Mesajlaşma uygulamasından gelen aşağılayıcı bir ileti, sesli mesajla yapılan sövme ya da bir sosyal medya paylaşımında kişiye yöneltilen küçük düşürücü ifadeler, Türk Ceza Kanunu’nda hakaret suçu olarak düzenlenir. Hakaret, kural olarak şikâyete bağlı bir suçtur; şikâyet süresi kaçırıldığında soruşturma yapılamaz. Bu nedenle hakaret nedeniyle verilen suç duyurusu (şikâyet) dilekçesinde olayın ne zaman, hangi kanaldan ve kime yönelik olarak gerçekleştiği belirleyici önem taşır. Aşağıda hakaret suçu nedeniyle Cumhuriyet Başsavcılığına sunulan bir şikâyet dilekçesinin örneği, 2024-2025 kanun değişiklikleriyle gelen süre ve önödeme kuralları ve dilekçe bölümlerinin işlevi yer alıyor.
🧩 Hakaret Suçunun Unsurları ve İletiyle Hakaret
TCK m.125/1, iki seçimlik hareket öngörür: kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek. Suçun yaptırımı üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Hakaretin işleniş biçimi, hangi koşulların aranacağını değiştirir:
- Yüze karşı hakaret: Mağdurun huzurunda işlenen hakaret, ek bir koşul aranmaksızın suçu oluşturur.
- İletiyle hakaret (m.125/2): Mağduru muhatap alan mesaj, sesli mesaj, e-posta veya görüntülü ileti, huzurda işlenmiş gibi cezalandırılır.
- Gıyapta hakaret: Mağdurun bulunmadığı ortamda işlenen hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek işlenmesi gerekir (m.125/1, son cümle).
- Alenen işlenen hakaret: Herkese açık bir sosyal medya paylaşımında olduğu gibi, alenen işlenen hakarette ceza altıda biri oranında artırılır (m.125/4).
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 10.02.2025 tarihli ve E.2024/8336, K.2025/2307 sayılı kararında, sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenen hakarette failin iletme kastının bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, iletme kastının varlığı hâlinde ihtilat şartının aranmayacağını vurgulamıştır. Aynı Daire, mağduru doğrudan muhatap almayan bir grup paylaşımının 125/2 kapsamında değil, ihtilat şartıyla gıyapta hakaret olarak değerlendirilmesi gerektiğini de belirtmektedir. Bu ayrım, dilekçede iletinin kime gönderildiğinin açıkça yazılmasını gerekli kılar. Suçun unsurları ve cezası hakkında ayrıntılı bilgi için hakaret suçu ve cezası ve sosyal medyada hakaret ve tehdit suçu yazılarımıza bakabilirsiniz.
🏛️ Şikâyet Nereye ve Hangi Sürede Yapılır?
Suça ilişkin şikâyet, Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir (CMK m.158/1, 5). Uygulamada dilekçe, suçun işlendiği yer veya şikâyetçinin bulunduğu yer Cumhuriyet Başsavcılığına sunulur; yetkisiz başsavcılığa verilen dilekçe yetkili yere gönderilir.
| Süre | Başlangıç | Dayanak |
| 6 ay | Fiili ve failin kim olduğunu öğrenme | TCK m.73/1-2 |
| Üst sınır 2 yıl | Fiilin gerçekleştiği tarih (öğrenme tarihi ne olursa olsun) | TCK m.73/2 (7531 s.K. ek cümle) |
Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret ise şikâyete bağlı değildir ve re’sen soruşturulur (TCK m.131/1). İhbar veya şikâyetin soyut ve genel nitelikte olması hâlinde soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir; bu karara karşı CMK m.173’teki usule göre itiraz edilebilir (CMK m.158/6). Bu nedenle sözlerin kendisi, tarihi ve iletinin kaynağı dilekçede somut biçimde gösterilir.
⚖️ Şikâyetten Sonra: Önödeme, Uzlaştırma ve Karşılıklı Hakaret
Uzlaştırma yok. CMK m.253/3, soruşturulması şikâyete bağlı olsa bile hakaret suçunda (m.125) uzlaştırma yoluna gidilemeyeceğini açıkça düzenler.
Önödeme var. 7531 ve 7571 sayılı Kanunlarla yapılan değişikliklerle hakaret, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hâl (m.125/3-a) hariç olmak üzere önödeme kapsamına alınmıştır (TCK m.75/6-a-2). Önödeme teklif edilen şüpheli belirlenen miktarı soruşturma giderleriyle birlikte süresinde öderse kamu davası açılmaz; aynı suçun beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde önödeme uygulanmaz. Önödeme, kişisel hakkın istenmesini etkilemez (m.75/5); manevi tazminat talebi hukuk mahkemesinde ayrıca ileri sürülebilir.
