Yönetmelik, tebliğ ve genelge gibi düzenleyici işlemler doğrudan dava konusu edilebilir; ayrıca uygulama işlemiyle birlikte de dava açılabilir. Bu yazıda konunun çerçevesi açıklanmaktadır.
📜 Düzenleyici İşlem Nedir?
Düzenleyici işlem, belirli bir kişiyi değil genel ve soyut biçimde durumları belirlenen kişileri kapsayan, tekrar tekrar uygulanabilen idari işlemdir. Yönetmelikler, tebliğler ve genel düzenleyici nitelikteki genelgeler bu kapsamdadır.
Buna karşılık tek bir memurun atanması gibi işlemler bireysel işlemdir. Ayrım, dava süresinin başlangıcı ve kanun yolu bakımından sonuç doğurur.
Not: Uygulama işleminin tebliğ tarihi ile düzenlemenin ilan tarihinin birlikte kayıt altına alınması, hangi yolun açık olduğunu gösterir.
🔀 İki Yol: Doğrudan ve Uygulama Üzerine
İdari Yargılama Usulü Kanunu bu konuda açık bir düzenleme içerir: ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler.
Kanun ayrıca şunu belirtir: düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması, bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz. Bu kural, ilan süresi geçmiş bir yönetmeliğin uygulama işlemi üzerine yeniden tartışılabilmesini sağlar.
🏛️ Görevli Yargı Yeri ve Kanun Yolu
Düzenleyici işlemin niteliğine ve onu tesis eden makama göre ilk derece görevi Danıştaya veya idare mahkemesine ait olabilir.
Kanun yolu bakımından ise Kanun, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarını temyize açık davalar arasında saymıştır; ayrıntı için istinaf ve temyiz ile görevli ve yetkili mahkeme yazılarına bakılabilir.
📌 İlgili Konular
Konu idari davada süreler ve yetki ve şekil unsuru başlıklarıyla da bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Düzenleyici işlem nedir?
Genel ve soyut nitelikte, tekrar uygulanabilen idari işlemdir.
Süre ne zaman başlar?
İlanı gereken işlemlerde ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar.
İlan süresi geçtiyse dava hakkı biter mi?
Kanun, uygulama işlemi üzerine düzenlemeye karşı da dava açılabilmesini öngörür.
Yönetmelik iptal edilmemişse dayanaklı işlem iptal edilemez mi?
Kanun, iptal edilmemiş olmanın engel oluşturmadığını açıkça belirtir.
Yönetmelik ve düzenleyici işlem iptali davaları hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
