Darp olaylarında ceza soruşturmasının yönünü çoğu zaman ilk günlerde alınan adli muayene raporu ve şikâyet dilekçesinin içeriği belirler. Aynı fiil, yaralanmanın ağırlığına ve fail ile mağdur arasındaki ilişkiye göre şikâyete bağlı bir suç da olabilir, şikâyet aranmaksızın re’sen soruşturulan nitelikli bir suç da. Bu ayrım şikâyet süresini, uzlaştırma yolunu ve şikâyetten vazgeçmenin sonucunu doğrudan etkiler. Bu yazıda kasten yaralama suçunun Türk Ceza Kanunu’ndaki görünümü, şikâyetin hangi makama ve hangi süre içinde yapıldığı, rapor sorununa ilişkin kilit bir Yargıtay kararı ve bir darp (kasten yaralama) şikâyet dilekçesi örneği yer alıyor.
⚖️ Kasten Yaralama: Şikâyete Bağlı mı, Re’sen mi?
Günlük dilde “darp” denilen eylemler, hukuken TCK m.86’daki kasten yaralama suçu kapsamında değerlendirilir. Maddenin üç fıkrası, şikâyetin gerekip gerekmediğini ve cezanın miktarını belirler:
| Hâl | Şikâyet | Kanundaki ceza |
|---|---|---|
| Temel hâl (m.86/1) | Aranmaz | Bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis |
| Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek hafif yaralama (m.86/2) | Şikâyete bağlı | Altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezası; kadına karşı işlenirse alt sınır dokuz aydan az olamaz |
| Nitelikli hâller (m.86/3): üstsoy, altsoy, eş, boşanılan eş, kardeş; kendini savunamayan kişi; kamu görevi nedeniyle; nüfuz kötüye kullanılarak; silahla; canavarca hisle | Aranmaz | Ceza yarı oranında, canavarca his hâlinde bir kat artırılır |
Uzlaştırma yönünden CMK m.253/1-b-1, kasten yaralamayı (m.86/3 hariç) şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamına alır. Ancak uzlaştırma kapsamındaki suç, aynı mağdura karşı kapsam dışındaki bir suçla birlikte işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz (m.253/3). Darp çoğu zaman tehdit veya hakaret ile birlikte gerçekleştiğinden, dilekçede her fiilin ayrı ayrı anlatılması bu değerlendirmeyi kolaylaştırır.
🏛️ Şikâyet Hangi Makama, Hangi Sürede Yapılır?
CMK m.158’e göre suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluk makamlarına yapılabilir; valilik, kaymakamlık veya mahkemeye verilen şikâyetler ilgili başsavcılığa gönderilir. Şikâyet yazılı olarak ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir. Örnekte makam olarak İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı esas alınmıştır.
Süre bakımından TCK m.73 belirleyicidir: soruşturulması şikâyete bağlı suçlarda şikâyet hakkı olan kişi, fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma yapılamaz; bu süre dava zamanaşımını geçemez. Şikâyetten vazgeçme, şikâyete bağlı suçlarda davayı düşürür (m.73/4); bu konudaki ayrıntılar şikâyetten vazgeçme dilekçesi yazımızdadır. Re’sen soruşturulan m.86/3 hâllerinde ise şikâyet, soruşturmayı başlatan bir ihbar niteliği taşır ve vazgeçme kamu davasını düşürmez.
🩺 Rapor Meselesi: Yargıtay 1. CD 2024/4826
Yaralanmanın “basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir” olup olmadığı, suçun şikâyete bağlılığını ve cezanın çerçevesini belirler. Bu nedenle olaydan hemen sonra alınan adli muayene raporu ile gerektiğinde alınan kesin rapor dosyanın temel delilidir. Raporun nasıl alındığı ve çelişkili raporlar darp raporu yazımızda ayrıca ele alınmıştır.
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 01.07.2024 tarihli ve E.2024/4631, K.2024/4826 sayılı kanun yararına bozma kararında, yalnızca “kalıcı iz açısından adli tıp uzmanı bakısı önerilir” ibaresini taşıyan geçici adli muayene raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını belirtmiştir. Daireye göre tüm tedavi evrakı, film ve grafilerle birlikte Adli Tıp Kurumuna sevk sağlanarak TCK m.86 ve m.87’deki ölçütlere uygun rapor alınmadan hüküm kurulması eksik incelemedir. Bu yaklaşım, şikâyet dilekçesinde kesin rapor alınmasına ilişkin talebin neden yer aldığını açıklar.
