Bir boşanma dosyasında aynı aylık 4.000 TL, takvimin hangi gününe yazıldığına göre iki farklı isim alabilir: Karar kesinleşmeden önceki dönem için tedbir nafakası, kesinleşmeden sonraki dönem için yoksulluk nafakası. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin incelediği dosyada mesele tam da bu ayrımın, ilk hükmün kaldırılıp yeniden yargılama yapılmasından sonra nasıl korunacağıydı. Kadın ilk kararı istinaf etmemişti; ikinci hükümde ise tedbir nafakası geriye, dava tarihine kadar uzatılmıştı.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 16.02.2026 tarihli ve E.2025/7554, K.2026/1702 sayılı kararıyla, bölge adliye mahkemesi kararını kadın yararına hükmedilen tedbir nafakası yönünden erkek yararına bozmuş, temyize konu diğer bölümleri ise HMK 370/1 uyarınca onamıştır. Karar oy birliğiyle verilmiştir.
🧾 Dosyadaki üç nafaka rakamı
Karar metnine göre taraflar arasında karşılıklı boşanma davası görülmüştür. Dosyanın dikkat çekici yanı, aynı eş yararına üç farklı nafaka tutarının sırayla gündeme gelmesidir:
- 250 TL: Kadın yararına daha önce bağlanmış tedbir nafakası. Kadın dava dilekçesinde bu nafakanın artırılmasını da istemiştir.
- 4.000 TL: İlk derece mahkemesinin ilk kararında, karar tarihinden itibaren hükmedilen aylık yoksulluk nafakası. Bölge adliye mahkemesinin ikinci incelemesinde de yoksulluk nafakası yeniden bu tutara çıkarılmıştır.
- 3.000 TL: Kaldırma kararından sonraki ikinci ilk derece hükmünde, dava tarihinden itibaren artırılmış tedbir nafakası; bu tutar kesinleşmeden sonra yoksulluk nafakası olarak devam edecekti.
Bunların yanında kadın yararına 50.000 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminata hükmedilmiş, erkeğin karşı boşanma davası ise açılmamış sayılmıştır. Tazminat tutarları her iki ilk derece hükmünde de aynı kalmıştır.
🔄 İki ilk derece hükmü, iki istinaf incelemesi
- İlk hüküm (11.06.2024): İlk derece mahkemesi erkeğin tam kusurlu olduğu gerekçesiyle asıl davayı kabul etmiş, TMK 166/1 uyarınca boşanmaya ve kadın yararına karar tarihinden itibaren 4.000 TL yoksulluk nafakasına hükmetmiştir. Bu karara erkek; asıl davanın kabulü, kusur, tazminatlar ve nafaka yönünden istinaf yoluna başvurmuştur. Kadın istinaf etmemiştir.
- Birinci istinaf: Bölge adliye mahkemesi; taraflar arasında daha önce görülmüş boşanma davalarının araştırılmadığını, kadının tedbir nafakasının artırılması talebine rağmen tedbir nafakası dosyasının getirilmediğini ve kabule göre de yoksulluk nafakasının başlangıç tarihinin yanlış belirlendiğini belirterek kararın tamamını kaldırmış ve dosyayı ilk derece mahkemesine göndermiştir.
- İkinci hüküm: Yeniden yargılamada boşanma ve tazminatlar aynen kurulmuş; 250 TL tedbir nafakası dava tarihinden itibaren 3.000 TL’ye yükseltilerek kesinleşmeye kadar tedbir, kesinleşmeden sonra yoksulluk nafakası olarak devam etmesine karar verilmiştir.
- İkinci istinaf: Erkek bu kez açıkça “usuli kazanılmış hakka aykırı hüküm kurulması” ve tedbir nafakasının başlangıç zamanı yönünden de istinaf yoluna başvurmuş, kadın katılma yoluyla istinaf etmiştir. Daire, erkeğe yüklenen bazı kusurları ispatlanmadığı için çıkarmış, yine de erkeği tam kusurlu kabul etmiş ve yoksulluk nafakasını az bularak 4.000 TL’ye çıkarmıştır.
- Temyiz: Yargıtay, tedbir nafakasına ilişkin bölümü bozmuş; boşanma, kusur, tazminatlar ve yoksulluk nafakasına ilişkin diğer temyiz itirazlarını reddetmiştir.
🧩 Usuli kazanılmış hakkın nafakaya uygulanışı
Usuli kazanılmış hak, kanun yoluna başvurmayan tarafın aleyhine olarak, karşı tarafın lehine oluşmuş bir hüküm kısmının sonraki aşamada geri alınamaması anlamına gelir. Daire bu ilkeyi nafakanın başlangıç tarihine şöyle uygulamıştır:
- Kadın ilk kararı istinaf etmemiştir. İlk kararda nafaka, dava tarihinden değil karar tarihinden itibaren hükmedilmişti. Bu başlangıç tarihi, istinaf etmeyen kadın aleyhine, erkek lehine sabitlenmiştir.
- Kaldırma kararı bu hakkı ortadan kaldırmaz. Bölge adliye mahkemesinin ilk kararı tamamen kaldırması, yalnız erkeğin istinafı üzerine verilmiştir; dolayısıyla yeniden kurulan hüküm, istinaf eden erkeği ilk hükümden daha kötü duruma düşüremez.
- Yoksulluk nafakası kesinleşmeyle hüküm ifade eder. Daire, ilk kararda “karar tarihinden itibaren” denilse de yoksulluk nafakasının hukuken ancak kararın kesinleşmesinden itibaren hüküm doğuracağını vurgulamıştır.
