Serbest meslek kazancında gelir vergisi tahsil esasına bağlıdır; ancak katma değer vergisi aynı esasa tabi değildir. Bu ayrım avukat, mimar ve danışmanlarda sık sorun doğurur. Bu yazıda konunun çerçevesi açıklanmaktadır.
⚖️ İki Farklı Esas
Gelir vergisi bakımından serbest meslek kazancında tahsil esası geçerlidir: kazanç, tahsil edildiğinde doğar. Buna karşılık katma değer vergisinde vergiyi doğuran olay kural olarak hizmetin ifasıdır.
Uygulamada serbest meslek makbuzu tahsilat anında düzenlendiğinden iki esas çoğu zaman örtüşür. Ancak hizmet tamamlanmış olmasına rağmen tahsilat gecikirse tartışma doğar.
Not: Hizmetin tamamlandığı tarih ile tahsilat tarihinin farklı olduğu dosyalarda iki esas arasındaki ayrımın önceden değerlendirilmesi gerekir.
🧾 Makbuz ve Tevkifat
Serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetine ilişkin tahsilatı için serbest meslek makbuzu düzenler. Ödemeyi yapan taraf vergi sorumlusu ise gelir vergisi tevkifatı yapar.
Makbuzda brüt tutar, tevkifat ve katma değer vergisinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir. Ayrıntı için serbest meslek kazancı ve stopaj yazılarına bakılabilir.
📚 Gider ve İndirim
Mesleki faaliyetle ilgili giderlerin belgelendirilmesi ve mesleki kullanımın ortaya konması gerekir. İşyeri ile konutun aynı yerde olduğu hâllerde giderlerin ayrıştırılması ayrı bir tartışma başlığıdır.
Amortisman ve araç giderlerinde kısıtlamalar uygulanır; ayrıntı için binek otomobil gider kısıtlaması ve amortisman yazılarına bakılmalıdır.
📌 İlgili Konular
Konu sağlık kuruluşlarında vergi ve belge nizamı başlıklarıyla da bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Serbest meslekte KDV ne zaman doğar?
Katma değer vergisinde vergiyi doğuran olay kural olarak hizmetin ifasıdır.
Kazanç ne zaman doğar?
Gelir vergisi bakımından tahsil esası uygulanır.
Makbuzda neler gösterilir?
Brüt tutar, tevkifat ve katma değer vergisi ayrı ayrı gösterilir.
Ev-ofis giderleri yazılabilir mi?
Mesleki kullanımın ortaya konması ve ayrıştırma yapılması aranır.
Serbest meslekte KDV ve tahsil esası hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
