Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), ceza yargılamasında sanığa tanınan ve kurulan hükmün beş yıl boyunca hiçbir hukuki sonuç doğurmamasını sağlayan bir imkândır. Ancak bu imkânın tekrar tekrar kullanılıp kullanılamayacağı, özellikle ikinci suçun ilk HAGB kararından önce işlendiği durumlarda uzun süre tartışılmıştır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, Şubat 2026’da verdiği bir kararla bu sorunun cevabını suç tarihine değil, hükmün verildiği anda devam eden denetim süresine bağlamıştır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 25.02.2026 tarihli ve E.2025/335, K.2026/112 sayılı kararıyla, sanık hakkında daha önce verilmiş bir HAGB kararının denetim süresi devam ederken kurulan ikinci mahkûmiyet hükmünde, CMK m.231/8’deki yasak nedeniyle yeniden HAGB uygulanamayacağını kabul etmiş; ikinci suçun hangi tarihte işlendiğinin bu sonucu değiştirmediğini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazını oy çokluğuyla ve farklı gerekçeyle reddetmiştir.
📂 Beraatten mahkûmiyete: dosyanın seyri
Karar metnine göre jandarma birimlerince yapılan çalışmada, sanığın kullanıcısı olduğu sosyal medya hesabındaki paylaşımlara ilişkin 28.02.2019 tarihli bir Açık Kaynak Bilgi Formu düzenlenmiş, Cumhuriyet başsavcılığı da 18.04.2019 tarihinde terör örgütü propagandası yapma suçundan kamu davası açmıştır. Dosyanın bundan sonraki aşamaları şöyledir:
- İzmir 17. Ağır Ceza Mahkemesi, 20.06.2019 (E.27, K.316): Yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmadığı gerekçesiyle CMK m.223/2-a uyarınca beraat kararı verilmiştir.
- İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi, 11.11.2020 (E.2043, K.1806): Cumhuriyet savcısının istinafı üzerine duruşma açılmış, ilk derece hükmü kaldırılarak sanık 3713 sayılı Kanun m.7/2 uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezasına mahkûm edilmiş, ceza TCK m.51 gereğince ertelenmiştir. Mahkeme, 08.10.2014 tarihli paylaşımın suçu oluşturduğunu, diğer paylaşımların ise bu nitelikte olmadığını kabul etmiştir.
- HAGB’ye yer olmadığı kararı: Bölge adliye mahkemesi, sanık hakkında daha önce başka bir suçtan HAGB kararı verildiğini ve denetim süresi içinde kasıtlı suç işlendiğini belirterek CMK m.231/8 uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına hükmetmiştir.
- Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 29.04.2024: Sanık müdafiinin temyizi esastan reddedilerek hüküm onanmıştır.
- İtiraz ve Ceza Genel Kurulu: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 15.04.2025 tarihinde itiraz etmiş; 3. Ceza Dairesi 26.05.2025 tarihinde itirazı yerinde görmeyince dosya Ceza Genel Kuruluna gönderilmiştir.
Önceki HAGB kararına ilişkin bilgi de karar metninde yer almaktadır: Aydın 2. Asliye Ceza Mahkemesi 20.03.2018 tarihinde, 01.06.2013 tarihli bir eylem nedeniyle TCK m.125 kapsamındaki hakaret suçundan sanığı 354 gün hapisten çevrilen 7.080 TL adli para cezasına mahkûm etmiş ve hükmün açıklanmasını geri bırakmıştır. Bu karar itiraz edilmeksizin 12.06.2018 tarihinde kesinleşmiştir.
📅 Başsavcılığın itiraz noktası: suç tarihi
İtirazın merkezinde suç tarihinin belirlenmesi vardır. Bölge adliye mahkemesi, Cumhuriyet savcısının mütalaasına uyarak paylaşımın tutanak tarihine kadar silinmediğini ve eylemin devam ettiğini kabul etmiş, ilam başlığında suç tarihini 28.02.2019 olarak göstermiştir. Yargıtay 3. Ceza Dairesi de hükmü bu kabul üzerinden onamıştır.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise propaganda suçunun ani bir suç olduğunu, niteliği gereği paylaşımın yapıldığı tarih olan 08.10.2014‘ün suç tarihi kabul edilmesi gerektiğini savunmuştur. Başsavcılığa göre bu tarih esas alındığında sanık bakımından yasal bir engel bulunmamakta, HAGB’nin subjektif koşulları değerlendirilerek karar verilmesi gerekmektedir. Diğer bir deyişle itiraz, ikinci suç ilk HAGB kararından ve hatta ilk hükmün kesinleşmesinden önce işlendiyse denetim süresi yasağının devreye girmeyeceği düşüncesine dayanmaktadır.
