Amortisman, iktisadi kıymetin maliyetinin faydalı ömrü boyunca gidere dönüştürülmesidir. Hangi kıymetin amortismana tabi olduğu ve hangi oranın uygulanacağı, incelemelerde sık tartışılan başlıklardır. Bu yazıda konunun çerçevesi açıklanmaktadır.
🏭 Amortismana Tabi Kıymetler
İşletmede bir yıldan fazla kullanılan, yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkuller, tesisat, makine, demirbaş ve gayrimaddi haklar amortismana tabidir.
Belirlenen tutarın altındaki iktisadi kıymetlerin doğrudan gider yazılabilmesi mümkündür; bu tutar her yıl güncellenir. Arsa ve arazi kural olarak amortismana tabi değildir; bu ayrım uyuşmazlıklarda öne çıkar.
Not: Sabit kıymet kayıtlarının aktife giriş tarihi ve fatura bilgisiyle birlikte tutulması, amortisman tartışmalarının büyük bölümünü baştan çözer.
📐 Yöntem ve Süre
Normal amortisman ve azalan bakiyeler yöntemi arasında seçim yapılabilir; azalan bakiyeler yönteminden normal yönteme dönüş mümkün iken tersi kabul edilmez.
Faydalı ömür ve oranlar idarece belirlenen listelerde gösterilmiştir. Ayrıca amortismanın, kıymetin aktife girdiği yıldan itibaren ayrılabileceği ve ayrılmayan yıla ait amortismanın sonradan ayrılamayacağı kabul edilir.
📈 Yeniden Değerleme
Enflasyonun etkisini gidermek için mevzuatta yeniden değerleme imkânları öngörülmüştür; değer artışının nasıl kaydedileceği ve vergilendirilip vergilendirilmeyeceği düzenlemeye göre değişir.
Şartların ihlali ya da hatalı uygulama hâlinde tarhiyat ve vergi ziyaı cezası gündeme gelir. Kurum kazancına etkisi için kurumlar vergisi yazısına bakılabilir.
📌 İlgili Konular
Konu gelir vergisi ve serbest meslek kazancı başlıklarıyla da bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Arsa için amortisman ayrılır mı?
Arsa ve arazi kural olarak amortismana tabi tutulmamıştır.
Yöntem değiştirebilir miyim?
Azalan bakiyelerden normal yönteme dönüş mümkün, tersi kabul edilmez.
Geçmiş yılın amortismanını ayırabilir miyim?
Ayrılmayan yıla ait amortismanın sonradan ayrılamayacağı kabul edilir.
Küçük tutarlı alımlar doğrudan gider mi?
Belirlenen tutarın altındaki kıymetlerde doğrudan gider yazma imkânı vardır.
Amortisman ve yeniden değerleme uyuşmazlıkları hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
