Yatırım danışmanından aldığı tavsiyelerle işlem yaptığını, bu yüzden zarar ettiğini söyleyen bir yatırımcı mahkemede neyi göstermek zorundadır? Danışmanın sık aramaları, aracı kurumun her işlemden komisyon kazanması ya da talep edilen ses kayıtlarının verilmemesi tek başına yeterli midir? İstanbul’daki bir uyuşmazlıkta, yıllardır pay piyasasında kredili işlem yapan ve aracı kurumdan yatırım danışmanlığı hizmeti alan bir yatırımcı, 2018 yazında yaşadığı kayıpların sorumlusu olarak aracı kurumu göstermiştir. Bölge adliye mahkemesi ise davayı, yatırımcının hangi tavsiyeyle hangi kararı aldığını ve bundan hangi zararı gördüğünü somut olarak ortaya koyamaması nedeniyle yerinde bulmamıştır.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 30.04.2026 tarihli ve E.2023/1613, K.2026/895 sayılı kararıyla, davanın reddine ilişkin İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu oy birliğiyle esastan reddetmiştir.
📋 Yatırımcının sıraladığı yedi şikâyet
Davacı, aracı kurum nezdinde uzun süredir bir hisse senedi yatırım hesabı bulunduğunu ve özellikle 2018 yılında ciddi zararlara uğradığını ileri sürmüştür. Dava dilekçesinde zararın kaynağı olarak gösterilen başlıca olaylar şunlardır:
- Pay alım satım emirlerine ait ses kayıtlarının talep edilmesine rağmen paylaşılmaması,
- Piyasaların kötüye gittiği 2018 yaz aylarında, aracı kurumun konsorsiyum lideri olduğu bir halka arza konu paylar başta olmak üzere belirli şirketlerin paylarının alınması için uzun süre ısrarlı ve yanıltıcı önerilerde bulunulması,
- Danışmanlık sınırını aşan ve rahatsız edici boyuta varan sık telefon aramaları,
- Açık emre aykırı veya emir olmaksızın işlem yapılması,
- Seans açılışlarındaki aşırı yüklenme gibi sistem hataları nedeniyle yanlış bilgilendirme,
- Danışman sayısının azaltılması, telefonların açılmaması ve kritik anlarda emirlerin kaçırılması,
- Kredili işlem limitlerinin uyarı yapılmaksızın artırılması ve özkaynak oranının %35’in altına düştüğünün son anda bildirilmesi nedeniyle uygun olmayan fiyattan satış yapmak zorunda kalınması.
Davacı, bilirkişi raporuyla belirlenecek zarar miktarından sonra artırmak üzere şimdilik 5.000 TL tazminatın, her zarar kalemi için aykırılığın gerçekleştiği tarihten itibaren avans faiziyle tahsilini istemiştir.
📈 Aracı kurumun ortaya koyduğu rakamlar
Davalı aracı kurum, imzalanan belgeleri tek tek saymıştır: muhafaza ve alım satım işlem çerçeve sözleşmeleri, Borsa İstanbul GİP ve varant risk bildirim formları, yatırım danışmanlığı sözleşmesi, uygunluk ve yerindelik testleri. Davacının testlerde yüksek getiri beklentisiyle yüksek riskli ürünlere yatırım yapabileceğini, ana paradan kaybetmeyi göze alabileceğini ve işlem hacminin 500.000 TL ve üzeri olduğunu işaretlediği savunulmuştur.
| Kalem (davalının savunmasına göre, 2016’dan itibaren) | Tutar |
|---|---|
| Hisse işlemlerinden pozisyon kârı | 4.834.217 TL |
| Ödenen komisyon | 390.863 TL |
| Kredili işlemler nedeniyle ödenen kredi faizi | 1.370.940 TL |
| Müşterinin toplam kârı | 3.072.414 TL |
Davalı, talimata aykırı işlem yapıldığı ileri sürülen 10-11.07.2018 tarihlerine ait tüm konuşmaların dinlendiğini, bu iki günde ilgili pay için 13’ü alış, 12’si satış olmak üzere 25 emir girildiğini ve 21 işlemin gerçekleştiğini, işlemlerin davacının kendi yatırım kararı olduğunu da savunmuştur. Ayrıca davacıya işlemler yazılı olarak bildirildiği için bilgisi veya onayı dışındaki işlemlere itiraz imkânının bulunduğunu belirtmiştir.
