Sel Hasarından Sonra Ne Yapılmalı? Delil, Süre ve Tazminat Rehberi
Sel ve su baskınından sonraki ilk günler hem duygusal hem pratik açıdan zordur: araç su altında kalmış, ev veya işyeri çamurla dolmuş, belki de kayıplar yaşanmıştır. Ancak tazminat hakkının akıbeti büyük ölçüde bu ilk günlerde yapılanlara bağlıdır. Delillerin kaybolması, sigortaya geç bildirim veya yanlış idareye başvuru, haklı bir talebi bile zayıflatabilir. Bu rehber, sel hasarından sonra izlenebilecek adımları, kritik süreleri ve zarar türüne göre başvuru yollarını tek yerde toplar.
⚖️ Kısa özet
Sel hasarında üç ana tazminat kaynağı vardır: sigorta (kasko, konut veya işyeri poliçesindeki sel ve su baskını teminatı), sorumlu idare (yağmur suyu altyapısındaki veya dere ıslahındaki hizmet kusuru) ve özel kişiler (otopark işletmecisi, bina malikleri, müteahhit). DASK sel zararını karşılamaz. Kaskoda hasar 5 iş günü içinde bildirilmeli; idareye ise zararın öğrenilmesinden itibaren 1 yıl, her hâlde 5 yıl içinde başvurulmalıdır.
📰 Gündemdeki Bilgiler Doğru mu?
Son sel olaylarının ardından sosyal medyada ve haber sitelerinde araç sahiplerine yönelik bazı bilgiler yaygın biçimde paylaşılmaktadır. Bu bilgilerin büyük kısmı doğru olmakla birlikte, her birinin önemli bir hukuki ayrıntısı vardır:
| Paylaşılan bilgi | Değerlendirme |
|---|---|
| Kaskosu olmayanlar da altyapı yetersizliği gerekçesiyle idareden tazminat isteyebilir. | ✅ Doğru. Hizmet kusuru varsa sigorta şartı aranmaz. Ancak kusurun ve illiyet bağının ispatı gerekir; idare, yağışın olağanüstü olduğunu savunabilir. Danıştay bu savunmayı kendiliğinden kabul etmemekte, bilimsel verilerle araştırılmasını istemektedir. |
| Kaskosunda sel teminatı olanlar hasarı 5 gün içinde bildirmelidir. | ✅ Büyük ölçüde doğru. Kasko genel şartları 5 iş günü içinde bildirim öngörür. Geç bildirim tazminatı kendiliğinden düşürmez; TTK m.1446 uyarınca zararın artmasına yol açmışsa indirim yapılabilir. |
| Kaskosu olmayanlar hizmet kusuru gerekçesiyle idari yargıya başvurabilir. | ✅ Doğru, ama doğrudan dava açılamaz. Önce idareye yazılı başvuru yapılır (İYUK m.13); ret veya 30 gün cevapsızlıktan sonra 60 gün içinde dava açılır. Özel hukuk ilişkisi bulunan hâllerde (ör. ücretli otopark) adli yargı görevlidir. |
| Sel sularına maruz kalan araç çalıştırılmadan çekiciyle servise götürülmelidir. | ✅ Doğru ve hukuken önemli. Yargıtay, suyla temas eden motoru yeniden çalıştırmaya zorlamayı ağır kusur saymış ve bu nedenle oluşan motor hasarının ayrıştırılması gerektiğine karar vermiştir. |
🗺️ Tazminat Yol Haritası
Yol haritasındaki adımlar, zararın türüne göre farklılaşır. Araç hasarına özgü ayrıntılar selde araç hasarı ve kasko yazısında, idareye karşı başvuru ve dava süreci sel nedeniyle belediyeye tazminat davası yazısında anlatılmıştır.
📸 İlk 48 Saat: Delilleri Koruyun
Su çekildikten sonra hasarın boyutunu ve nedenini ispat etmek çok zorlaşır. Bu nedenle temizlik ve onarıma başlamadan önce aşağıdaki adımların atılması önemlidir:
- Su seviyesini, hasarlı eşyaları ve aracı tarih ve konum bilgisi içeren fotoğraf ve videolarla kaydedin,
- Sokaktaki mazgalları, rögarları, dere yatağını ve suyun geldiği yönü de görüntüleyin,
- İtfaiye, zabıta, AFAD veya belediye çağrı merkezine yapılan ihbarların kayıt numaralarını saklayın,
- Komşular ve çevredeki işyerleri gibi olaya tanık olanların iletişim bilgilerini alın,
- Hasarlı eşyaları belgelemeden atmayın; fatura, garanti belgesi ve satın alma kayıtlarını toplayın,
- Aynı noktada daha önce yaşanan su baskınlarına ve yapılmış şikâyetlere ilişkin bilgi ve belgeleri derleyin.