⚖️ Ceza Genel Kurulunun vardığı sonuç
Ceza Genel Kurulu uyuşmazlığı, “sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığı” şeklinde belirlemiş ve suç tarihine ilişkin tartışmaya girmeden sonuca ulaşmıştır. Gerekçenin ana hatları şunlardır:
- İlk HAGB kararının denetim süresi: 12.06.2018’de kesinleşen karar nedeniyle sanığın denetim süresi 12.06.2023 tarihine kadar devam etmektedir.
- İkinci hükmün tarihi: Terör örgütü propagandası suçundan mahkûmiyet hükmü 11.11.2020 tarihinde, yani ilk denetim süresi devam ederken kurulmuştur.
- Suç tarihinin önemi yok: Suç ister 08.10.2014’te ister 28.02.2019’da işlenmiş olsun, denetim süresi içinde verilen hükmün açıklanması geri bırakılamaz.
- Kanun koyucunun iradesi: 6545 sayılı Kanun’la CMK m.231/8’e eklenen cümlenin gerekçesinde, ikinci suçun denetim süresi içinde işlenip işlenmediğinin önemi bulunmadığı ve yasağın daha önce işlenen suçlar bakımından da uygulanacağı açıkça belirtilmiştir.
- Sonuç: Ulaşılan netice karşısında suç tarihi sonuca etkili görülmemiş, itiraz farklı gerekçeyle reddedilmiştir.
Karar oy çokluğuyla verilmiştir; iki Ceza Genel Kurulu Üyesi itirazın kabulü gerektiği düşüncesiyle karşı oy kullanmıştır. Karar metninde karşı oyun ayrıntılı gerekçesi yer almamaktadır.
🧾 HAGB için aranan şartlar
Karar, HAGB kurumunun şartlarını da derli toplu biçimde hatırlatmaktadır. Genel Kurulun sıraladığı koşullar iki grupta toplanabilir:
Suça ilişkin şartlar:
- Yargılama sonunda hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması,
- Suçun, Anayasa’nın 174. maddesinde güvence altına alınan inkılap kanunlarında yer alan suçlardan olmaması.
Sanığa ilişkin şartlar:
- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,
- Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları gözetilerek yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılması,
- Suçla mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesi.
Karar metninde aktarılan kanun hükmüne göre ayrıca, sanığın kabul etmemesi hâlinde HAGB kararı verilemez.
Genel Kurul ayrıca, HAGB değerlendirmesi yapılması için yargılamanın herhangi bir süjesinin talepte bulunmasının şart olmadığını, şartların oluşup oluşmadığının hâkim tarafından her olayda resen değerlendirilip denetime elverişli şekilde kararda gösterilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Somut dosyada 1 yıl 3 ay hapis cezası iki yıllık sınırın altında kaldığından, belirleyici olan cezanın süresi değil, denetim süresi yasağı olmuştur.
🆕 6545 sayılı Kanun’la gelen yasak ve 2026 değişikliği
HAGB, yetişkinler bakımından 19.12.2006’da yürürlüğe giren 5560 sayılı Kanun’la CMK m.231’e eklenmiştir. Karar metninde aktarıldığı üzere, 28.06.2014 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 6545 sayılı Kanun’un 72. maddesiyle CMK m.231/8’e şu cümle eklenmiştir: “Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez.”
Genel Kurulun alıntıladığı değişiklik gerekçesine göre, uygulamada aynı kişi hakkında farklı suçlardan birçok kez HAGB kararı verildiği görülmüş ve bu uygulamaya son verilmesi amaçlanmıştır. Gerekçe, kişinin işlediği ikinci suçun denetim süresi içinde işlenip işlenmediğinin önemli olmadığını ve yasağın daha önce işlenen suçlar bakımından da uygulanacağını açıkça ifade etmektedir. Kararın temel dayanağı bu gerekçedir.
