Ceza Puanı ve Ehliyetin Geri Alınması 2026: 100 Puan Kuralı, Hız Kademeleri ve İtiraz Yolu
Trafik kurallarının ihlali yalnızca para cezasıyla sonuçlanmaz; ihlallere bağlanan ceza puanları belirli bir sınırı aştığında sürücü belgesi geri alınır. 2026 yılında Karayolları Trafik Kanununda yapılan değişikliklerle hız ihlallerinde de puan sisteminden bağımsız olarak ehliyetin doğrudan geri alınması öngörüldü. Sürücülerin en çok merak ettiği konu ise bu işlemlere nereye ve ne kadar sürede itiraz edileceğidir.
Kısa özet: Bir yıl içinde 100 ceza puanını aşan sürücünün belgesi 2 ay geri alınır ve eğitime tabi tutulur; aynı yıl ikinci kez aşılırsa 4 ay geri alınır ve psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri muayenesi istenir; üçüncü kez aşılırsa belge süresiz iptal edilir (KTK m.118). Hız sınırının yüksek kademelerde aşılmasında belge 30, 60 veya 90 gün geri alınır. Geri alma işlemine karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulur.
Bu yazıda neler var?
📊 Ceza Puanı Sistemi
| Durum (bir yıl içinde) | Sonuç (KTK madde 118) |
|---|---|
| 100 puanın ilk kez aşılması | 2 ay geri alma ve eğitim |
| 100 puanın ikinci kez aşılması | 4 ay geri alma, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi |
| 100 puanın üçüncü kez aşılması | Sürücü belgesinin süresiz iptali |
| Ölümlü kazada asli kusur | 1 yıl geri alma |
Ceza puanları Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 167. maddesi ve eki cetvele göre verilir. 100 puan dolduğunda aşan puanlar sonraki hesaplamada dikkate alınmaz. Sistem, ihlal tarihinden geriye doğru bir yıllık süreyi esas alır. Cezanın ödenmesi, kendiliğinden puanın silinmesi sonucunu doğurmaz.
🏎️ Hız İhlalinde Doğrudan Geri Alma
7574 sayılı Kanunla değiştirilen KTK m.51, hız ihlallerini kademelere ayırmıştır. Yerleşim yeri içinde hız sınırının 46-55 km/s, yerleşim yeri dışında 51-60 km/s aşılması hâlinde sürücü belgesi her seferinde 30 gün; daha yüksek kademelerde 60 ve 90 gün geri alınır. Belgenin iadesi için tüm para cezalarının ödenmiş olması gerekir. Bir yıl içinde beşinci kez geri alınan belgenin iadesi psiko-teknik ve psikiyatri raporuna bağlıdır. Ayrıntılar için EDS ve radar cezasına itiraz yazısına bakılabilir.
🔰 Aday Sürücüler
KTK ek m.17, 24 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. İki yıllık aday sürücülük süresinde 75 ceza puanının aşılması, belgenin geri alınmasını gerektiren bir ihlal yapılması, 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanılması ya da Kanunda sayılan bazı kuralların üç kez ihlal edilmesi hâlinde aday sürücü belgesi iptal edilir.
🚫 Geri Alma Süresinde Araç Kullanmak
Belgesi geçici olarak geri alınmışken araç kullanan sürücüye KTK m.36/3 uyarınca 2026 yılı için 200.000 TL idari para cezası verilir. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Ehliyetsiz kullanım ve aracı kullandıranın sorumluluğu için ehliyetsiz kişiye araç kullandırma cezası yazısına bakılabilir.
⚖️ İtiraz Yolu
Sürücü belgesinin ceza puanı nedeniyle geri alınması işlemine karşı idare mahkemesinde değil, adli yargıda, yani sulh ceza hâkimliğinde başvuru yapılır. Başvuru, işlemin tebliğinden itibaren 15 gün içinde yapılmalıdır. Puanın dayandığı tek tek ceza tutanakları ayrıca kesinleşmişse, bu tutanaklara süresinde itiraz edilmemiş olması geri alma itirazının kapsamını sınırlayabilir. Bu nedenle her ceza tutanağının tebliğinde puan etkisinin de değerlendirilmesi gerekir. Dilekçe yapısı için trafik cezasına itiraz dilekçesi örneği yazısına bakılabilir.
📚 Yargı Kararları
- Görevli yargı yeri: Danıştay 8. Dairesi, 100 ceza puanı nedeniyle sürücü belgesinin geri alınmasına karşı açılan davada adli yargının görevli olduğuna karar vererek işin esasına giren bölge idare mahkemesi kararını bozmuştur (E.2021/1021, K.2024/2221, 19.04.2024); aynı yönde E.2019/1578, K.2023/4835, 17.10.2023.
- Kanun yolu: Yargıtay 19. Ceza Dairesi, geri alma işlemine itiraz üzerine verilen sulh ceza kararına karşı temyiz değil, Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraz yolunun açık olduğunu belirtmiştir (E.2015/13441, K.2018/8433, 10.07.2018).
Alkollü araç kullanımında geri alma süreleri için alkollü araç kullanma cezası yazısına bakılabilir. Genel çerçeve otomotiv hukuku rehberi yazısındadır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Kaç ceza puanında ehliyet alınır?
Bir yıl içinde 100 ceza puanını aşan sürücünün belgesi geri alınır.
Cezayı ödersem puanım silinir mi?
Cezanın ödenmesi puanı kendiliğinden silmez; sistem ihlal tarihinden geriye bir yıllık süreyi esas alır.
Ehliyetin geri alınmasına nereye itiraz edilir?
İşlemin tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur.
Ehliyetim geri alınmışken araç kullanırsam ne olur?
KTK m.36/3 uyarınca yüksek tutarlı idari para cezası uygulanır.
Davam için ne yapmalıyım?
Bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Ceza puanı ve ehliyetin geri alınması hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
