Kripto varlıkların ortaklaşa yönetildiği yapılar yalnızca sermaye şirketleriyle sınırlı değildir. Kooperatifler ve adi ortaklıklar da bu varlıkları malvarlığında bulundurabilir; ancak her ikisinin rejimi farklıdır.
📜 Adi Ortaklıkta Elbirliği Mülkiyeti
Türk Borçlar Kanunu’na göre adi ortaklığın tüzel kişiliği yoktur; ortaklığa getirilen değerler üzerinde kural olarak elbirliği mülkiyeti doğar.
Bunun kripto varlıklardaki sonucu önemlidir: elbirliği mülkiyetinde ortaklar kural olarak birlikte hareket etmek zorundadır. Tek bir ortağın tek başına transfer yapması, iç ilişkide sorumluluk doğurabilir. Ortaklık ilişkilerinin genel çerçevesi için ortak cüzdan ve müşterek hesap yazımıza bakılabilir.
Not: Ortaklık türüne göre sorumluluk rejimi değişir; her somut yapı ayrıca değerlendirilmelidir.
⚠️ Sınırsız ve Müteselsil Sorumluluk
Adi ortaklıkta ortaklar, ortaklık borçlarından kişisel malvarlıklarıyla ve müteselsilen sorumludur. Bu, sermaye şirketlerinden en belirgin farktır.
Kripto varlıkla ilgili bir faaliyetin adi ortaklık biçiminde yürütülmesi, ortakları doğrudan risk altına sokar. Faaliyetin izne tabi olduğu hâllerde bu risk daha da artar; izinsiz faaliyet Kanun’un 109/A maddesinde suç olarak düzenlenmiştir.
🗄️ Kooperatiflerde Amaç Bağlılığı
Kooperatifler, 1163 sayılı Kanun çerçevesinde ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini korumak amacıyla kurulan tüzel kişilerdir. Malvarlığının amaç doğrultusunda kullanılması esastır.
Kripto varlık bulundurulmasının kooperatifin amacına uygun olup olmadığı, ana sözleşme ve faaliyet konusu çerçevesinde değerlendirilir. Yönetim kurulunun özen yükümlülüğü bu değerlendirmenin merkezindedir.
🔎 Ortaklardan Kaynak Toplama Sınırı
Bir kooperatifin veya ortaklığın, ortaklarından topladığı kaynakları getiri vaadiyle işletmesi, adlandırmasından bağımsız olarak izne tabi bir faaliyete dönüşebilir. Yapının adı değil fiilen üstlenilen edim belirleyicidir.
Bu ayrımın nasıl yapıldığı getiri modellerine ilişkin yazımızda ölçütleriyle birlikte açıklanmaktadır. Aynı sınır, vakıf ve dernek yapıları bakımından da geçerlidir.
⚖️ Kayıt, Denetim ve Erişim
Her iki yapıda da kayıt disiplini belirleyicidir. Kooperatiflerde genel kurul ve denetim mekanizmaları, adi ortaklıkta ise ortaklar arası hesap verme ilişkisi söz konusudur.
Cüzdan erişim yetkilerinin kimde olduğu ve devir usulünün nasıl işleyeceği önceden yazılı olarak belirlenmelidir; aksi hâlde yönetim değişikliğinde varlık fiilen erişilemez hâle gelebilir.
📌 İlgili Konular
Vakıf ve dernek malvarlığı · Ayni sermaye · Ortak cüzdan
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Adi ortaklıkta kripto varlık kimin olur?
Adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından ortaklığa getirilen değerler üzerinde kural olarak elbirliği mülkiyeti doğar; ortaklar birlikte hareket etmek zorundadır.
Adi ortaklıkta sorumluluk nasıldır?
Ortaklar ortaklık borçlarından kişisel malvarlıklarıyla ve müteselsilen sorumludur.
Kooperatif kripto varlık bulundurabilir mi?
Malvarlığının amaç doğrultusunda kullanılması esastır; uygunluk ana sözleşme ve faaliyet konusu çerçevesinde değerlendirilir.
Ortaklardan toplanan kaynak işletilebilir mi?
Getiri vaadiyle işletme, adlandırmadan bağımsız olarak izne tabi bir faaliyete dönüşebilir.
Cüzdan erişimi nasıl düzenlenmelidir?
Erişim yetkileri ve devir usulü önceden yazılı olarak belirlenmelidir; aksi hâlde yönetim değişikliğinde varlık fiilen erişilemez hâle gelebilir.
Kooperatif ve Adi Ortaklıkta Kripto Varlık hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Kripto varlık mevzuatı hızla değişmektedir; her somut olay kendine özgüdür ve sonuç taahhüdü içermez. Yatırım tavsiyesi değildir.