Mevzuat Bilgi Sistemindeki güncel metne göre CMK m.231’in beşinci ila on dördüncü fıkraları 16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanun’un 15. maddesiyle yeniden düzenlenmiştir. Güncel beşinci fıkrada HAGB’nin “müsadereye ilişkin hükümler hariç” hukuki sonuç doğurmayacağı belirtilmekte; sekizinci fıkrada ise denetim süresi içinde kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha HAGB kararı verilemeyeceğine ilişkin cümle korunmaktadır. Bu nedenle kararın dayandığı yasak, değişiklik sonrasında da kanun metninde yer almaya devam etmektedir. Hangi hükmün hangi olaya uygulanacağı ise suç ve hüküm tarihlerine göre ayrıca değerlendirilir.
🔍 Uygulamaya yansıması
Kararın uygulama bakımından öne çıkan sonuçları şöyle özetlenebilir:
- Belirleyici an hüküm tarihidir: Genel Kurulun yaklaşımında ikinci suçun işlendiği tarih değil, ikinci hükmün verildiği sırada önceki HAGB kararının denetim süresinin devam edip etmediği esas alınmıştır.
- Adli para cezasına ilişkin HAGB de yasağı doğurur: Önceki karar, hapisten çevrilmiş bir adli para cezasına ilişkin olmasına rağmen denetim süresi yasağı bakımından sonuç doğurmuştur.
- Suç tarihi tartışmasının sınırı: Ani suç–kesintisiz suç ayrımı ve suç tarihi tespiti başka açılardan (zamanaşımı, lehe kanun gibi) önemini korusa da, bu dosyada HAGB sonucunu değiştirmemiştir.
- Erteleme ile HAGB farklıdır: Sanığın hapis cezası ertelenmiştir; ancak HAGB’den farklı olarak erteleme, kurulan mahkûmiyet hükmünün varlığını ortadan kaldırmaz.
HAGB kararlarının kanun yolu denetimine ilişkin farklı bir uyuşmazlık için serideki HAGB açıklanınca temyiz yolu kararı, HAGB’nin idari süreçlere etkisi için ise güvenlik soruşturmasında HAGB kararı incelenebilir.
❓ Merak edilenler
İkinci suç, ilk HAGB kararından önce işlendiyse yeniden HAGB mümkün mü?
Ceza Genel Kurulunun bu kararına göre, ikinci hüküm önceki HAGB kararının denetim süresi devam ederken veriliyorsa suçun daha önce işlenmiş olması sonucu değiştirmez. Genel Kurul, 6545 sayılı Kanun’un gerekçesine dayanarak yasağın daha önce işlenen suçlar bakımından da uygulanacağını kabul etmiştir.
Somut dosyada denetim süresi ne zaman bitiyordu?
Önceki HAGB kararı 12.06.2018 tarihinde kesinleşmiş ve beş yıllık denetim süresi 12.06.2023 tarihine kadar devam etmiştir. İkinci mahkûmiyet hükmü ise 11.11.2020 tarihinde, bu süre içinde verilmiştir.
Genel Kurul neden suç tarihini tartışmadı?
Genel Kurul, suç tarihinin 08.10.2014 ya da 28.02.2019 olarak kabul edilmesinin sonucu değiştirmediğini belirtmiştir. Her iki ihtimalde de ikinci hüküm denetim süresi içinde kurulduğundan, suç tarihine ilişkin tartışma sonuca etkili görülmemiş ve itiraz farklı gerekçeyle reddedilmiştir.
Karar oy birliğiyle mi verildi?
Hayır. Karar oy çokluğuyla verilmiş, iki Ceza Genel Kurulu Üyesi itirazın kabul edilmesi gerektiği düşüncesiyle karşı oy kullanmıştır.
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Ulaşım bilgileri iletişim sayfasında, serinin diğer kararları Emsal Kararlar bölümünde yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; özet, Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan karar metninden derlenmiştir. Karar, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine Ceza Genel Kurulunca verilmiş bir itirazın reddi kararıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması şartlarının değerlendirilmesi; suç ve hüküm tarihlerine, sanığın adli sicil kaydına, önceki kararların kesinleşme tarihlerine ve uygulanacak mevzuata göre her dosyada farklı sonuç doğurabilir. Yazı kullanılarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