📄 Darp Şikâyet Dilekçesi Örneği
Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; vekil bilgileri büromuza aittir. Örnek, tanımadığı bir kişi tarafından kamuya açık bir yerde darp edilen ve olay günü adli muayene raporu alınan bir kişinin, failin kimliğinin tespitinden sonra başsavcılığa sunduğu şikâyet üzerine kurulmuştur.
Büromuzun hazırladığı şikâyet dilekçeleri; adli muayene ve tedavi evrakı, kesin rapor ihtiyacı, kamera ve tanık delillerinin hangi kurumda tutulduğu, birlikte işlenen diğer suçlar ve uzlaştırma ihtimali birlikte incelenerek yazılır. Bu nedenle dosyanız için hazırlanacak dilekçe, buradaki örnekten çok daha kapsamlı ve ayrıntılı olacaktır. Dosyanıza özel dilekçe ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İSTANBUL ANADOLU CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA
ŞİKÂYETÇİ (MAĞDUR): [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], [Adres]
VEKİLİ: Av. Veli Savun, İstanbul Barosu Sicil No: 75235
Ekşioğlu, Alya Life Residence, Fikirtepe Mah. Barış Sk. No:1 K:3 D:50, Kadıköy / İstanbul
Tel: 0216 504 60 34 – E-posta: [email protected]
ŞÜPHELİ: [Ad Soyad / kimliği tespit edilemediyse eşkâl ve araç plakası], [Bilinen adres]
SUÇ: Kasten yaralama (TCK m.86) [ve varsa birlikte işlenen diğer suçlar]
SUÇ TARİHİ VE YERİ: [Tarih, saat] – [İlçe, cadde/mekân]
KONU: Şüphelinin müvekkile yönelik kasten yaralama eylemi nedeniyle şikâyetçi olunduğunun bildirilmesi, delillerin toplanması ve kamu davası açılması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil [tarih] günü saat [ ] sıralarında [olay yeri] önünde bulunduğu sırada, [olayın başlangıcı: önceki tartışma / trafik / park yeri vb.] nedeniyle şüpheli ile aralarında sözlü tartışma çıkmıştır.
2. Şüpheli tartışmanın ardından müvekkile [yumruk / tekme / cisimle vurma] suretiyle saldırmış, müvekkilin [vücut bölgesi] bölgesinden yaralanmasına neden olmuştur. Olay, çevrede bulunan [tanık sayısı] kişi tarafından görülmüştür.
3. Müvekkil olaydan sonra [hastane adı] acil servisine başvurmuş, aynı gün düzenlenen [tarih] tarihli adli muayene raporunda [rapordaki bulgular] tespit edilmiştir (Ek-1). Raporda [kesin rapor / kalıcı iz değerlendirmesi önerildiği] belirtilmiştir.
4. Olay yerini gören [işyeri / belediye / site] kameralarının kayıtları saklama süreleri sınırlı olduğundan, kayıtların ivedilikle ilgili yerlerden istenmesi gerekmektedir. Kayıt bulunan yerler: [adresler] (Ek-3).
5. Yargıtay 1. Ceza Dairesinin E.2024/4631, K.2024/4826 sayılı kararında belirtildiği üzere, yaralanmanın niteliğinin TCK m.86 ve m.87’deki ölçütlere göre belirlenebilmesi için tedavi evrakının tamamı ile birlikte Adli Tıp Kurumundan kesin rapor alınması gerekmektedir.
6. Müvekkil, fiili ve faili [tarih] tarihinde öğrenmiş olup TCK m.73’teki altı aylık süre içinde şikâyetçi olmaktadır. Müvekkilin uğradığı zararlar nedeniyle hukuki haklarını kullanma hakkı saklıdır.
HUKUKİ NEDENLER: TCK m.73, 86; CMK m.158, 253 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Adli muayene raporu ve tedavi evrakı, Adli Tıp Kurumundan alınacak kesin rapor, olay yeri kamera kayıtları, tanık beyanları ([ad soyad, adres]), fotoğraflar, varsa mesaj ve arama kayıtları, her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle;
1. Şüpheli hakkında kasten yaralama suçundan soruşturma başlatılmasına,
2. Olay yeri kamera kayıtlarının ivedilikle getirtilmesine, tanıkların dinlenmesine,
3. Müvekkilin tedavi evrakıyla birlikte Adli Tıp Kurumuna sevki ile kesin rapor alınmasına,
4. Soruşturma sonunda şüpheli hakkında kamu davası açılmasına karar verilmesini saygılarımla vekâleten arz ve talep ederim. [Tarih]
Şikâyetçi Vekili
Av. Veli Savun
İstanbul Barosu – 75235
🧭 Dilekçedeki Bölümler Neden Önemli?