🏛️ İlk derece ve istinaf aşaması
İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi, 24.05.2023 tarihli kararıyla davayı reddetmiştir. Mahkeme, risk bildirim formunda kayıpların yatırılan tutarı dahi aşabileceği ve aracı kurumun aktaracağı bilgi ve tavsiyelerin eksik ve doğrulanmaya muhtaç olabileceği uyarılarının açıkça yer aldığını vurgulamıştır. Davacının kendi talimatı ve bilgisiyle gerçekleşen işlemlerde tavsiyeler nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü zarar için tazminat koşullarının oluşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Davacı istinafta; bilirkişi raporunun eksik ve taraflı olduğunu, belge ve kayıt düzenine ilişkin tebliğ yükümlülüklerinin incelenmediğini, 2018 ses kayıtlarının verilmediğini, danışmanlık ile alım satım aracılığının aynı kurumda birleşmesinin çıkar çatışması yarattığını, özkaynak bildirim yükümlülüğüne aykırı davranıldığını ve bilirkişinin zarar hesabı yapmadığını ileri sürmüştür.
🧩 Somutlaştırma yükü: hangi tavsiye, hangi zarar?
Daire, ilk derece mahkemesinin ses kayıtlarının dökümünü yaptırdığını ve menkul kıymetler ve borsa alanında bilirkişiden rapor aldığını belirtmiştir. HMK 282 uyarınca hâkimin bilirkişi görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendireceğini hatırlatan Daire, davacının istinaf sebeplerinin yargılama sırasında da ileri sürüldüğünü ve gerekçeli kararda her iddianın ayrı ayrı karşılandığını tespit etmiştir.
Kararın merkezindeki tespit şudur: Davacı, hangi tarihte, davalının hangi yönlendirmesiyle hangi yanlış yatırım kararını aldığını ve bu nedenle hangi zarara uğradığını somut olarak açıklamamıştır. Daireye göre dosyadaki tablo da yönlendirme iddiasını desteklememektedir:
- Davacı 2017’den itibaren danışmanlık hizmeti almış ve kendisini yüksek riskli işlemler konusunda yeterli bilgiye sahip yatırımcı olarak tanımlamıştır.
- Yapacağı işlemlerin riskleri kendisine bildirilmiştir.
- Ses kayıtlarına göre davacı, yatırım danışmanıyla birlikte hareket ederek karar almıştır ve sermaye piyasası bilgisi üst seviyededir.
- Bilirkişiye göre belirli payların alınması konusunda ısrarcı davranılmamış, yatırım kararını davacı kendisi vermiştir.
- Davacı piyasa hareketlerini bizzat takip etmiştir.
Bu yaklaşım, yatırım danışmanlığı uyuşmazlıklarında genel bir “yanlış yönlendirildim” iddiasının yeterli görülmediğini; tavsiye, karar ve zarar arasındaki bağın işlem bazında kurulmasının beklendiğini göstermektedir. Kredili işlemlerde özkaynak düşüşü nedeniyle yapılan satışlara ilişkin farklı bir değerlendirme için kredili hissede resen satış yazısına bakılabilir.
💼 Komisyon geliri ve çıkar çatışması iddiası
Davacı, aracı kurumun hem danışmanlık hem de alım satım aracılığı yaptığını, işlem yaptırdıkça komisyon kazandığını ve bunun çıkar çatışması oluşturduğunu ileri sürmüştü. Daire bu iddiaya kısa ama net bir cevap vermiştir: Davalının yapılan işlemlerden komisyon geliri elde etmesi, davacının zararına hareket ettiğini göstermez.
