Dövizli Kira Takibinde Tazminat – Yargıtay 12. HD 2026/2784

İcra mahkemesinde kaybeden alacaklı için kararın gerekçesi, çoğu zaman hüküm fıkrası kadar önemlidir. Bir kiraya veren, yabancı para cinsinden kararlaştırılan aylık kiraları Türk lirasına çevirerek adi kira ve hasılat kiralarına ilişkin haciz yoluyla takip başlatıyor; borçlunun itirazı üzerine itirazın kaldırılması ve tahliye istiyor. İlk derece mahkemesi “kira borcu yok” diyerek talebi reddediyor ve alacaklıyı yüzde yirmi tazminata mahkûm ediyor. Bölge adliye mahkemesi aynı sonucu bu kez “aylık kira bedeli belgelerle ispat edilemedi” diyerek koruyor. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi ise iki ayrı noktada bozma yoluna gidiyor: Gerekçeyi değiştiren istinaf dairesi başvuruyu esastan reddedemez; esasa girilmeden verilen ret kararında da alacaklı aleyhine tazminat hükmedilemez.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 27.04.2026 tarihli ve E.2026/420, K.2026/2784 sayılı kararıyla, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 64. Hukuk Dairesinin 31.10.2025 tarihli, E.2025/518, K.2025/585 sayılı kararını İİK 364/2 göndermesiyle HMK 373/2 uyarınca bozmuş, dosyayı bölge adliye mahkemesine göndermiştir. Karar oy birliğiyle verilmiştir.

💱 Dövizli kira ve örnek 13 takibi

Karar metnine göre alacaklı kiraya veren, adi kiraya ve hasılat kiralarına ilişkin haciz yoluyla takip başlatmıştır. Takibe dayanak kira sözleşmesinde kira bedelinin aylık dönemler hâlinde yabancı para cinsinden ödeneceği kararlaştırılmıştır. Alacaklı ise takipte yabancı para tutarını, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’a atıfla Türk lirasına çevirerek talep etmiştir.

Borçlu kiracı takibe itiraz etmiştir. Bunun üzerine alacaklı icra mahkemesine başvurarak hem itirazın kaldırılmasını hem de kiracının takip konusu taşınmazdan tahliyesini istemiştir. Bu yol, kira alacağının ve tahliyenin genel mahkemede açılacak bir dava yerine icra mahkemesinin belgelere dayalı, sınırlı incelemesiyle sonuçlandırılmasını amaçlar.

Karar metninde kira tutarı, döviz cinsi veya takip miktarı yer almamaktadır; bu nedenle yazıda da rakam verilmemiştir.

🏛️ İlk derece: borç yok, tazminat var

İlk derece mahkemesi, takip ve dava tarihi itibarıyla kira ve işlemiş faiz borcu bulunmadığını, dolayısıyla borçlunun temerrüde de düşmediğini kabul etmiştir. Bu gerekçeyle:

• İtirazın kaldırılması talebini reddetmiş,
• Tahliye talebini reddetmiş,
• Asıl alacağın yüzde yirmisi oranında tazminatın alacaklıdan tahsiliyle borçluya verilmesine hükmetmiştir.

Bu gerekçe, alacağın yokluğuna ilişkindir; yani mahkeme işin esasına girmiş ve borç bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır. Tazminat hükmü de bu esasa ilişkin ret gerekçesine bağlanmıştır.

🔁 İstinaf: başka gerekçe, aynı sonuç

Alacaklının istinaf başvurusu üzerine İstanbul BAM 64. Hukuk Dairesi farklı bir yoldan ilerlemiştir. Daireye göre:

Bu değerlendirmenin ardından istinaf dairesi, ilk derece kararını kaldırmak yerine istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir. Böylece ilk derecenin hüküm fıkrası, yüzde yirmi tazminat dâhil olduğu gibi ayakta kalmıştır.

⚖️ Birinci bozma nedeni: istinafın yetki sınırı

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi önce istinaf incelemesinin nasıl yapılacağına ilişkin usulün HMK’da emredici biçimde düzenlendiğini hatırlatmıştır. Daire’nin kurduğu mantık şöyledir:

1. HMK 353/1-b-2’ye göre yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber kanunun olaya uygulanmasında hata edilmişse ya da kararın gerekçesinde hata varsa, bölge adliye mahkemesi bunu düzelterek yeniden esas hakkında karar verir.
2. HMK 359/2, hüküm sonucunun infaza esas alınabilecek şekilde açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak biçimde kurulmasını ister. Bölge adliye mahkemesi ilk derecenin hatasını bu maddeye uygun yeni bir hükümle düzeltmek zorundadır.
3. HMK 370/2, 3 ve 4. fıkralarda Yargıtay’a tanınan “düzelterek onama” yetkisi bölge adliye mahkemelerine tanınmamıştır.