Öğrenme tarihi. Altı aylık şikâyet süresi fiilin değil, fiil ve failin öğrenildiği günden başlar. Failin kimliği sonradan tespit edildiyse bu tarihin dilekçede açıkça yer alması süre denetimini kolaylaştırır.
Fiillerin ayrı ayrı anlatılması. Yaralama ile birlikte tehdit, hakaret veya mala zarar verme gerçekleştiyse her fiilin ayrı anlatılması, hangi suçun şikâyete ya da uzlaştırmaya tabi olduğunun belirlenmesini sağlar. CMK m.253/3 uyarınca birlikte işlenen suçların niteliği uzlaştırma yolunu kapatabilir.
Kesin rapor talebi. Geçici rapordaki “kesin rapor önerilir” ibaresi, nitelendirmenin henüz tamamlanmadığını gösterir. Dilekçedeki Adli Tıp Kurumu talebi, Yargıtay’ın 2024/4826 sayılı kararında vurgulanan eksikliğin baştan giderilmesine yöneliktir.
Kamera kayıtları. Özel işletme ve site kameraları genellikle sınırlı süre kayıt tutar. Kayıtların hangi adreslerde bulunduğunun dilekçede gösterilmesi, başsavcılığın bunları zamanında istemesine imkân verir.
Aile içi olaylar. Fail eş, boşanılan eş veya yakın akrabaysa suç şikâyete bağlı değildir ve ayrıca 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruyucu tedbirler gündeme gelebilir; bu çerçeve koruma kararı talep dilekçesi örneğimizde anlatılmıştır. Soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilirse izlenen yol için takipsizlik kararına itiraz dilekçesi örneğimize bakılabilir.
📎 Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- Adli muayene raporu (geçici ve varsa kesin rapor), epikriz ve tedavi evrakı; film ve grafiler.
- Yaralanmanın olay günü çekilmiş fotoğrafları.
- Olay yeri kamera kayıtlarının bulunduğu adreslerin listesi; elde varsa kayıt kopyaları.
- Tanıkların ad, soyad ve iletişim bilgileri.
- Olayla bağlantılı mesaj, arama veya sosyal medya kayıtları.
- Kolluk tutanağı veya başvuru belgesi (önce kolluğa başvurulduysa).
- Vekâletname.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Darp şikâyeti için süre ne kadardır?
Şikâyete bağlı kasten yaralamada (TCK m.86/2) süre, fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren altı aydır (TCK m.73). Şikâyete bağlı olmayan hâllerde altı aylık süre aranmaz; dava zamanaşımı süreleri uygulanır.
Eşe karşı darp şikâyete bağlı mıdır?
Hayır. Kasten yaralamanın eşe, boşanılan eşe, kardeşe, üstsoy veya altsoya karşı işlenmesi TCK m.86/3-a kapsamındadır; şikâyet aranmaz ve ceza yarı oranında artırılır. Bu hâl CMK m.253’teki uzlaştırma kapsamı dışında kalır.
Darp dosyasında uzlaştırma yapılır mı?
CMK m.253/1-b-1’e göre kasten yaralama, m.86/3’teki hâller hariç uzlaştırma kapsamındadır. Aynı mağdura karşı uzlaştırma kapsamı dışındaki başka bir suçla birlikte işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz (m.253/3).
Darp raporu almadan şikâyet edilebilir mi?
CMK m.158 şikâyeti bir rapora bağlamaz. Ancak yaralanmanın niteliği suçun şikâyete bağlılığını ve cezayı belirlediğinden, raporun dosyada yer alması soruşturmanın sağlıklı yürümesi bakımından önem taşır. Dosyanıza ilişkin değerlendirme için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu dilekçe örneği genel bilgilendirme amacı taşır; her kasten yaralama dosyasında raporlar, tarafların ilişkisi ve birlikte işlenen fiiller farklıdır ve metin buna göre düzenlenir. Örnek kullanılarak yapılan başvurulardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
