İstifa Sonrası Pay Satışına Ceza – Danıştay 13. D 2025/950
Yönetim kurulundan ayrılan bir kişinin, ayrıldığı şirketin paylarını artık sıradan bir yatırımcı gibi alıp satabileceği düşünülebilir. Danıştay 13. Dairesinin onadığı bu kararda tablo farklıdır: Bilgi işlem alanında faaliyet gösteren halka açık bir şirketin yönetim kurulu üyesi, ağustos 2017 başında görevinden istifa etmiş, istifası tescil ve ilan edilmiştir. Ancak şirketin finansal raporu kamuya açıklandıktan hemen sonra, bir gün içinde 137.035 adet pay satmıştır. Sermaye Piyasası Kurulu bu satışları piyasa bozucu eylem saymış, yargı da istifanın bilgi sahibi olmayı ortadan kaldırmadığını kabul etmiştir.
Danıştay 13. Dairesi, 25.02.2025 tarihli ve E.2024/2417, K.2025/950 sayılı kararıyla, eski yönetim kurulu üyesine Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği (VI-104.1) m.6/1 kapsamında verilen 27.047,00 TL idari para cezasına karşı açılan davanın reddini ve istinaf başvurusunun reddini oy birliğiyle onamıştır.
🗓️ İstifa, tescil ve satış: on sekiz günlük takvim
Uyuşmazlığın merkezinde kısa bir zaman aralığı vardır. Kurulun incelemesi, şirketin halka arz tarihinden 06.11.2018’e kadar yaptığı finansal rapor açıklamalarının öncesi ve sonrasında paylarda gerçekleşen işlemleri kapsamıştır. Davacıyla ilgili ceza ise 21.07.2017-21.09.2017 dönemindeki işlemlere dayanmaktadır. Karar metnindeki tarihler şu sırayı izler:
- 01.03.2017: Şirketin markası için bir değerleme raporu hazırlanır. Bu rapor daha sonra bir Kurul kararıyla yanlış ve yanıltıcı bulunacaktır.
- 04.08.2017: Davacının yönetim kurulu üyeliğinden istifası, şirket yönetim kurulu toplantısında kabul edilir.
- 08.08.2017: İstifa ticaret siciline tescil edilir; tescil 14.08.2017 tarihli Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilir.
- 21.08.2017: Şirketin finansal raporu ve faaliyet raporu kamuya açıklanır. Faaliyet raporunda davacı hâlâ yönetim kurulu üyesi ve içsel bilgilere erişimi olanlar listesinde “İş Geliştirme Direktörü” olarak görünür.
- 22.08.2017: Davacı, şirket paylarında 137.035 adet satış işlemi gerçekleştirir.
Şirketin Kamuyu Aydınlatma Platformu’na yaptığı bildirimde ise davacının istifa etmesine rağmen görevine devam ettiği belirtilmiştir. İdare mahkemesi kararında bu bildirime de yer verilmiştir.
🏷️ Sorunun kaynağı: marka değerleme raporu
Kurul cezayı yalnızca satışın zamanlamasına dayandırmamıştır. Asıl tespit, 01.03.2017 tarihli marka değerleme raporuyla ilgilidir. Bu rapor ayrı bir Kurul kararıyla yanlış ve yanıltıcı kabul edilmiştir. Şirketin finansal raporlarına yansıyan bir marka değeri, yatırımcının şirketin değerine ilişkin kanaatini doğrudan etkileyebilir.
İdare mahkemesine göre davacı, istifası finansal rapor açıklamasından önce kabul edilmiş olsa bile, raporun içeriği ve yanıltıcı niteliği hakkında yönetim kurulu üyeliği görevini yürüttüğü sırada bilgi edinmiştir. Bu bilgiye sahipken 21.07.2017-21.09.2017 döneminde pay işlemi yapmıştır. Mahkeme, bu nedenle eylemin Tebliğ m.6/1 kapsamında kaldığını kabul etmiştir.