Karşılıklı hakaret ve haksız fiile tepki. Hakaretin haksız bir fiile tepki olarak veya karşılıklı işlenmesi hâlinde ceza üçte birine kadar indirilebilir ya da ceza vermekten vazgeçilebilir (TCK m.129). Bu nedenle yazışmanın tamamı, yalnızca hakaret içeren mesajla sınırlı tutulmadan dosyaya sunulur. Şikâyetten sonra taraflar anlaşırsa izlenecek yol için şikâyetten vazgeçme dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.
📄 Hakaret Suç Duyurusu Dilekçesi Örneği
Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; vekil bilgileri büromuza aittir. Örnek, şüphelinin bir mesajlaşma uygulaması üzerinden şikâyetçiye doğrudan yazılı ve sesli mesajlar göndererek sövdüğü, ardından aynı ifadeleri herkese açık bir sosyal medya hesabında paylaştığı bir olay üzerine kurulmuştur.
Büromuzun hazırladığı dilekçeler; yazışmaların tamamı, hesap ve numara bilgileri, iletilerin gönderildiği kişiler, paylaşımın erişim durumu ve öğrenme tarihi incelenerek, suçun hukuki nitelendirmesi ve delil talepleri dosyaya göre kurulduktan sonra yazılır. Bu nedenle dosyanız için hazırlanacak dilekçe, buradaki örnekten çok daha kapsamlı ve ayrıntılı olacaktır. Dosyanıza özel dilekçe ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İSTANBUL ANADOLU CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA
ŞİKÂYETÇİ: [Ad Soyad], T.C. No: [ ], [Adres]
VEKİLİ: Av. Veli Savun, İstanbul Barosu Sicil No: 75235
Ekşioğlu, Alya Life Residence, Fikirtepe Mah. Barış Sk. No:1 K:3 D:50, Kadıköy / İstanbul
Tel: 0216 504 60 34 – E-posta: [email protected]
ŞÜPHELİ: [Ad Soyad / bilinmiyorsa: [kullanıcı adı] kullanıcı adlı hesabın ve [telefon numarası] numaralı hattın kullanıcısı]
SUÇ: Hakaret (TCK m.125/1, 125/2, 125/4)
SUÇ TARİHİ: [Tarih ve saat aralığı]
KONU: Şüphelinin müvekkile yönelik hakaret eylemleri nedeniyle şikâyetçi olduğumuzun bildirilmesi, delillerin toplanması ve şüphelinin cezalandırılması amacıyla kamu davası açılması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil ile şüpheli arasında [ilişkinin niteliği: komşuluk / iş ilişkisi / tanışıklık] bulunmaktadır. [Tarih] tarihinde aralarında [kısa olay özeti] konusunda görüş ayrılığı yaşanmıştır.
2. Şüpheli, [tarih] tarihinde saat [ ] sıralarında [uygulama adı] uygulaması üzerinden doğrudan müvekkilin [numara] numaralı hattına “[ifade]” ve “[ifade]” şeklinde yazılı mesajlar, ayrıca aynı içerikte [ ] adet sesli mesaj göndermiştir. İletiler doğrudan müvekkili muhatap almakta olup TCK m.125/2 kapsamındadır.
3. Şüpheli bununla yetinmeyerek [tarih] tarihinde, herkese açık [platform] hesabından ([hesap bağlantısı]) müvekkilin adını anarak “[ifade]” şeklinde bir paylaşım yapmıştır. Paylaşım herkesin erişimine açık olup alenen işlenmiştir (TCK m.125/4). Paylaşımın [tarih] itibarıyla yayında olduğu ekteki ekran kayıtlarıyla sabittir.
4. Kullanılan ifadeler, eleştiri sınırını aşan, müvekkilin onur, şeref ve saygınlığını rencide eden sövme ve küçük düşürücü nitelemelerdir. Müvekkil fiilleri ve failin kimliğini [tarih] tarihinde öğrenmiş olup şikâyet TCK m.73’teki süreler içinde yapılmaktadır.
5. Müvekkil ile şüpheli arasındaki yazışmanın tamamı ekte sunulmuş olup müvekkilin herhangi bir haksız fiili veya karşılıklı hakareti bulunmamaktadır. Müvekkil şüpheliden şikâyetçidir.
