Boyalı ve Değişen Parça Gizlenerek Araç Satışı: Galerinin Yükümlülüğü ve Alıcının Hakları

“Boyasız, değişensiz” diye satın alınan bir aracın kısa süre sonra kaportasında boya, değiştirilmiş kapı veya tampon çıkması, ikinci el piyasasında en sık yaşanan hayal kırıklıklarından biridir. Boya ve parça değişimi, çoğu zaman geçmişte yaşanmış bir hasarın izidir ve aracın değerini doğrudan etkiler. Bu bilginin gizlenmesi; satıcının kim olduğuna göre farklı kurallar ve farklı başvuru yolları doğurur.

🎨 Boya ve Değişen Neden Önemli?

Bir parçanın boyanması veya değiştirilmesi, çoğu zaman o bölgede bir kaza ya da hasar yaşandığını gösterir. Lokal boya ile tam boya, şasiye yakın parçalar ile sökülüp takılabilen parçalar arasında değer etkisi açısından büyük fark vardır. Bu nedenle alıcı için “boyalı mı” sorusunun cevabı kadar, hangi parçanın hangi ölçüde işlem gördüğü de önemlidir.

📋 Galerinin Yazılı Bildirim Yükümlülüğü

Tanıtım kartı araçta kolayca görülebilir ve okunabilir şekilde bulundurulmalıdır. Teslim belgesi en az iki nüsha düzenlenir ve işletme tarafından beş yıl saklanır. Bu belgelerdeki beyan ile aracın gerçek durumu arasındaki fark, galeri aleyhine en güçlü delildir. İlan platformlarının da yanıltıcı ilanları önlemeye yönelik tedbir alma yükümlülüğü vardır.

🔍 Ekspertiz Raporunun Yeri

Galeri satışlarında sekiz yaş ve 160.000 km altındaki binek ve hafif ticari araçlar için satıştan önceki on gün içinde ekspertiz raporu alınması zorunludur. Yönetmelik raporun asgari içeriğini marka, model, kilometre ve işletme bilgileriyle sayar ve diğer hususları TSE standardına bırakır. Ekspertiz işletmesi, raporundaki bilgilerin aracın gerçek durumunu yansıtmamasından sorumludur. Rapor boyalı bir parçayı göstermiyorsa ekspertize karşı haklar için hatalı ekspertiz raporunun sorumluluğu yazısına bakılabilir.

🆕 Sıfır Araçta Boya

Sıfır olarak satılan bir araçta fabrika çıkışı dışında yapılmış boya veya onarım, aracın objektif olarak sahip olması gereken niteliği taşımadığını gösterir ve 6502 sayılı Kanun anlamında ayıptır. Bu durumda tüketici sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya misliyle değişim haklarından birini kullanabilir. Basına yansıyan yargı kararlarında, sıfır araçtaki boya kusurunun üretim kaynaklı gizli ayıp sayıldığı ve değer kaybının tazminine hükmedildiği görülmektedir. Ayrıntılar için sıfır araç ayıplı çıktı yazısına bakılabilir.

⚖️ Alıcının Hakları

• Galeriden alımda: 6502 sayılı Kanun m.11 uyarınca dönme, indirim, onarım veya misliyle değişim ve tazminat. İkinci el satışta galerinin sorumluluğu bir yıldan az olamaz.
• Bireyden alımda: TBK m.219 ve m.227 uyarınca ayıp hükümleri; satıcı ayıbı biliyorsa “olduğu gibi” kaydı geçersizdir (m.221).
• Bilerek gizleme: TBK m.36 uyarınca aldatma; öğrenmeden itibaren bir yıl içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirme hakkı (m.39).
• Süre: Ayıp hileyle gizlenmişse iki yıllık zamanaşımı uygulanmaz.

Bireyden yapılan alımlarda kurallar ikinci el araç satışında satıcının sorumluluğu, galeriden alımlarda araba galerilerinin hukuki sorumluluğu yazısında ayrıntılı anlatılmıştır.

🗂️ İspat ve Delil

• İlan metni ve fotoğrafları (ilan kaldırılmadan ekran görüntüsü alınmalıdır),
• Teslim belgesi, tanıtım kartı ve noter satış sözleşmesi,
• Satış öncesi ekspertiz raporu ile sonradan alınan bağımsız rapor,
• Boya kalınlığı ölçümü ve servis kayıtları,
• Hasar geçmişi; bkz. TRAMER hasar kaydının etkileri.

Hasarın kayıtlı olduğu ve bu kaydın gizlendiği durumlar için pert kayıtlı aracın gizlenerek satılması yazısı da yol gösterir.

❓ Sıkça Sorulan Sorular