KOBİ paket sigorta poliçesiyle güvence altına alınan bir işyeri Kasım 2024’te yanıyor; makine, emtia, demirbaş, dekorasyon ve elektrikli cihazlar hasar görüyor. Sigorta şirketi hasar bedelini KDV hariç ve yabancı para üzerinden ödüyor. Uyuşmazlık hakemi yalnızca iş durması zararı için 2.500 Euro’ya hükmediyor, fazlasını reddediyor. Her iki taraf da itiraz ediyor. İtiraz hakem heyetinin cevapladığı sorular şunlardır: Ticari işletmenin yanan malları yerine koyarken ödeyeceği KDV sigortacıdan istenebilir mi, poliçe dövizli olsa bile KDV hangi para birimiyle hesaplanır ve iş durması tazminatı nasıl faizlendirilir?
Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti, 04/07/2026 tarihli ve 2026/İHK-50981 sayılı kararıyla, sigorta şirketinin itirazını reddetmiş, başvuranın itirazını kısmen kabul ederek uyuşmazlık hakemi kararını kaldırmış ve 859.542,14 TL KDV bedeli ile 2.500 Euro iş durması tazminatının ödenmesine hükmetmiştir. Karar, Sigorta Tahkim Komisyonunun 67. sayı Hakem Karar Dergisinde (s. 112-114) yayımlanmıştır.
🔥 Yangın ve hasar kalemleri
Karar metnine göre uyuşmazlık, KOBİ paket sigorta poliçesiyle teminat altına alınan işyerinde çıkan yangından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Dosya kapsamından, yangında makine, emtia, demirbaş ve dekorasyonun hasarlandığı ve sigorta şirketinin KDV hariç hasar bedelini ödediği anlaşılmıştır. Gerekçede yer alan hasar dökümü şöyledir:
- Demirbaş hasarı: 259.040,25 TL,
- Makine-tesisat hasarı: 1.898.707,73 TL,
- Emtia hasarı: 2.100.627,81 TL,
- Dekorasyon hasarı: 68.317,86 TL,
- Elektrikli cihaz hasarı: 180.079,55 TL,
- Toplam: 4.506.772,89 TL (heyete göre bu miktar sigortacı tarafından yabancı para olarak ödenmiştir).
Uyuşmazlık hakemi, 10/04/2026 tarihli kararıyla talebi kısmen kabul etmiş; 2.500 Euro tazminatın 01.10.2025 tarihinden itibaren avans faiziyle ödenmesine, 23.523,22 Euro’luk fazla istemin reddine karar vermiştir. Hakem ayrıca kabul oranına göre yargılama giderini paylaştırmış, başvuran lehine 45.000 TL, sigorta şirketi lehine ise reddedilen tutar üzerinden 37.573,17 TL vekâlet ücretine hükmetmiştir.
↔️ İki taraflı itiraz
Hakem kararına iki taraf da itiraz etmiştir. İtirazların çerçevesi, heyetin inceleme sınırlarını da belirlemiştir:
- Başvuran vekili: KDV dahil istemin reddinin yerinde olmadığını ve emtia bedellerine iskonto uygulanmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
- Sigorta şirketi vekili: İş durması zararının kanıtlanmadığını ve iş durmasının teminat özel şartlarına göre belirlenmesi gerektiğini savunmuştur.
Heyet, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesinin 15. fıkrasındaki “hakemler sadece kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir” kuralı ile HMK’nın kıyasen uygulanmasını öngören 23. fıkrası çerçevesinde, dosyayı itirazlarla sınırlı olarak incelemiştir. Gerekçede ayrıca inceleme ve değerlendirmenin itiraz edenin lehine ve ileri sürdüğü sebeplerle sınırlı yapıldığı, kararın itiraz eden aleyhine bozulamayacağının dikkate alındığı belirtilmiştir. Sorun heyet tarafından üç noktada toplanmıştır: sigortacının KDV’den sorumluluğu, iş durması bedelinden sorumluluğu ve emtia bedellerinden yapılan indirimin yerinde olup olmadığı.
🧾 KDV: Sigortacı sorumlu, hesap Türk lirası
Kararın merkezindeki tespit KDV’ye ilişkindir. Heyete göre başvuran, ticari işletmesine dahil etmek üzere hasarlanan malın yerine koyacağı yeni mal için KDV ödemek zorunda olduğundan sigortacı KDV’li bedelden sorumludur. Heyet bu görüşünü bir Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararına atıfla desteklemiştir.
İkinci tespit para birimiyle ilgilidir. Poliçe ve ödeme yabancı para üzerinden olsa da heyet, Türk hukukunda vergilendirmede Türk parasının esas olduğunu, bu nedenle KDV’nin Türk parası üzerinden ve Türk lirası olarak hesaplanması gerektiğini belirtmiştir. Hesaplama şu şekilde yapılmıştır:
- Toplam hasar bedeli 4.506.772,89 TL üzerinden hesaplanan KDV: 901.354,58 TL,
- Başvuranın Euro cinsinden isteminin riziko tarihi itibarıyla karşılığı: 859.542,14 TL,
- Hükmedilen KDV: 859.542,14 TL.
Böylece heyet, hesaplanan KDV’nin talep edilenden yüksek olduğu durumda başvuranın istemiyle bağlı kalmıştır. KDV’nin hasar tazminatına dahil edilmesine ilişkin farklı bir somut olay, faturanın sunulmadığı bir işyeri su baskını dosyasında ele alınmıştı; o karar için işyerinde sel hasarı ve faturasız KDV yazısına bakılabilir. Bu dosyanın ayırt edici yönü, dövizli ödeme yapılan bir poliçede KDV’nin hangi para birimiyle ve hangi sınırla hesaplanacağının açıklanmasıdır.