HUKUKİ NEDENLER: 5237 sayılı TCK m.73, 125, 131; 5271 sayılı CMK m.158, 160 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Yazışma ve sesli mesaj kayıtları, ekran görüntüleri ve paylaşım bağlantısı, [numara] numaralı hattın abone kaydı, ilgili platformdan hesap kullanıcısına ilişkin bilgilerin istenmesi, tanık beyanları ([varsa Ad Soyad]), müvekkilin cihazında gerektiğinde inceleme ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Şüpheliden şikâyetçi olduğumuzun kabulü ile soruşturma başlatılmasına,
2. [Numara] numaralı hattın abone bilgileri ile [platform] hesabına ilişkin kullanıcı bilgilerinin ilgili kurum ve şirketlerden istenmesine, şüphelinin ifadesinin alınmasına,
3. Şüphelinin eylemine uyan TCK m.125/1, 125/2 ve 125/4 uyarınca cezalandırılması için kamu davası açılmasına
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
Şikâyetçi Vekili
Av. Veli Savun
İstanbul Barosu – 75235
EKLER: 1) Vekâletname 2) Yazışma ve ekran görüntüleri (tarih-saat bilgisiyle) 3) Sesli mesaj kayıtları (dijital ortamda) 4) Paylaşım bağlantısı ve ekran kaydı 5) [Varsa tanık listesi]
🧭 Dilekçedeki Bölümler Neden Önemli?
Sözlerin aynen yazılması. Hakaret suçunda değerlendirme, kullanılan ifadenin kendisi üzerinden yapılır. “Ağır sözler söyledi” gibi genel anlatımlar CMK m.158/6 bakımından soyut kalabilir; bu nedenle dilekçede ifadeler tırnak içinde, tarih ve saatle birlikte yer alır.
İletinin kime yöneldiği. İleti doğrudan şikâyetçiye gönderilmişse m.125/2, şikâyetçinin olmadığı bir grupta veya ortamda yapılmışsa gıyapta hakaret ve ihtilat şartı gündeme gelir. Herkese açık paylaşımlarda alenilik ayrıca belirtilir. Bu ayrım, olayın hangi fıkra kapsamında değerlendirileceğini doğrudan etkiler.
Öğrenme tarihi. Altı aylık süre öğrenme tarihinden, iki yıllık üst sınır ise fiil tarihinden işler. Dilekçede öğrenme tarihinin gösterilmesi, sürenin hesabını kolaylaştırır.
Failin tespiti. Takma adlı hesaplarda kullanıcı bilgisinin ilgili platformdan istenmesi ve hat abone kaydının sorgulanması talep olarak yazılır; fail tespit edilemezse soruşturma sonuçsuz kalabilir. Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi hâlinde başvurulabilecek yol için takipsizlik kararına itiraz dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.
Gerçeğe uygunluk. Şikâyet dilekçesinde başkasına gerçeğe aykırı bir suç isnadı, iftira suçunu gündeme getirebilir. Bu konuda sosyal medya paylaşımıyla iftira konulu karar incelememize ve internette hakaret ve iftira yazımıza bakabilirsiniz. Dosyanıza özgü değerlendirme ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
📎 Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- Yazışmanın tamamını gösteren, tarih-saat ve gönderen numara veya kullanıcı adı görünen ekran görüntüleri.
- Sesli veya görüntülü iletilerin dijital kopyaları.
- Sosyal medya paylaşımının bağlantısı ve paylaşımı gösteren ekran kaydı.
- Varsa olayı gören veya iletiyi alan kişilerin adlarını içeren tanık listesi.
- Şikâyetçinin kimlik bilgileri; vekil aracılığıyla yapılıyorsa vekâletname.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Hakaret suçunda şikâyet süresi ne kadar?
Şikâyet süresi, fiili ve failin kim olduğunu öğrenme tarihinden itibaren altı aydır. 7531 sayılı Kanun’la TCK m.73/2’ye eklenen cümle uyarınca hakaret suçunda bu süre, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.
WhatsApp mesajıyla hakaret suç sayılır mı?
Mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenen hakaret, TCK m.125/2 uyarınca huzurda işlenmiş gibi cezalandırılır. Mağdurun bulunmadığı bir grup sohbetinde yapılan paylaşımlarda ise iletinin mağdura yönelip yönelmediği ve ihtilat şartı ayrıca değerlendirilir.
Hakaret suçunda uzlaştırma yapılır mı?
Yapılmaz. CMK m.253/3, şikâyete bağlı olsa bile hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemeyeceğini düzenler. Buna karşılık kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâl dışında hakaret önödeme kapsamındadır (TCK m.75/6-a-2).
Şüpheli önödeme yaparsa tazminat istenebilir mi?
Önödeme nedeniyle kamu davasının açılmaması, kişisel hakkın istenmesine ilişkin hükümleri etkilemez (TCK m.75/5). Manevi tazminat talebi, hukuk mahkemesinde ayrıca değerlendirilir.
Şikâyet dilekçesi e-Devlet veya kolluk üzerinden verilebilir mi?
CMK m.158 uyarınca şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir. Hangi yolun tercih edildiğinden bağımsız olarak olayın somut biçimde anlatılması ve delillerin sunulması önem taşır.
Bu dilekçe örneği genel bilgilendirme amacı taşır; her olayda kullanılan ifadeler, iletinin yöneldiği kişi, öğrenme tarihi ve deliller farklıdır ve metin buna göre düzenlenir. Örnek kullanılarak yapılan başvuru ve taleplerden Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