Hasar belgeleme ve delil tespiti için sigortada delil tespiti ve hasar belgeleme yazısına bakılabilir.
🧭 Zarar Türüne Göre Kime Başvurulur?
| Zarar | Sigorta yolu | Sorumlu taraf | Ayrıntılı rehber |
|---|---|---|---|
| Araç | Kaskodaki sel ve su baskını teminatı | Belediye / su idaresi; otoparkta işletmeci veya bina malikleri | Selde araç hasarı |
| Konut eşyası | Konut sigortasındaki sel ve su baskını teminatı | Altyapıdan sorumlu idare; bodrumda bina malikleri | Su baskını ve dahili su |
| İşyeri, emtia, makine | İşyeri paket veya yangın poliçesindeki ek teminat | Altyapıdan sorumlu idare | İşyeri sigortası |
| Otopark / bodrum katı | Kasko veya bina poliçesi | Otopark işletmecisi, bina malikleri, müteahhit, idare | Otopark ve bodrum |
| Ölüm ve yaralanma | Varsa hayat veya ferdi kaza poliçesi | Taşkın önlemlerinden sorumlu idare, olaya yol açan kişiler | Ölüm ve yaralanma |
Sigorta şirketinin hasarı reddetmesi veya eksik ödemesi hâlinde izlenebilecek yollar için konut sigortası hasar reddi yazısına bakılabilir.
⏳ Kritik Süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Kaskoya hasar ihbarı | 5 iş günü | Kasko genel şartları; TTK m.1446 |
| Sigorta tazminatının muaccel olması | İhbardan itibaren en geç 45 gün | TTK m.1427 |
| Araştırma uzarsa avans | 3 ayda bitmezse ön ekspertizdeki hasarın en az %50’si | TTK m.1427 |
| Sigorta alacağında zamanaşımı | Muacceliyetten 2 yıl; her hâlde rizikodan 6 yıl | TTK m.1420 |
| İdareye başvuru | Öğrenmeden 1 yıl; her hâlde 5 yıl | İYUK m.13 |
| İdarenin cevabı | 30 gün; cevap yoksa ret sayılır | İYUK m.13 |
| Tam yargı davası | Ret veya cevapsızlıktan itibaren 60 gün | İYUK m.7 |
| Özel kişilere karşı haksız fiil davası | Öğrenmeden 2 yıl; her hâlde 10 yıl | TBK m.72 |
| Müteahhide karşı ayıp davası | Teslimden 5 yıl; ağır kusurda 20 yıl | TBK m.478 |
🏠 DASK Sel Hasarını Karşılar mı?
Hayır. Zorunlu deprem sigortası (DASK), yalnızca deprem ve depremin doğrudan neden olduğu yangın, infilak, tsunami ve yer kayması gibi zararları karşılar. Sel ve su baskını zararları için konut veya işyeri poliçesinde ayrıca sel ve su baskını teminatı bulunması gerekir. Bu teminatta “yağış sularının toplanıp kanalizasyon veya drenaj sisteminden taşması” ile “binanın içindeki tesisattan kaynaklanan dahili su” birbirinden ayrı tutulduğundan, poliçede hangi riskin kapsandığı dikkatle okunmalıdır.
🏪 İşyerleri ve Esnaf İçin Ek Konular
- Vergi ödevleri: Vergi Usul Kanunu m.13, vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olan “su basması gibi afetleri” mücbir sebepler arasında sayar; süre uzatımı için vergide mücbir sebep ve süre uzatımı yazısına bakılabilir.
- Emtia ve stok kayıpları: Zayi olan malların tutanakla tespit ettirilmesi, hem sigorta hem vergi kayıtları bakımından önemlidir.
- İşletmenin bütün olarak zarar görmesi: Danıştay, büyük kısmı kullanılamaz hâle gelen bir işletmede kalan küçük bir kısmın ayrıca değerlendirilmesinin beklenemeyeceğini kabul eden ve işyeri bedelinin tamamına hükmeden kararı onamıştır (Danıştay 8. Daire, E.2021/3756, K.2025/1426).
- Kazanç kaybı: Kapalı kalınan döneme ait kâr kaybı ancak defter ve kayıtlarla somut biçimde ispatlanabilir.
Olağanüstü yağış savunmasına ilişkin güncel bir İdari Dava Daireleri Kurulu kararının ayrıntılı incelemesi için sel baskınında mücbir sebep – Danıştay İDDK yazısına bakılabilir.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Sel hasarı için ilk ne yapılmalı?
Kaskom ve konut sigortam yoksa tazminat alabilir miyim?
DASK sel zararını öder mi?
İdareye ne kadar sürede başvurmalıyım?
Sigorta şirketi hasarı reddederse ne olur?
Kendi durumum için hangi yolun uygun olduğunu nasıl öğrenebilirim?
Savun Hukuk & Danışmanlık
Sel hasarı, sigorta ve tazminat süreçleri hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
