Apartman ve site yönetimlerinin en sık karşılaştığı giderlerden biri asansör arızalarıdır. Asansör için ayrı bir sigorta poliçesi yapılmış olsa bile, onarım faturasının tamamının sigortacıdan tahsil edilip edilemeyeceği poliçedeki kesinti hükümlerine bağlıdır. Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde görülen bu dosyada, 22.250 TL’lik bir asansör onarımında sigortacının hangi tutardan sorumlu olduğu, “müşterek sigorta” ve “muafiyet” hükümleri birlikte uygulanarak hesaplanmıştır.
Sigorta Tahkim Komisyonu hakemi, 04.05.2025 tarihli ve K-2025/226326 sayılı kararıyla, taşınmazın yöneticisi tarafından asansör hasarı için yapılan başvuruyu kabul etmiş; poliçedeki müşterek sigorta ve muafiyet kesintilerinden sonra sigortacının sorumluluğunu 6.805 TL olarak belirlemiş, ancak taleple bağlılık ilkesi gereği talep edilen 5.000 TL’ye hükmetmiştir. Karar, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30/12. maddesi uyarınca kesin olarak verilmiş ve Hakem Karar Dergisi’nin 62. sayısında yayımlanmıştır.
🛗 Onarılan asansör ve ödenmeyen fatura
Karar metnine göre uyuşmazlık, bir sigorta şirketinin düzenlediği poliçeyle teminat altına alınan ve başvuru sahibinin yöneticisi olduğu taşınmazdaki asansörün 06.02.2023 tarihinde hasarlanmasından doğmuştur. Hakem, uygulanacak hükümler arasında Asansör Sigortası Genel Şartları‘nı da saymış; dosyadaki belgelere göre asansör 22.250 TL bedelle onarılmıştır.
Yönetici, hasar için sigorta şirketine başvurduğunu ancak ödeme yapılmadığını, şirketin ödememesinin haksız olduğunu ileri sürmüştür. Başvuru formunda fazlaya ilişkin hakların saklı tutulup tutulmadığı aktarılmamış; talep, “şimdilik toplam 5.000,00 TL”nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ve yargılama giderleriyle birlikte tahsili olarak gösterilmiştir.
Hakem, taraf ehliyeti yönünden başvuru sahibinin hasarlanan taşınmazın yöneticisi, aleyhine başvuru yapılan şirketin ise sigortacı olduğunu tespit ederek aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunduğunu kabul etmiştir. Yargılama duruşma yapılmadan dosya üzerinden yürütülmüş; 07.04.2025 tarihli ara kararla taraflara son beyanları için süre verilmiş, ancak iki taraf da beyanda bulunmamıştır.
🛡️ Sigortacının üç savunması
Sigorta şirketi, hasarla ilgili ekspertiz görevlendirildiğini belirterek başvurunun reddini istemiştir. Savunma üç başlıkta toplanmıştır:
- Müşterek sigorta: Poliçede sigortalının da zarara belirli oranda katlanacağına ilişkin müşterek sigorta hükümlerinin uygulanması gerektiği,
- Muafiyet: Poliçedeki muafiyet hükmünün uygulanması gerektiği,
- Bildirim yükümlülüğü: Başvuranın bildirim yükümlülüğünü ihlal ettiği ve bu nedenle talebin teminat dışında kaldığı.
Kararın sonucu, ilk iki savunmanın hesaplamaya yansıtıldığını, üçüncüsünün ise talebin reddine yol açmadığını göstermektedir. Hakem, bildirim yükümlülüğüne ilişkin savunmayı ayrı bir başlık altında tartışmamış; talebin teminat içinde kaldığı kabulüyle hesaplamaya geçmiştir. Dosyada hasar tarihi 06.02.2023, sigortacıya başvuru tarihi ise 21.03.2024 olarak geçmektedir.
🧮 Hakemin hesabı adım adım
Kararın merkezinde poliçedeki iki kesinti hükmü yer alır. Hakemin tespitine göre poliçede, sigorta bedelinin %20’si oranında sigortalının müştereken sorumlu olduğu, geri kalan kısımdan sigortacının sorumlu olduğu ve her bir hasarda %2 oranında muafiyet uygulanacağı kararlaştırılmıştır. Sigorta bedeli 75.000 TL’dir. Hakem bu verilerle şu hesabı yapmıştır:
- Onarım bedeli: 22.250,00 TL
- Müşterek sigorta payı: 75.000 TL sigorta bedelinin %20’si olan 15.000,00 TL, sigortalının sorumluluğunda kalan kısım olarak düşülmüştür.
- Muafiyet: 22.250 TL onarım bedeli üzerinden %2 oranında 445,00 TL düşülmüştür.
- Sigortacının sorumlu olabileceği tutar: 22.250 − 15.000 − 445 = 6.805,00 TL
- Hükmedilen tutar: Talep 5.000 TL ile sınırlı olduğundan, taleple bağlılık ilkesi gereği 5.000,00 TL.
