Vergi hukukunda iki ayrı zamanaşımı vardır ve bunların karıştırılması ciddi hak kaybına yol açar: verginin tarh edilip tebliğ edilmesine ilişkin süre ile tahakkuk etmiş borcun tahsiline ilişkin süre. Bu yazıda konunun çerçevesi açıklanmaktadır.
📅 Tarh Zamanaşımı
Vergi Usul Kanunu’na göre, vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergiler zamanaşımına uğrar.
Bu sürenin geçmesinden sonra yapılan tarhiyat hukuka aykırıdır ve iptali istenebilir. Şarta bağlı istisna veya muafiyet uygulamalarında sürenin, şartların ihlal edildiği tarihi takip eden yılbaşından başlayacağı ayrıca düzenlenmiştir.
Not: Takdire sevk ve komisyon kararının tevdi tarihlerinin dosyadan tespit edilmesi, zamanaşımı hesabının doğru yapılabilmesi için zorunludur.
⏸️ Duran Süre ve Bir Yıl Sınırı
Matrah takdiri için takdir komisyonuna başvurulması zamanaşımını durdurur. Duran süre, komisyon kararının vergi dairesine tevdiini takip eden günden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam eder.
Kanun burada önemli bir sınır koymuştur: işlemeyen süre her hâl ve takdirde bir yıldan fazla olamaz. Bu kural, takdire sevk yoluyla zamanaşımının belirsiz biçimde uzatılmasını engeller; ayrıntı için takdir komisyonu yazısına bakılabilir.
💼 Tahsil Zamanaşımı
Tahakkuk etmiş kamu alacağı bakımından ayrı bir tahsil zamanaşımı işler; süre, alacağın vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden yılbaşından itibaren hesaplanır.
Ödeme, haciz uygulanması, cebren tahsil işlemleri ve borçlunun borcu ikrarı gibi hâller tahsil zamanaşımını keser; kesilme hâlinde süre yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımı iddiası, ödeme emrine itiraz sebeplerinden biri olarak açıkça sayılmıştır.
📌 İlgili Konular
Konu düzeltme ve şikâyet ve e-haciz başlıklarıyla da bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Tarh zamanaşımı kaç yıldır?
Vergi alacağının doğduğu yılı takip eden yılbaşından itibaren beş yıldır.
Takdire sevk süreyi ne kadar durdurur?
Duran sürenin her hâlde bir yılı aşamayacağı düzenlenmiştir.
Tahsil zamanaşımı kesilir mi?
Ödeme, haciz ve borç ikrarı gibi hâller kesilme sebebi olarak öngörülmüştür.
Zamanaşımını nerede ileri sürerim?
Tarhiyat davasında ve ödeme emrine itirazda ileri sürülebilir.
Vergi borcunda tarh ve tahsil zamanaşımı hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
