Doktor, avukat, mimar, mali müşavir: bordrolu maaşı olmayan ama düzenli kazancı bulunan serbest meslek erbabının borçları, klasik maaş haczi kalıbına sığmaz. Alacaklı bu kazanca nasıl ulaşır, meslek sahibi hangi araçlarını koruyabilir — ikisinin de cevabı kazancın yapısındadır.
🩺 Maaş Değil, Alacak Akışı
Serbest meslek kazancı tek işverenden gelen ücret olmadığından, maaş haczindeki düzenli kesinti modeli doğrudan uygulanmaz. Bunun yerine kazancın kaynakları haczedilir: sözleşmeli çalışılan kurumlardan doğan alacaklar, muayenehane veya büronun POS tahsilatları ve banka hesapları İİK 89 ihbarnameleriyle dosyaya bağlanır. Anlaşmalı kurum ödemeleri düzenliyse, fiilen maaş benzeri bir kesinti akışı kurulabilir.
Not: Serbest meslekte tahsilatın sırrı düzenli akışı bulmaktır: tek seferlik hesap haczi değil, kurum ödemelerine kurulan sürekli ihbarname düzeni sonuç getirir.
🛠️ Mesleğin Korunan Araçları
Kanun, borçlunun mesleğini sürdürmesi için gerekli araçları korur: muayene cihazları, büro ekipmanı ve meslek kitaplığı gibi kalemler iş aletleri rejimi çerçevesinde haczedilemezlik tartışmasına konu olur; ölçüt, aracın mesleğin icrası için zorunlu olup olmadığıdır. Lüks nitelikteki veya gelir amaçlı ikinci ekipmanlar korumadan yararlanamayabilir. İtirazlar şikâyet yoluyla ve süresinde ileri sürülmelidir.
⚖️ İki Taraf İçin Strateji
Alacaklı yönünden anahtar, kazanç akışının haritasını çıkarmaktır: hangi kurumlarla sözleşme var, tahsilat hangi kanaldan dönüyor, vekâlet ücreti gibi dönemsel alacaklar kimden isteniyor. Borçlu meslek mensubu yönünden ise faaliyeti durdurmayan bir çözüm için kanuni taksit ve taahhüt seçenekleri erken masaya konmalıdır; kazancı gizlemeye dönük kurgular cezai risk taşır.
📌 İlgili Konular
Emekli maaşının haczi ve mal beyanı bu başlıkla bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Borçlu doktor; maaşı yok ama muayenehanesi işliyor, nasıl tahsilat yaparım?
Anlaşmalı kurumlardan alacakları, POS tahsilatları ve banka hesapları ihbarnamelerle dosyaya bağlanabilir; akışın tespiti ilk adımdır.
Avukatım; müvekkillerden doğacak vekâlet ücretlerim haczedilebilir mi?
Doğmuş ve sözleşmeyle bağlantılı doğacak alacaklar haczedilebilir; ödeme muacceliyetle istenir, dosya bazında değerlendirilir.
Mesleğimi yapamam diye cihazlarımı haczettiler; itiraz edebilir miyim?
Mesleğin icrası için zorunlu araçlar korumadan yararlanabilir; şikâyetin süresinde yapılması gerekir.
Serbest çalışıyorum; kazancımın tamamı kesilebilir mi?
Kesinti, kazancın niteliğine ve geçim payına göre denetlenir; ölçüsüz uygulamalara karşı itiraz yolları açıktır.
Serbest meslek kazancına ilişkin haciz uyuşmazlıklarınız için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
