Sigorta uyuşmazlıklarında mahkeme yolunun yanında ikinci bir hat daha vardır: Sigorta Tahkim Komisyonu. Bu hattın kendine özgü bir giriş şartı bulunur; Komisyona gidilebilmesi için önce sigorta kuruluşuna başvurulmuş ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olması aranır. Başvuru dilekçesi bu nedenle bir dava dilekçesinden farklı kurgulanır: uyuşmazlık tutarı, aleyhine başvurulan kuruluş ve başvuru şartının hangi belgeyle karşılandığı en başta gösterilir. Aşağıda sigorta tahkim dosyalarında kullanılan bir başvuru dilekçesi örneği ile bölümlerin işlevi yer almaktadır.
🏛️ Başvuru Hangi Mercie Yapılır?
Sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda başvuru, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30 uyarınca Birlik nezdinde oluşturulan Sigorta Tahkim Komisyonu’na yapılır. Başvuru bir mahkemeye değil, Komisyon Başkanlığı’na hitaben yazılır; dosya önce raportörler tarafından incelenir ve raportörlerce çözümlenemeyen başvurular sigorta hakemine ya da uyuşmazlık tutarı kanunda öngörülen sınırı aştığında hakem heyetine iletilir. Hakemler, görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır; bu süre tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir.
Tahkim yolunun kapısını açan şey ön başvurudur. m.30/13, sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruların yapılmış ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olmasını arar; kuruluşun on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de aynı sonucu doğurur. Zorunlu mali sorumluluk sigortasında bu şart 2918 sayılı KTK m.97’de ayrıca düzenlenmiştir: zarar gören, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunur; on beş gün içinde cevap verilmemesi veya verilen cevabın talebi karşılamaması hâlinde dava açılabilir ya da 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir. Ön başvurunun kapsamı trafik kazasında sigorta şirketine başvuru zorunluluğu yazımızda, tahkim sürecinin işleyişi ise Sigorta Tahkim Komisyonu başvuru usulü yazımızda ele alınmaktadır.
📄 Sigorta Tahkim Başvuru Dilekçesi Örneği
Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; vekil bilgileri büromuza aittir. Metin, Komisyon uygulamasında aranan başvuru şartı–vakıa–delil–talep sırasına göre kısa tutulmuştur.
Büromuzun hazırladığı başvurular; poliçe ve genel şartlar, kaza tespit tutanağı, hasar ve ekspertiz dosyası, onarım faturaları, sağlık raporları ile sigorta kuruluşuna yapılan ön başvurunun tarihi ve ekleri tek tek incelenerek yazılır. Talep edilen tutar, teminat limitleri ve kusur oranı gözetilerek belirlenir; faiz başlangıcı ile zamanaşımı ayrı ayrı değerlendirilir. Bu nedenle dosyanız için hazırlanacak başvuru, buradaki örnekten çok daha kapsamlı ve ayrıntılı olacaktır. Dosyanıza özel dilekçe ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU BAŞKANLIĞI’NA
BAŞVURAN: [Ad Soyad], T.C. No: [ ], Adres: [ ]
VEKİLİ: Av. Veli Savun, İstanbul Barosu Sicil No: 75235
Ekşioğlu, Alya Life Residence, Fikirtepe Mah. Barış Sk. No:1 K:3 D:50, Kadıköy / İstanbul
Tel: 0216 504 60 34 – E-posta: [email protected]
ALEYHİNE BAŞVURULAN: [ ] Sigorta A.Ş., Adres: [ ]
POLİÇE BİLGİLERİ: [Zorunlu Mali Sorumluluk / Kasko / İhtiyari Mali Mesuliyet] poliçesi, Poliçe No: [ ], Vade: [ ] – [ ], Sigortalı araç plakası: [ ].
UYUŞMAZLIK KONUSU: [Tarih] tarihli trafik kazası nedeniyle doğan [araç değer kaybı / hasar bedeli / sürekli işgöremezlik] tazminatının ödenmemesinden kaynaklanan uyuşmazlık.
UYUŞMAZLIK TUTARI: [ ] TL (fazlaya ilişkin talep ve haklar saklıdır).
