İkale Sözleşmesi Örneği: Karşılıklı Anlaşmayla İş Sözleşmesinin Sona Ermesi
İkale sözleşmesi, işçi ile işverenin iş sözleşmesini karşılıklı anlaşmayla sona erdirdiği sözleşmedir. Fesih değildir; bu nedenle iş güvencesi hükümleri, ihbar süreleri ve fesih bildirimine ilişkin kurallar doğrudan uygulanmaz. İş Kanununda ayrıca düzenlenmemiş olan ikale, Türk Borçlar Kanununun genel hükümlerine ve Yargıtay’ın yerleşik ölçütlerine tabidir.
Kısa özet: İkalenin geçerliliğinde iki ölçüt öne çıkar: işçinin iradesinin fesada uğramamış olması ve özellikle teklif işverenden geldiğinde işçiye makul bir yarar sağlanması. İşsizlik ödeneği bakımından ikale, kural olarak işçinin ödenekten yararlanmasını sağlamayan bir sona erme şeklidir; SGK çıkış kodu da buna göre seçilir.
Bu yazıda neler var?
⚖️ Yargıtay’ın Geçerlilik Ölçütleri
Kanunda düzenlenmemiş olması, ikalenin serbestçe yapılabileceği anlamına gelmez. İş hukukunun işçiyi koruma ilkesi nedeniyle Yargıtay, ikale sözleşmelerini sıkı bir denetimden geçirir:
- İrade fesadı: İşçinin yanılma, aldatma veya korkutma altında imza atıp atmadığı araştırılır (TBK m.30-39).
- Teklifin kimden geldiği: Teklif işverenden geliyorsa, işçinin kıdem ve ihbar tazminatından vazgeçmesini haklı kılacak bir menfaat aranır.
- Makul yarar: İşçiye feshe bağlı haklarının ötesinde bir ek ödeme sağlanmış olması beklenir.
- Düşünme süresi: Metnin işçiye önceden verilmesi ve düşünme imkânı tanınması, iradenin serbestliğine karine oluşturur.
Ölçütlerin somut uygulaması şarta bağlı istifa ikale mi, makul yarar ve ikale (bozma) sözleşmesi yazılarında ele alınmıştır.
💡 Makul Yarar Ne Demektir?
Makul yarar, işçinin ikale ile vazgeçtiği hakların (özellikle işe iade imkânı ve buna bağlı boşta geçen süre ücreti ile işe başlatmama tazminatı) karşısında makul bir karşılık elde etmesidir. Uygulamada kıdem ve ihbar tazminatına ek olarak birkaç aylık ücret tutarında bir “ek ödeme” kararlaştırılır. Yalnızca kanuni tazminatların ödenmesi, işçinin zaten hak ettiği bir ödeme olduğundan çoğu dosyada makul yarar sayılmaz.
📄 İkale Sözleşmesi Örneği
Örnek, teklifin işverenden geldiği ve işçiye kanuni haklarına ek olarak bir ödeme yapıldığı bir ikaleye göre hazırlanmıştır.
Büromuzun hazırladığı ikale metinleri; iş sözleşmesi, ücret bordroları, işe iade riski ve olası alacak hesapları birlikte değerlendirilerek ve tarafların vergi-SGK yükümlülükleri gözetilerek yazılır; bu nedenle dosyanıza özel metin buradaki örnekten çok daha ayrıntılı olur. Size özel metin ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İŞ SÖZLEŞMESİNİN KARŞILIKLI ANLAŞMA İLE SONA ERDİRİLMESİ (İKALE) SÖZLEŞMESİ
İŞVEREN: [Ticaret unvanı], Vergi No: [ ], Adres: [ ]
İŞÇİ: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], Adres: [ ]
Madde 1 – Konu: Taraflar arasında [işe giriş tarihi] tarihinden bu yana devam eden belirsiz süreli iş sözleşmesi, işverenin [teklif tarihi] tarihli yazılı teklifi ve işçinin kabulüyle [son çalışma günü] tarihi itibarıyla karşılıklı anlaşma ile sona erdirilmiştir.
Madde 2 – Düşünme süresi: Bu sözleşmenin taslağı işçiye [tarih] tarihinde teslim edilmiş, işçiye en az [ ] gün düşünme ve dilediği kişiye danışma imkânı tanınmıştır.
Madde 3 – Ödemeler: İşveren işçiye, [ödeme tarihi] tarihinde işçinin [IBAN] numaralı banka hesabına:
– Kıdem tazminatı: brüt [ ] TL
– İhbar tazminatı: brüt [ ] TL
– Kullanılmayan yıllık izin ücreti: brüt [ ] TL
– Son dönem ücret ve diğer kalemler: brüt [ ] TL
– Ek ödeme (iş güvencesi ve işe iade haklarından vazgeçmenin karşılığı): brüt [ ] TL ([ ] aylık brüt ücret tutarı)
ödemeyi kabul ve taahhüt eder.
Madde 4 – SGK bildirimi: İşverence SGK’ya yapılacak işten ayrılış bildiriminde, sona erme şekline uygun çıkış kodu kullanılacaktır.
Madde 5 – Belgeler: İşveren, işçiye çalışma belgesi düzenleyerek ödeme tarihinde teslim edecektir.
Madde 6 – İrade beyanı: Taraflar, bu sözleşmeyi hiçbir baskı, yanılma veya aldatma altında olmaksızın, özgür iradeleriyle imzaladıklarını beyan ederler.
Madde 7 – Nüsha: İşbu sözleşme [tarih] tarihinde iki nüsha olarak düzenlenmiş, birer nüshası taraflara verilmiştir.
İŞVEREN (Kaşe / yetkili imza) …………… İŞÇİ (Ad Soyad / imza) ……………
⚠️ Sonuçlar ve Dikkat Edilecekler
- İşsizlik ödeneği: İkale, işçinin kendi iradesiyle de katıldığı bir sona erme olduğundan kural olarak işsizlik ödeneği hakkı doğurmaz; işçi bu sonucu bilerek karar vermelidir.
- İbra ile ilişkisi: İkale, alacakların ödendiğinin ispatı için tek başına yeterli değildir; ödemenin ardından TBK m.420’ye uygun bir ibraname ayrıca düzenlenebilir.
- Rekabet yasağı: Varsa sözleşme sonrası rekabet yasağının devam edip etmeyeceği ikale metninde açıkça düzenlenmelidir.
- Çıkış kodu tartışmaları: Haklı fesih yerine istifa veya ikale gösterilmesi gibi uygulamalar için haklı fesihten kaçmak için istifa ve çıkış kodu yazısına bakılabilir.
İlgili yazılar: işten çıkış kodu itirazı, kıdem tazminatı hesaplama.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
İkale imzalarsam kıdem tazminatı alabilir miyim?
Kıdem tazminatı ikalede kanuni bir hak olarak doğmaz; ancak taraflar ödemesini kararlaştırabilir. Teklif işverenden geliyorsa makul yarar beklenir.
İkaleden sonra işe iade davası açabilir miyim?
Geçerli bir ikale fesih olmadığından işe iade yolu kapanır; iradenin fesada uğradığı veya makul yarar bulunmadığı iddiası ise ayrıca incelenir.
Ek ödeme ne kadar olmalı?
Kanunda bir oran yoktur; işçinin vazgeçtiği haklar karşısında makul olması beklenir.
İkale metnini kim hazırlamalı?
Taraflardan biri hazırlayabilir; ancak dengesiz metinler sonradan uyuşmazlık doğurur. Bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İkale sözleşmesi hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
