Güvenlik görevlileri, sağlık çalışanları, kasiyerler, kuryeler ve müşteriyle doğrudan temas eden birçok meslek grubunda, işyerinde ya da iş sırasında şiddete maruz kalma riski bulunur. Bu tür olayların iş kazası sayılıp sayılmayacağı sık sorulan bir sorudur. Bu yazıda konunun genel çerçevesi açıklanmaktadır.
🛑 Dışarıdan Gelen ve İstenmeyen Olay
Sosyal güvenlik mevzuatındaki iş kazası tanımı, olayın mutlaka makine ya da ekipman kaynaklı olmasını gerektirmez. Sigortalının işyerinde bulunduğu ya da işin yürütülmesi nedeniyle karşılaştığı, dışarıdan gelen ve istenmeyen bir olay sonucu bedence zarar görmesi de bu kapsamda değerlendirilebilir.
Uygulamada, işyeri sınırları içinde üçüncü kişilerin saldırısı sonucu yaralanan çalışanların durumu iş kazası olarak kabul edilebilmektedir. Belirleyici olan, olay ile çalışma arasındaki bağlantı ve uygun illiyet bağıdır.
Not: Şiddet riski öngörülebilir olan işlerde alınan önlemlerin kayıt altına alınmış olması, sonraki değerlendirmelerde belirleyici olabilir.
🛡️ İşverenin Güvenlik Yükümlülüğü
İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı işverene, mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması ve organizasyonun yapılması yükümlülüğünü yükler. Şiddet riski taşıyan işlerde bu yükümlülük; giriş-çıkış kontrolü, kamera ve aydınlatma düzeni, yalnız çalıştırmama, panik butonu ve olay sonrası destek gibi başlıklarda somutlaşabilir.
Riskin öngörülebilir olduğu hâllerde önlem alınmaması, işverenin sorumluluğu kapsamında değerlendirilir. Saldırgan üçüncü kişinin sorumluluğu ise ayrıca gündeme gelir; bu konuda üçüncü kişinin sorumluluğu başlığına bakılabilir.
⚖️ Ceza Yargılaması ile İlişkisi
Bu tür olaylarda saldırgan hakkında ayrıca ceza soruşturması yürütülür. Ceza dosyasındaki tespitler, tazminat dosyasında delil olarak değerlendirilebilir; ancak iki süreç birbirinden bağımsız ilerler.
Olayın kuruma bildirilmemiş olması hâlinde iş kazası tespiti davası gündeme gelir. Psikolojik etkilerin sürdüğü durumlarda sağlık raporları dosyanın önemli unsurlarındandır.
📌 İlgili Konular
Konu güvenlik ve temizlik hizmetlerinde iş kazaları ve iş kazası tazminat davası başlıklarıyla da bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Müşteri saldırısı iş kazası sayılır mı?
İş sırasında meydana gelen ve dışarıdan gelen olaylar koşullarına göre iş kazası kapsamında değerlendirilebilir.
Saldırgan yakalanmazsa hakkım düşer mi?
İşverene yöneltilen talepler ayrı bir değerlendirmeye tabidir.
İşyeri dışında, iş nedeniyle saldırıya uğradım, durum nedir?
İşin yürütülmesi nedeniyle meydana gelen olaylar da koşullarına göre ele alınabilir.
Psikolojik etkiler dikkate alınır mı?
Sağlık raporlarıyla ortaya konulan etkiler dosya kapsamında değerlendirilir.
İşyerinde şiddet ve üçüncü kişi saldırısı süreçleri hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
