İstanbul İş Hukuku Avukatı: işe iade, kıdem tazminatı ve işçilik alacakları

İşe iade, iş güvencesi kapsamındaki işçinin geçerli sebep olmadan çıkarıldığını ileri sürerek işine dönmesini ya da bunun yerine tazminat almasını sağlayan yoldur. Süreler kısa ve kesindir; bir İstanbul iş hukuku avukatının bu dosyalardaki ilk işi, fesih bildiriminin tebliğ tarihini tespit edip takvimi çıkarmaktır.

Kimler işe iade isteyebilir? (İş K. m.18)

• İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışıyor olmalıdır; işverenin aynı işkolundaki işyerlerindeki işçiler birlikte sayılır.
• İşçinin en az altı aylık kıdemi bulunmalıdır (yer altı işlerinde kıdem şartı aranmaz).
• Sözleşme belirsiz süreli olmalıdır; işletmenin bütününü yöneten ve işe alma-çıkarma yetkisi olan işveren vekilleri kapsam dışındadır.

Sendika üyeliği, işverene karşı resmî makamlara başvurmak, hamilelik veya kanundaki bekleme süresi içindeki hastalık devamsızlığı geçerli fesih sebebi sayılmaz. Davranış veya verim nedeniyle yapılacak fesihten önce işçinin savunması alınmalı, fesih yazılı yapılmalı ve sebep açıkça yazılmalıdır (m.19). Ayrıntılar iş güvencesi kapsamı yazımızda.

Takvim: bir ay, iki hafta, on iş günü

Mahkeme feshi geçersiz bulursa işçi başvurduğu hâlde işe başlatılmadığında en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ödenir; kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmayan süre için de en çok dört aylık ücret ve diğer haklar ödenir. Bu tutarları mahkeme dava tarihindeki ücrete göre parasal olarak belirler. İşe iade davası ivedi görülür ve istinaf incelemesinde bölge adliye mahkemesi kesin olarak karar verir; yani bu davalar Yargıtay'a gitmez. Kesinleşmeden sonraki adımları işe iade kararının icrası yazımızda bulabilirsiniz.

Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi ya da işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade taleplerinde, dava açmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (7036 s. K. m.3). 7445 sayılı Kanunla 2023'te yapılan eklemeyle bu alacaklarla ilgili itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da kapsama alındı. Arabulucuya gidilmeden açılan dava, hiçbir işlem yapılmadan usulden reddedilir.

Başvuru nereye yapılır, ne kadar sürer?

• Başvuru karşı tarafın yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır.
• Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde süre en fazla bir hafta uzatılabilir.
• Başvurudan son tutanağın düzenlenmesine kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.
• Anlaşma olmazsa son tutanağın aslı veya onaylı örneği dava dilekçesine eklenir.

Görüşmeye hesaplanmış bir alacak tablosu ve belgelerle gidilmezse işçi gerçek alacağının çok altında bir teklifi kabul edebilir. İşe iadede anlaşma sağlanırsa işe başlatma tarihi, boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı tutarının tutanağa tek tek yazılması zorunludur; yazılmazsa anlaşma sağlanamamış sayılır. Bir İstanbul iş hukuku avukatı görüşmede bu kalemlerin eksiksiz yazıldığını kontrol eder.