Hesapta dikkat çeken nokta, iki kesintinin farklı tabanlara uygulanmasıdır. Müşterek sigorta payı, poliçede yazılı sigorta bedeli üzerinden; muafiyet ise hasar bedeli üzerinden hesaplanmıştır. Bu nedenle 22.250 TL’lik bir onarımda sigortalı üzerinde kalan kısım 15.445 TL’ye ulaşmış, sigortacının sorumluluğu onarım bedelinin üçte birinin altında kalmıştır. Sonuç tamamen poliçenin özel hükümlerinden doğmaktadır; farklı poliçelerde müşterek sigorta payı hasar üzerinden de tanımlanabilir.
Müşterek sigorta kesintisi, sitede incelenen makine kırılmasında eksik sigorta kararındaki orantı hesabından farklıdır. Eksik sigortada sigorta bedeli ile sigorta değeri arasındaki oran tazminata uygulanırken, bu dosyada sigortalının payı poliçede baştan belirlenmiş bir yüzde olarak düşülmüştür.
⏱️ Temerrüt tarihi ve faiz türü
Hakem, faiz bakımından ayrı bir değerlendirme yapmıştır. Karara göre başvuru sahibi sigortacıya 21.03.2024 tarihinde başvurmuş, sigortacı gereğini yapmamış ve ilgili genel şart ve mevzuat hükümleri uyarınca 05.05.2024 tarihinde temerrüde düşmüştür. İki tarih arasındaki süre 45 gündür.
Bu süre, Türk Ticaret Kanunu’nun 1427. maddesinin ikinci fıkrasıyla uyumludur. Hükme göre sigorta tazminatı, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının araştırmaları bitince ve her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur; can sigortalarında bu süre on beş gündür. Aynı maddenin dördüncü fıkrasına göre borç muaccel olunca sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer.
Başvuru sahibi avans faizi istemiş, hakem ise “yasal faiz” işletilmesine hükmetmiştir. Kararda faiz türüne ilişkin ayrı bir gerekçe yer almamaktadır. Yargılama giderleri yönünden 320 TL başvuru ücreti ve 150 TL tebligat gideri olmak üzere 470 TL’nin, vekâlet ücreti olarak da Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 17. maddesi gereğince kabul edilen tutar üzerinden 5.000 TL’nin sigortacıdan alınmasına karar verilmiştir.
📌 Dosyadan çıkan pratik notlar
Küçük tutarlı bir dosya olmasına rağmen karar, yapı ve tesis sigortalarında tazminatın nasıl şekillendiğini açık biçimde göstermektedir:
- Poliçe özel şartları belirleyicidir. Sigortacının sorumluluğu, onarım faturası değil, poliçedeki müşterek sigorta ve muafiyet hükümleri uygulandıktan sonra kalan tutardır.
- Taleple bağlılık sınırı aşılamaz. HMK 26/1’e göre hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır ve ondan fazlasına karar veremez. Hakem 6.805 TL’lik sorumluluk tespit etmesine rağmen yalnızca 5.000 TL’ye hükmetmiştir. Kısmi talepten sonra kalan kısım için ayrı başvuru yapılması tartışması için sitedeki kısmi davadan sonra bakiye hasar yazısına bakılabilir.
- Yönetici başvuru yapabilmiştir. Hakem, taşınmazın yöneticisinin aktif husumet ehliyetini kabul etmiştir.
- Temerrüt, başvurudan 45 gün sonra başlamıştır. Faiz, hasar veya onarım tarihinden değil, sigortacıya yapılan başvurudan itibaren hesaplanan muacceliyet süresinin sonundan işletilmiştir.
- Kesinlik. Karar, 5684 sayılı Kanun’un 30/12. maddesi gereğince kesin olarak verilmiştir; dosyada itiraz yolu açılmamıştır.
🙋 Merak edilenler
Müşterek sigorta hükmü bu dosyada nasıl uygulandı?
Muafiyet hangi tutar üzerinden hesaplandı?
Sigortacı 6.805 TL'den sorumluyken neden 5.000 TL'ye hükmedildi?
Bildirim yükümlülüğü savunması sonucu etkiledi mi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında, diğer içtihatlar ise Emsal Kararlar arşivinde yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Sigorta Tahkim Komisyonunun Hakem Karar Dergisi’nde yayımlanan hakem kararından derlenmiştir. Taraflar, sigorta şirketi ve poliçe bilgileri kaynakta anonimdir. Hakem kararları yalnızca ilgili uyuşmazlığın taraflarını bağlar ve somut poliçe hükümlerine dayanır. Mevzuata ilişkin açıklamalar bilgi amacıyla eklenmiştir. Farklı poliçe şartlarına ve olgulara sahip dosyalarda farklı sonuçlara ulaşılabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