- Arada kalan dönem tedbir nafakasıdır. İlk karar tarihi ile boşanma hükmünün kesinleşmesi arasındaki dönem için hükmedilen aylık 4.000 TL’nin niteliği fiilen tedbir nafakasıdır.
- Sonuç: Kadın yararına tedbir nafakasına ilk karar tarihi olan 11.06.2024’ten itibaren hükmedilmesi gerekirken, geriye dönük olarak dava tarihinden itibaren tedbir nafakasına hükmedilmesi hatalıdır.
Kanuni çerçeve de bu okumayla uyumludur. TMK 169’a göre boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına ve geçimine ilişkin geçici önlemleri re’sen alır. Tedbir nafakası bu geçici önlemlerin en bilinenidir. TMK 175 ise boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer taraftan mali gücü oranında nafaka isteyebileceğini düzenler. Biri davanın sürmesine, diğeri boşanmanın sonucuna bağlı olduğu için iki nafakanın zamansal sınırı kesinleşme anıdır.
📅 Tedbir mi, yoksulluk mu: takvim üzerinden okuma
Kararın mantığı, olayların tarih sırasıyla dizildiğinde daha kolay görülür. Dosyada üç ayrı dönem vardır:
- Dava tarihinden 11.06.2024’e kadar: İlk hükümde bu dönem için ayrıca bir artırım kurulmamış, nafaka karar tarihinden başlatılmıştır. Kadın bunu istinaf etmediği için, bu dönem bakımından ikinci yargılamada erkek aleyhine yeni bir artırımlı tedbir nafakası kurulması, Daireye göre usuli kazanılmış hakka aykırıdır.
- 11.06.2024’ten kesinleşmeye kadar: İlk hükümde “yoksulluk nafakası” diye adlandırılan 4.000 TL, bu dönemde hukuken tedbir nafakası işlevi görür. Tedbir nafakası bu tarihten itibaren hükmedilmelidir.
- Kesinleşmeden sonra: Yoksulluk nafakası dönemi başlar. Bölge adliye mahkemesinin yoksulluk nafakasını 4.000 TL olarak belirlemesine ilişkin itirazlar Yargıtay tarafından reddedilmiş, bu bölüm onanmıştır.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, Daire’nin kadının tedbir nafakasını artırma talebinin esasına girmemiş olmasıdır. Bozma, nafakanın miktarına ya da artırım ihtiyacına değil, yalnız başlangıç tarihinin usul hukuku bakımından nereye çekilebileceğine ilişkindir. Başka bir deyişle Daire, ilk hükümdeki “karar tarihi” tercihini, kanun yoluna başvurmayan taraf aleyhine kesinleşmiş bir sınır olarak görmüştür.
Dosyadaki diğer başlıklarda ise Yargıtay farklı bir sonuca varmamıştır. Erkeğin kusur belirlemesi, tazminatlar ve yoksulluk nafakasının miktarı yönündeki temyiz itirazları reddedilmiştir. Bölge adliye mahkemesinin bazı kusurları erkekten çıkardığı hâlde onu yine tam kusurlu kabul etmesi de bu kapsamda onanmıştır.
📌 Kararın uygulamaya yansıması
Karar, boşanma yargılamalarında sık görülen bir durumu, yani ilk derece hükmünün yalnız bir tarafın istinafı üzerine kaldırılıp dosyanın yeniden yargılanmasını, nafakanın başlangıç tarihi açısından ele alıyor. Kararın genel olarak şu sonuçlara işaret ettiği söylenebilir:
- Kaldırma kararından sonra kurulan yeni hükümde, kanun yoluna başvurmayan tarafın lehine olacak biçimde nafakanın başlangıcı ilk hükümden daha geriye çekilemez.
- Hükümde “yoksulluk nafakası” ifadesi kullanılmış olsa da karar ile kesinleşme arasındaki dönem için öngörülen tutar, niteliği itibarıyla tedbir nafakası olarak değerlendirilir.
- Önceden bağlanmış bir tedbir nafakasının artırılması boşanma davası içinde istendiğinde, artırımın hangi tarihten başlatılacağı, önceki hükmün kanun yoluna kim tarafından taşındığına göre sınırlanabilir.
Tedbir nafakasına ilişkin diğer güncel bir kararda Hukuk Genel Kurulu, tedbir nafakasında reddedilen kısım için vekâlet ücreti meselesini incelemişti; ayrıntı için sitedeki tedbir nafakasında vekâlet ücreti yazısına bakılabilir. Yoksulluk nafakasının süresi bakımından ise TMK 175’teki “süresiz” ibaresine ilişkin Anayasa Mahkemesi kararı süresiz yoksulluk nafakası yazısında ayrıca incelenmiştir. Yargılama sırasında değişen çalışma durumunun yoksulluk nafakasına etkisi için de davada işe giren eşe nafaka yazısı ilgili olabilir.
🙋 Merak edilenler
Yoksulluk nafakası hangi andan itibaren hüküm doğurur?
Kaldırma kararı verilince ilk hükümdeki tarihler önemini yitirir mi?
Yargıtay tedbir nafakasının miktarını da değiştirdi mi?
Kararın diğer bölümleri ne oldu?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında, diğer içtihatlar ise Emsal Kararlar arşivinde yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan ve doğrulanan kararından derlenmiştir. Tarafların kimliği kaynakta anonimdir. Karar, bölge adliye mahkemesi kararını tedbir nafakası yönünden bozan bir temyiz kararıdır; bozmadan sonraki yargılamanın sonucu kaynakta yer almamaktadır. Mevzuata ilişkin açıklamalar bilgi amacıyla eklenmiştir. Farklı olgulara sahip dosyalarda farklı sonuçlara ulaşılabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