BAŞVURU ŞARTININ YERİNE GETİRİLDİĞİ
Aleyhine başvurulan kuruluşa [tarih] tarihinde yazılı başvuru yapılmış ve başvuru ekinde [kaza tespit tutanağı, poliçe örneği, ruhsat, ekspertiz raporu, onarım faturası, banka hesap bilgisi] sunulmuştur (Ek-1). Kuruluş [tarih] tarihli yazısıyla talebi [reddetmiş / kısmen karşılamıştır] (Ek-2). / Kuruluş, başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde yazılı olarak cevap vermemiştir. Bu itibarla 5684 sayılı Kanun m.30/13 ile 2918 sayılı Kanun m.97’de öngörülen ön başvuru şartı yerine getirilmiştir. Uyuşmazlık, mahkemeye veya tüketici hakem heyetine intikal etmemiştir.
AÇIKLAMALAR
1. [Tarih] tarihinde [yer]’de, [plaka] plakalı araç ile başvurana ait [plaka] plakalı aracın karıştığı trafik kazası meydana gelmiştir. Kaza, [kaza tespit tutanağı / tutanak tutulmamış olup taraf beyanları] ile sabittir (Ek-3).
2. Kazada [karşı araç sürücüsü] [ ] oranında kusurludur. Karşı araç, aleyhine başvurulan kuruluş nezdinde [poliçe no] sayılı zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalıdır; poliçe kaza tarihinde yürürlüktedir (Ek-4).
3. Kaza sonucunda başvurana ait araçta [onarım gören parçalar] bakımından hasar meydana gelmiş, araç [ ] gün serviste kalmıştır. Onarım [tarih] tarihinde tamamlanmış olup araçta kaza kaydı oluşmuştur. Bu kayıt nedeniyle aracın ikinci el piyasa değerinde düşüş meydana gelmiştir (Ek-5).
4. Zorunlu mali sorumluluk sigortası, sigortalının üçüncü kişilere verdiği zararları poliçe limitleri dâhilinde teminat altına alır. Araçta oluşan değer kaybı da kaza ile illiyet bağı içinde doğan bir zarar kalemi olup teminat kapsamındadır. Zararın miktarının belirlenmesi bakımından dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması talep olunmaktadır.
5. Ön başvuruda sunulan belgelerin eksik veya usule uygun olmadığı savunulması hâlinde dahi bu eksiklik tamamlanabilir niteliktedir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 21.02.2022 tarihli, 2021/11179 E. ve 2022/3000 K. sayılı kararında; 2918 sayılı Kanun m.97 uyarınca yapılması gereken başvurunun yapıldığı, ancak eksik ya da usule uygun olmayan belge ile başvurulduğu savunmasının bulunduğu durumlarda belgedeki eksikliğin tamamlanabileceği, dava şartı eksikliğinin giderilmesi mümkün olan hâllerde 6100 sayılı HMK m.115/2 gereği kesin süre verilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
HUKUKİ NEDENLER: 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.90, 97, 99; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.49 ve devamı; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun sigorta hükümleri; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Poliçe ve zeyilnameler, kaza tespit tutanağı, araç ruhsatları, hasar ve ekspertiz dosyası, onarım faturaları ve servis kayıtları, aleyhine başvurulan kuruluşa yapılan ön başvuru ile cevap yazısı, araç tescil ve kilometre kayıtları, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Başvurunun kabulü ile [ ] TL tazminatın, [ön başvuru tarihinden / temerrüt tarihinden] itibaren işleyecek [yasal / avans] faiziyle birlikte aleyhine başvurulandan tahsiline,
2. Zararın miktarı bakımından dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına,
3. Başvuru ücreti, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin aleyhine başvurulan üzerinde bırakılmasına,
karar verilmesini müvekkil adına saygılarımla vekâleten arz ve talep ederim. [Tarih]
Başvuran Vekili
Av. Veli Savun
İstanbul Barosu – 75235
EKLER: 1) Sigorta kuruluşuna yapılan ön başvuru ve ekleri 2) Kuruluşun cevap yazısı 3) Kaza tespit tutanağı 4) Poliçe örneği ve ruhsatlar 5) Ekspertiz raporu ve onarım faturaları 6) Başvuru ücreti dekontu 7) Vekâletname
🧭 Başvurudaki Bölümler Neden Önemli?
