⚖️ SEGBİS Nedir?
SEGBİS (Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi), UYAP Bilişim Sistemi’ne entegre olarak çalışan ve ses ile görüntünün aynı anda elektronik ortamda iletilmesini, kaydedilmesini ve saklanmasını sağlayan bir teknik altyapıdır. Bu sistem sayesinde soruşturma ve kovuşturma aşamasında duruşmada fiziken hazır bulunamayan kişilerin sesli ve görüntülü olarak dinlenmesi mümkün hâle gelmektedir.
SEGBİS, 2013 yılından itibaren tüm adliye ve ceza infaz kurumlarında kullanılmaya başlanmıştır. Sistemin yasal çerçevesi, 20 Eylül 2011 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Ceza Muhakemesinde Ses ve Görüntü Bilişim Sisteminin Kullanılması Hakkında Yönetmelik ile çizilmiştir.
⚖️ SEGBİS Hangi Durumlarda Kullanılır?
SEGBİS sistemi aşağıdaki durumlarda kullanılabilir:
Cezaevinde Bulunan Sanıklar
Tutuklu veya hükümlü olarak ceza infaz kurumunda bulunan sanıkların duruşmaya getirilmesi güvenlik riski taşıyabilir veya lojistik açıdan güç olabilir. Bu durumda sanık, cezaevindeki SEGBİS odası aracılığıyla duruşmaya katılabilir.
Yargı Çevresi Dışındaki Kişiler
Davanın görüldüğü mahkemenin yargı çevresi dışında ikamet eden tanık, müşteki veya sanıklar, bulundukları yerdeki adliyeden SEGBİS ile duruşmaya bağlanabilir.
Sağlık Sorunları
Sağlık durumu nedeniyle mahkemeye gelemeyen kişiler, hastane veya bulundukları yerden SEGBİS ile ifade verebilir.
Güvenlik Riski
Güvenlik açısından risk taşıyan durumlarda özellikle tanıkların korunması amacıyla SEGBİS kullanılabilir.
⚖️ SEGBİS ile Duruşmaya Katılma Süreci
SEGBİS ile duruşmaya katılmak isteyen kişi, davanın görüldüğü mahkemeye yazılı bir dilekçe ile başvurmalıdır. Dilekçede kişinin kimlik bilgileri, dava dosya numarası, bağlanmak istediği adliye bilgisi ve talebin gerekçesi yer almalıdır.
Mahkeme talebi değerlendirdikten sonra kabul ederse, kişinin bulunduğu yerdeki adliyeye talimat gönderilir. Kişi, belirlenen tarih ve saatte bulunduğu yerin adliyesine giderek SEGBİS sistemi üzerinden duruşmaya bağlanır.
⚖️ Sanığın Hakları ve SEGBİS
SEGBİS uygulamasında sanığın temel hakları korunmalıdır:
Duruşmada Hazır Bulunma Hakkı
Sanığın duruşmada bizzat hazır bulunma hakkı, adil yargılanma hakkının temel unsurlarından biridir. İlk ve son savunmanın yapıldığı, esasa ilişkin delillerin toplandığı oturumlara sanığın SEGBİS ile katılması, kural olarak sanığın açık kabulüne dayanmalıdır.
Avukat ile İletişim Hakkı
SEGBİS ile duruşmaya katılan sanık ile avukatı arasında özel iletişim imkânı sağlanmalıdır. Avukat duruşma salonunda, sanık ise uzaktan bağlıysa aralarında başkalarının duyamayacağı bir iletişim kanalı kurulması gerekir. Bu hakkın sağlanmaması, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesi kapsamında ihlal teşkil edebilir.
⚖️ SEGBİS’e İtiraz
Sanık veya müdafii, SEGBİS ile duruşmaya katılma kararına itiraz edebilir. Özellikle ilk savunma, son savunma ve esasa ilişkin delillerin tartışıldığı kritik oturumlarda sanığın fiziken duruşma salonunda bulunma talebi ciddi bir şekilde değerlendirilmelidir.
Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararlarına göre SEGBİS’in genel bir uygulama hâline getirilmesi ve sanığın iradesine aykırı olarak sistematik biçimde uygulanması, adil yargılanma hakkını zedeleyebilir. SEGBİS, istisnai ve zorunlu hâllerde başvurulması gereken bir yöntem olarak kabul edilmektedir.
⚖️ SEGBİS’in Avantajları ve Dezavantajları
Avantajları
SEGBİS, yargılama sürecini hızlandırır, nakil masraflarını azaltır ve güvenlik risklerini minimize eder. Özellikle yargı çevresi dışındaki tanıkların dinlenmesi ve cezaevindeki sanıkların duruşmaya katılması konusunda önemli kolaylık sağlar. Ayrıca kayıtların dijital ortamda güvenle saklanması da delil güvenliği açısından avantajdır.
Dezavantajları
Teknik aksaklıklar (ses veya görüntü kesintisi) yaşanabilir, sanığın duruşma salonundaki atmosferi doğrudan hissetmesi engellenebilir ve avukat ile müvekkil arasındaki gizli iletişim zorlaşabilir. Bu nedenle SEGBİS uygulamasının her davada titizlikle değerlendirilmesi gerekmektedir.
⚖️ Avukatın Rolü
SEGBİS uygulamasında avukatın rolü büyük önem taşır. Savunma avukatı, müvekkilinin SEGBİS ile mi yoksa fiziken mi duruşmaya katılmasının daha uygun olacağını değerlendirmeli ve gerektiğinde itiraz hakkını kullanmalıdır. Ayrıca SEGBİS ile yapılan duruşmalarda avukat-müvekkil iletişiminin sağlanması konusunda da aktif rol üstlenmelidir.
SEGBİS ve ceza yargılaması süreçleri hakkında hukuki destek almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler güncel olmayabilir veya kesin olarak doğruyu içermeyebilir. Makale kullanılarak yapılan başvuru, şikayet ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