Somut olayda istinaf dairesi, ilk derecenin “borç yok, temerrüt yok” gerekçesini bırakıp “aylık kira bedeli icra mahkemesinde belirlenemez” gerekçesini benimsemiştir. Yargıtay’a göre bu, esasa ilişkin inceleme sonucunda gerekçenin değiştirilmesidir. O hâlde ilk derece kararının kaldırılması ve yeniden esas hakkında hüküm kurulması gerekirdi; esastan ret kararı usul ve yasaya aykırıdır.

Uygulamada “sonuç doğru, gerekçe farklı” diyerek esastan ret kararı verilmesi pratik görünebilir. Ancak karar, gerekçenin değişmesinin hüküm fıkrasının içeriğini de etkileyebildiğini göstermektedir. Bu dosyada bu etki, doğrudan tazminat hükmünde ortaya çıkmıştır.

💸 İkinci bozma nedeni: yüzde yirmi tazminat

Yargıtay, “kabule göre de” başlığıyla ikinci bir bozma nedeni eklemiştir. İİK 269/d delaletiyle uygulanan İİK 68’in son fıkrasının ilk cümlesine göre itirazın kaldırılması talebinin esasa ilişkin nedenlerle kabulü hâlinde borçlu, talebin aynı nedenlerle reddi hâlinde ise alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir.

Daire’ye göre istinaf dairesinin gerekçesi, alacağın varlığını ya da yokluğunu tespit etmemektedir. Aylık kira bedelinin icra mahkemesinde belirlenemeyeceğinin kabulü, itirazın kaldırılması talebinin esasa ilişkin olmayan nedenlerle reddi anlamına gelir. Bu durumda alacaklı aleyhine tazminata hükmedilmemesi gerekirdi.

Fark şu tabloda belirginleşir:

• İlk derece gerekçesi: Borç yoktur, temerrüt yoktur. Esasa ilişkin ret; tazminat koşulu tartışılabilir.
• İstinaf gerekçesi: Aylık kira bedeli icra mahkemesinin sınırlı incelemesinde belirlenemez. Esasa ilişkin olmayan ret; tazminat koşulu oluşmaz.

Gerekçesini değiştirip hüküm fıkrasını olduğu gibi bırakan istinaf kararı, kendi gerekçesiyle bağdaşmayan bir tazminat hükmünü de onaylamış olmaktadır. Yargıtay’ın iki bozma nedeni bu noktada birleşir.

📚 Karardaki hükümler

Sitede daha önce ele alınan kira indirim protokolünün ispatı kararı da kira takibinde icra mahkemesinin belgeye dayalı sınırlı incelemesini konu alıyordu. Yabancı para cinsinden kiranın farklı bir usul sorunu için dövizli kira davasında harç kuru yazısına bakılabilir. Bu kararın ayırt edici yanı, istinaf dairesinin gerekçe değiştirme biçimi ile tazminatın esasa ilişkin ret şartına bağlanmasıdır.

🧭 Bozmadan sonra ne olacak?

Bozma HMK 373/2’ye dayandığından dosya ilk derece mahkemesine değil, bölge adliye mahkemesine gönderilmiştir. Yargıtay, bozma nedenine göre alacaklının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermiştir. Dolayısıyla dövizli kira alacağının Türk lirasına çevrilmesi, aylık kira bedelinin belgelerle ispatı veya borçlunun temerrüdü gibi konularda Yargıtay’ın nihai bir değerlendirmesi bu kararda yer almamaktadır.

Bozmaya uyulması hâlinde istinaf dairesinin, benimsediği gerekçeye uygun yeni bir hüküm kurması ve tazminat konusunu bu gerekçeyle uyumlu biçimde yeniden değerlendirmesi beklenir. Bozmaya uyulup uyulmayacağı ve yeni hükmün içeriği karar metninde yer almamaktadır.

❓ Merak edilenler

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında, benzer kararlar ise Emsal Kararlar arşivinde yer almaktadır.