Kararın ağırlık noktası şudur: Bilgi, görev süresi içinde edinilmiştir. Görevden ayrılmak bu bilgiyi geçersiz kılmaz. Satış, istifadan yaklaşık on sekiz gün sonra yapılmış olsa da Kurul ve mahkemeler, eski üyenin elindeki bilgiyi hesaba katarak değerlendirme yapmıştır.
🗣️ Davacının itirazları
Davacı temyiz dilekçesinde hem esasa hem zamanaşımına ilişkin geniş bir itiraz zinciri kurmuştur:
- İşlemlerden yaklaşık üç hafta önce yönetim kurulu üyeliğinden istifa ettiğini, finansal tablolarda imzasının ve sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürmüştür.
- Marka değerlemesinin bağımsız bir denetim şirketince yapıldığını, mevzuata aykırılık varsa sorumluluğun o şirkete ait olduğunu savunmuştur.
- Değerleme gibi teknik bir konuda raporun yanlış veya yanıltıcı olduğunu bilmesinin mümkün olmadığını ve bunun görevi de olmadığını belirtmiştir.
- İçsel bilgiye erişimi olanlar listesinde bulunmanın veya iş geliştirme direktörü unvanının Tebliğ’deki şartların gerçekleştiği anlamına gelmediğini öne sürmüştür.
- Kurulun varsayımlara dayanarak yatırımcı sıfatını yok saydığını, cezanın fahiş olduğunu iddia etmiştir.
- Eylemin suç değil kabahat olduğunu, ceza 27.047,00 TL olduğu için Kabahatler Kanunu’ndaki üç yıllık zamanaşımının uygulanması gerektiğini, mahkemenin bu konuda gerekçe göstermediğini ve gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğini savunmuştur.
Davalı Kurul ise hem dava konusu işlemin hem de bölge idare mahkemesi kararının hukuka uygun olduğunu belirterek temyiz isteminin reddini istemiştir.
🏛️ İdare mahkemesi, istinaf ve Danıştay
İlk derece idare mahkemesi, davacının yönetim kurulu üyeliği sırasında edindiği bilgiye dayanarak dava konusu Kurul kararını hukuka uygun bulmuş ve davayı reddetmiştir. Zamanaşımı itirazını da aşağıda anlatılan gerekçeyle kabul etmemiştir.
Bölge idare mahkemesi, ilk derece kararının usul ve hukuka uygun olduğunu, istinaf iddialarının kararın kaldırılmasını gerektirmediğini belirterek 2577 sayılı İYUK m.45/3 uyarınca istinaf başvurusunu reddetmiştir.
Danıştay 13. Dairesi, İYUK m.49’da sayılan bozma sebeplerinden hiçbirinin bulunmadığını tespit etmiştir. Temyiz dilekçesindeki iddiaların kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığını belirterek temyiz istemini reddetmiş ve kararı ONAMIŞTIR. Karar 25.02.2025 tarihinde kesin olarak ve oy birliğiyle verilmiştir.
📑 Tebliğ m.6 neden uygulandı?
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.104/1, makul bir ekonomik veya finansal gerekçeyle açıklanamayan ve piyasaların güven, açıklık ve istikrar içinde çalışmasını bozan eylemleri, suç oluşturmadıkları sürece piyasa bozucu eylem sayar. Bu eylemleri gerçekleştirenlere Kurul tarafından idari para cezası verilir. Hangi eylemlerin bu kapsama girdiğini ise Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği belirler.
Tebliğ’in 6. maddesi “iletişim veya haberleşme yoluyla” işlenen eylemleri düzenler. Birinci fıkraya göre fiyatı, değeri veya yatırımcı kararlarını etkileyebilecek nitelikte yalan, yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi ya da rapor hazırlanması, bu fiilleri gerçekleştirenlerce fiilden önce veya sonra ilgili sermaye piyasası aracında emir verilmesi veya işlem yapılması hâlinde piyasa bozucu eylemdir. İkinci fıkra, yanıltıcılığı bilen ya da bilmesi gerekenlerin bu bilgiyi yaymasını ve ardından işlem yapmasını ayrıca düzenler.