Bu tespit, komisyon gelirinin varlığı ile aşırı işlem yaptırma gibi somut bir ihlalin ayrı şeyler olduğunu ortaya koymaktadır. İşlem sıklığının yatırımcının profiline göre makul olmadığı ve aracı kurumun yönlendirmesiyle gerçekleştiği ispatlandığında farklı sonuçlara varılabildiği görülmektedir; bu konuda aşırı işlem yaptırmada iade yazısı farklı bir dosyayı ele almaktadır. Somut olayda ise davacının bu yönde somut bir işlem ve zarar ilişkisi kuramadığı kabul edilmiştir.
🎧 Verilmeyen ses kayıtları ve takas temerrüdü mesajları
Davacının istinaf sebeplerinden biri, 2018 yılına ait ses kayıtlarının kendisine verilmemesiydi. Daire, ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ses kayıtlarının dökümünü yaptırdığını belirtmekle birlikte, davacının talep etmesine rağmen ses kayıtlarını alamamış olmasının ne gibi bir zararına sebep olduğunun anlaşılamadığını vurgulamıştır. Başka bir anlatımla, kaydın verilmemesi, zararın ve illiyetin ayrıca açıklanması gerekliliğini ortadan kaldırmamıştır.
Özkaynak bildirimi yönünden ise bilirkişi raporunda davacının cep telefonuna takas temerrüdüne düştüğüne dair mesajların gönderildiği ve davacının aracı kurumdaki herhangi bir işleme, kendi emri ve talimatı dışında yapıldığı gerekçesiyle itiraz etmediği tespit edilmiştir. Bu belirlemeler, talimata aykırı işlem iddiasının da desteklenmediği sonucuna dayanak yapılmıştır.
Daire, kararda kamu düzenine aykırılık görmeyerek istinaf başvurusunu HMK 353/1-b-1 uyarınca esastan reddetmiştir. Karar, tebliğden itibaren iki hafta içinde Yargıtay’a temyiz yolu açık olarak verilmiştir.
❓ Sık sorulanlar
Danışmanlık sözleşmesi varsa zarardan aracı kurum mu sorumlu?
Bu dosyada danışmanlık sözleşmesinin varlığı tek başına sorumluluk doğurmamıştır. Daire, yatırımcının hangi tavsiyeyle hangi kararı aldığını ve bundan hangi zararı gördüğünü ispatlaması gerektiğini esas almıştır.
Uygunluk ve yerindelik testindeki cevaplar sonucu etkiledi mi?
Evet. Davacının kendisini yüksek riskli işlemler konusunda yeterli bilgiye sahip yatırımcı olarak tanımlaması ve risklerin bildirilmiş olması, Dairenin değerlendirmesinde dikkate alınan unsurlar arasındadır.
Sık telefonla aranmak yönlendirme sayıldı mı?
Davacı aramaların rahatsız edici boyuta vardığını ileri sürmüştür; ancak bilirkişi belirli payların alınması konusunda ısrarcı davranılmadığını ve kararı davacının verdiğini tespit etmiş, Daire de bu tespiti esas almıştır.
Belirsiz alacak davası olarak açılması bir fark yarattı mı?
Dava şimdilik 5.000 TL üzerinden belirsiz alacak olarak açılmıştır. Ancak Daireye göre sorun alacak miktarının belirlenmesinden önce, zarara yol açan somut eylemin ve illiyetin ortaya konulamamasıdır; bu nedenle zarar hesabı yapılmaması istinaf sebebi olarak sonuç doğurmamıştır.
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim sayfasında ulaşım bilgileri, Emsal Kararlar arşivinde ise serinin diğer yazıları yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; özet, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin Bedesten sisteminde yayımlanan kararından derlenmiştir. Değerlendirme, yatırım danışmanlığı hizmeti alan bir yatırımcının tazminat talebinin somut zarar ilişkisi ispatlanamadığı için reddedildiği bir dosyaya dayanır; temyiz yolu açık olarak verilen karar, ses kayıtları, işlem geçmişi ve bilirkişi tespitleri farklı olan dosyalarda farklı sonuç doğurabilir. Yazı kullanılarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
