, yabancının kamu güvenliği açısından risk taşıdığı değerlendirmesiyle konulan bir giriş yasağı kodudur. Kaynaklarda beş yıllık süreyle anılır ve çoğu zaman sınır kapısında, risk analizi birimlerinin değerlendirmesi üzerine işlenir. Bu nedenle Ç-149, yabancının ülkeye hiç girmeden, havalimanında geri çevrildiği dosyalarda sık karşılaşılan bir koddur.
Kısa özet: Kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından girişinde sakınca görülen yabancının girişi yasaklanabilir (6458 s.K. m.9/1) ve bu kişi sınır kapısında kabul edilemeyen yolcu olarak geri çevrilebilir (m.7/1-c). Yabancıya yapılan tebligat, itiraz hakkının nasıl kullanılacağını da içermek zorundadır (m.7/2).
Bu yazıda neler var?
Not: Ç-149’un kamu güvenliği karşılığı ve beş yıllık süresi idari uygulamadan bilinir; kodların resmî listesi bulunmadığından, somut kayıt bilgi edinme başvurusu veya dava dosyasıyla teyit edilmelidir.
🔎 Ç-149 Tahdit Kodu Ne Anlama Gelir?
Ç-149, belirli bir suç mahkûmiyetine veya somut bir ihlale değil, idarenin yabancının ülkede bulunmasının kamu güvenliği bakımından risk oluşturduğu yönündeki değerlendirmesine dayanır. Seyahat örüntüsü, daha önceki girişlerdeki beyanlarla çelişkiler, şüpheli bağlantılar veya kolluk kayıtları bu değerlendirmeyi tetikleyebilir. Değerlendirmenin “risk” niteliği taşıması, yargısal denetimde idareye geniş bir takdir alanı tanındığı anlamına gelmez; takdirin somut olgulara dayanması gerekir.
🛂 Sınır Kapısında Geri Çevrilme
6458 s.K. m.7/1-c, m.15/1’de sayılan ve kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından sakıncalı görülen yabancıların, vize muafiyeti kapsamında olsalar dahi kabul edilemeyen yolcu sayılarak geri çevrileceğini düzenler. Geri çevrilen yabancıya:
- Yapılan işlem tebliğ edilir; tebligatta itiraz hakkının etkin biçimde nasıl kullanılacağı ve diğer yasal hak ve yükümlülükler yer alır (m.7/2).
- Yabancı, işlemleri sonuçlanıncaya kadar sınır kapısında kendisi için belirlenen alanda bekletilir (m.7/3).
- Geri çevrilme belgesi, sonradan açılacak davada işlemin tarihini ve gerekçesini ortaya koyan temel belgedir; mutlaka saklanmalıdır.
Geri çevrilmeyle birlikte kayda Ç-149 işlenmişse, yabancı sonraki seyahatlerinde de aynı engelle karşılaşır. Vize başvurularında da m.15/1-c uyarınca ret sonucu doğar. Vize ve giriş ilişkisi meşruhatlı vize yazısında ayrıca ele alınmıştır.
🔀 Diğer Güvenlik Kodlarından Farkı
Kamu güvenliğine ilişkin değerlendirme farklı kodlarla da kaydedilebilir. G-87 genel güvenlik riskini, Ç-141 uluslararası güvenlik kaynaklı ön izin şartını gösterir. Ç-149 ise sınır kapısındaki risk değerlendirmesiyle öne çıkan, doğrudan giriş yasağı niteliğindeki koddur. Kodun türü, davada idarenin hangi belgeleri sunması gerektiğini ve tartışmanın odağını belirler.
⚖️ İtiraz ve Dava
- Giriş yasağı işlemine karşı tebliğ veya öğrenme tarihinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir (İYUK m.7). Dava açmadan önce İYUK m.11 kapsamında idareye başvuru da yapılabilir.
- Yasak Göç İdaresi Başkanlığınca konulmuşsa yetkili mahkeme Ankara idare mahkemesidir (İYUK m.32).
- Davada işlem dosyası ile risk değerlendirmesine esas bilgi notunun getirtilmesi istenmeli; taraflara bildirilmeyen gizli belgenin tek başına hükme esas alınamayacağı ilkesi (İYUK m.20) ileri sürülmelidir.
- Yabancının Türkiye’de ikamet geçmişi, ailesi, yatırımları ve temiz sicili ölçülülük denetiminde dikkate alınır.
İlgili kodlar ve yazılar: Ç-118 Tahdit Kodu, G-82 tahdit kodu.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Havalimanında geri çevrildim, Ç-149 ne kadar sürer?
Uygulamada beş yıllık giriş yasağıyla anılır; kesin süre kayıttan teyit edilmelidir.
Geri çevrilme belgesini saklamalı mıyım?
Evet. İşlemin tarihi ve gerekçesi dava süresi ve içeriği bakımından belirleyicidir.
Hiçbir suçum yok, neden risk sayıldım?
Kod idari bir risk değerlendirmesine dayanır; değerlendirmenin somut olgulara dayanıp dayanmadığı davada denetlenir.
Yurt dışından dava açabilir miyim?
Vekâletnameyle avukat aracılığıyla dava açılabilir. Bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Ç-149 tahdit kodu hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