📉 İskonto, eskime ve eksik sigorta
Başvuranın emtia bedellerine iskonto uygulanmasına yönelik itirazı heyet tarafından kabul görmemiştir. Gerekçeye göre bilirkişinin hasar bedelini hesaplarken uyguladığı üç yöntem yerinde bulunmuştur:
- Yeni satın alınacak mallar bakımından iskonto uygulanması,
- Poliçe yeni değer sigortası olmadığından kullanım sonucu eskimeye bağlı indirim yapılması,
- Dekorasyon yönünden eksik sigorta uygulanması.
Eksik sigortanın kanuni dayanağı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1462. maddesidir. Hükme göre sigorta bedeli sigorta değerinden az olduğu takdirde, sigorta edilmiş menfaatin bir kısmının zarara uğraması hâlinde sigortacı, aksine sözleşme yoksa, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat öder. Makine kırılması sigortasında eksik sigorta ve muafiyetin birlikte ele alındığı bir başka karar için makine kırılmasında eksik sigorta yazısına bakılabilir.
Eskime indirimi bakımından heyetin vurgusu, poliçenin niteliğidir. Yeni değer üzerinden sigorta yapılmadığında, hasarlı malın kullanılmış hâlinin değeri esas alınır; bu nedenle yeni mal bedelinden eskime payı düşülür. Heyet, bilirkişi raporunun bu yönlerini itiraz kapsamında yeniden değerlendirmiş ve değiştirmemiştir.
⏸️ İş durması ve döviz faizi
Sigorta şirketi, iş durması zararının kanıtlanmadığını ve teminatın özel şartlara göre belirlenmesi gerektiğini ileri sürmüştü. Heyet, uyuşmazlık hakemince takdir edilen iş durması tazminatının sigorta özel şartları uyarınca belirlenen koşullara uygun olduğunu belirterek bu itirazı reddetmiştir.
Ancak heyet, iş durması tazminatının faiz türünü yeniden belirlemiştir. Uyuşmazlık hakemi 2.500 Euro için avans faizine hükmetmişken heyet, 2.500 Euro’nun 01.10.2025 tarihinden itibaren devlet bankalarının bir yıl vadeli Euro cinsinden mevduata uyguladığı faizle, döviz olarak ödenmesine karar vermiştir. Türk lirası olarak hükmedilen KDV bedeli için ise aynı tarihten itibaren avans faizi uygulanmıştır. Böylece aynı kararda iki farklı para birimi ve iki farklı faiz rejimi yan yana yer almıştır: Vergi kalemi Türk lirası ve avans faizi, iş durması kalemi Euro ve döviz mevduat faizi.
Dövizli poliçelerin genel çerçevesi için sigortada yabancı para ve döviz poliçeleri yazısı da incelenebilir.
📌 Hüküm ve kanun yolu
İtiraz hakem heyetinin hüküm fıkrası özetle şöyledir:
- Sigorta şirketinin itirazı reddedilmiş, başvuranın itirazı kısmen kabul edilerek 10/04/2026 tarihli uyuşmazlık hakemi kararı kaldırılmıştır.
- 859.542,14 TL’nin 01.10.2025 tarihinden itibaren avans faiziyle sigorta şirketinden alınarak başvurana verilmesine karar verilmiştir.
- 2.500 Euro iş durması tazminatının aynı tarihten itibaren devlet bankalarının bir yıl vadeli Euro mevduat faiziyle döviz olarak ödenmesine hükmedilmiştir.
- Uyuşmazlık aşamasındaki 34.985,07 TL yargılama gideri ile itiraz başvuru ücreti ve tebligat giderinin yarısı olan 12.118,00 TL olmak üzere toplam 47.103,07 TL’nin sigorta şirketinden tahsiline karar verilmiştir.
- Başvuran lehine 45.000 TL vekâlet ücretine hükmedilmiş; sigorta şirketinin itiraz giderleri kendi üzerinde bırakılmıştır.
Karar, 5684 sayılı Kanun’un 30. maddesinin 12. fıkrası gereğince miktar itibarıyla temyiz yolu açık olmak üzere verilmiştir. Bu nedenle kararın kesinleşip kesinleşmediği ve olası bir temyiz incelemesinin sonucu dergi metninden anlaşılamamaktadır.
Kararda dikkat çeken bir ayrıntı da olay tarihidir: Uyuşmazlık konusunun açıklandığı bölümde yangın tarihi 20.11.2024, gerekçeli karar bölümünde ise 21.11.2024 olarak geçmektedir. Bu fark hükmün içeriğini etkilememekle birlikte metin aynen aktarılmıştır.
🙋 Merak edilenler
İşyeri yangınında sigortacı KDV'yi de ödemek zorunda mı?
Poliçe Euro üzerinden düzenlenmişse KDV hangi para birimiyle hesaplanır?
Emtia bedelinden iskonto ve eskime indirimi yapılabilir mi?
Döviz cinsinden iş durması tazminatına hangi faiz uygulandı?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında, diğer karar değerlendirmeleri ise Emsal Kararlar arşivinde bulunmaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Karar Dergisinin 67. sayısında yayımlanan itiraz hakem heyeti kararından derlenmiştir. Tarafların kimliği kaynakta anonimdir. Karar miktar itibarıyla temyize açık olarak verilmiş olup sonraki aşamaların sonucu bilinmemektedir. Hakem kararları somut poliçe şartlarına ve bilirkişi tespitlerine göre verilir; farklı poliçe ve olgulara sahip dosyalarda farklı sonuçlara ulaşılabilir. Mevzuata ilişkin açıklamalar bilgi amacıyla eklenmiştir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