Bu dosyanın öğretici yönü, Tebliğ’in 4. maddesinden farkıdır. Tebliğ m.4, içsel bilgi kamuya açıklanmadan önce işlem yapılmasını ve finansal raporların hazırlanma döneminde yapılan işlemleri hedefler. Bu dosyada satış, finansal rapor açıklandıktan sonra yapılmıştır. Kurul ve mahkemeler ise işlemin sırrın açıklanmasından önce yapılıp yapılmadığına değil, yanıltıcı bilgi içeren bir raporun piyasaya sunulmasından sonra bu bilgiye vakıf bir kişinin satış yapmasına bakmıştır.
Benzer bir zaman sorunu, sitede yer alan sermaye artırımı öncesi pay satışı kararında içsel bilginin açıklanmasından önceki işlemler yönünden ele alınmıştır. Bu kararın farkı, satıcının işlem tarihinde yönetim kurulu üyesi olmaması ve satışın rapor açıklamasından sonra yapılmasıdır.
⏳ Üç yıl mı, beş yıl mı?
Davacının en somut itirazı zamanaşımına ilişkindir. Kabahatler Kanunu m.20/2’ye göre soruşturma zamanaşımı; yüz bin Türk lirası veya daha fazla idari para cezasını gerektiren kabahatlerde beş, elli bin Türk lirası veya daha fazlasında dört, elli bin Türk lirasından az olanlarda üç yıldır. Davacı, kendisine verilen cezanın 27.047,00 TL olduğunu, bu nedenle üç yıllık sürenin geçtiğini savunmuştur.
İdare mahkemesi farklı bir ölçüt kullanmıştır. Mahkemeye göre işlem SPKn m.104 uyarınca tesis edildiğinden, zamanaşımı süresi somut olarak verilen cezaya göre değil, kanunda öngörülen cezanın üst sınırına göre belirlenmelidir. SPKn m.104/1’de üst sınır beş yüz bin Türk lirasıdır. Bu nedenle soruşturma zamanaşımı beş yıldır ve Kurul işlemi bu süre içinde tesis edilmiştir. Bölge idare mahkemesi ve Danıştay bu değerlendirmeyi değiştirmemiştir.
SPK cezalarında zamanaşımı süresinin kanuni üst sınıra göre hesaplanması konusu, Danıştay’ın bozma kararının ele alındığı SPK cezasında zamanaşımı hesabı yazısında ayrıca incelenmiştir. Bu dosyada zamanaşımı ikinci planda kalmış, belirleyici olan istifa eden yöneticinin bilgisi olmuştur.
❓ Merak edilenler
Yönetim kurulundan istifa eden kişi şirket paylarında işlem yapabilir mi?
Değerleme raporunu bağımsız bir şirket hazırladıysa yönetici sorumlu olur mu?
İçsel bilgi listesinde adı olmak tek başına ceza sebebi midir?
Küçük tutarlı SPK cezalarında zamanaşımı kısa mıdır?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; sermaye piyasası cezalarına ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. İçerik, Danıştay 13. Dairesinin Bedesten (mevzuat.adalet.gov.tr) üzerinde yayımlanan onama kararından derlenmiştir. Kararda taraf ve şirket adları anonimdir. Danıştay ayrıntılı bir gerekçe yazmamış, İYUK m.49 çerçevesinde ilk derece gerekçesini yerinde bulmuştur. Benzer bir dosyada sonuç; görevden ayrılma tarihine, bilginin edinildiği zamana, işlemlerin tarihine ve hacmine, Kurul tespitlerinin içeriğine ve uygulanan cezanın dayanağına göre farklı olabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