Başvuru şartının gösterilmesi dilekçenin en kritik bölümüdür ve bu yönüyle sigorta tahkim başvurusunu klasik bir dava dilekçesinden ayırır. 5684 sayılı Kanun m.30/13, sigorta kuruluşuna gerekli başvuruların yapılmış ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olmasını arar; kuruluşun on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de aynı sonucu doğurur. Bu nedenle ön başvurunun tarihi, gönderim şekli ve ekleri ayrı bir başlık altında gösterilir ve belgeleri dosyaya konur.
Uyuşmazlık tutarının belirtilmesi hem başvuru ücretini hem de dosyanın tek hakeme mi yoksa heyete mi gideceğini etkiler; m.30/15 uyarınca uyuşmazlık tutarı kanunda öngörülen sınırın üzerinde olduğunda heyet teşekkülü zorunludur. Tutarın eksik gösterilmesi sonradan ıslah ihtiyacı doğurur. Değer kaybı taleplerinde tutarın nasıl belirlendiği araç değer kaybı tazminatı yazımızda, hakem uygulamasında kullanılan hesap yöntemi ise reel değer kaybı yöntemine ilişkin hakem kararı incelememizde ele alınmaktadır.
Aynı uyuşmazlığın başka mercide bulunmaması m.30/14’ün getirdiği bir sınırdır: mahkemeye ve tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar hakkında Komisyona başvurulamaz. Bu nedenle dilekçede, uyuşmazlığın başka bir mercie taşınmadığı açıkça belirtilir. İki yol arasındaki tercihin ölçütleri sigorta uyuşmazlığında tüketici hakem heyeti başvurusu yazımızda karşılaştırılmaktadır.
Faiz ve zamanaşımı talep bölümünde görünür hâle gelir. Faiz başlangıcı bakımından ön başvuru ve temerrüt tarihleri ayrı ayrı değerlendirilir; sigorta alacaklarında uygulanan süreler ise sigorta hukukunda süreler rehberi yazımızda toplu olarak yer alır. Tahkim yerine mahkeme yolunun seçildiği dosyalarda kullanılan metin için trafik kazası tazminat dava dilekçesi örneği yazımıza bakılabilir.
📎 Başvuruya Eklenecek Belgeler
- Sigorta kuruluşuna yapılan ön başvurunun örneği ile gönderim kaydı; başvuru şartının karşılandığını gösterir.
- Kuruluşun red veya kısmi ödeme içeren cevap yazısı; cevap verilmemişse on beş iş günlük sürenin dolduğunu gösteren gönderim tarihi.
- Poliçe örneği, zeyilnameler ve kaza tarihinde yürürlükte olduğunu gösteren bilgiler.
- Kaza tespit tutanağı veya taraf beyan tutanağı, araç ruhsatları ve sürücü belgeleri.
- Hasar ve ekspertiz dosyası, onarım faturaları, servis kayıtları; bedensel zararda ise sağlık raporları ve epikriz.
- Başvuru ücretinin yatırıldığını gösteren dekont ve vekil aracılığıyla başvuruluyorsa vekâletname.
Tahkim dosyasının tarafı olan sigorta kuruluşunun itiraz yoluna başvurması hâlinde dosya itiraz hakem heyetine taşınır; bu aşamanın işleyişi trafik kazasında Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu yazımızda anlatılmaktadır. Dosyanıza özgü değerlendirme için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Sigorta kuruluşuna başvurmadan doğrudan Komisyona gidilebilir mi?
5684 sayılı Kanun m.30/13, Komisyona gidilebilmesi için sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruların yapılmış ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olmasını arar. Kuruluşun başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de Komisyona başvuru için yeterli sayılır.
Sigorta kuruluşu tahkim sistemine üye değilse ne olur?
m.30/1’e eklenen hükme göre, ilgili mevzuatla zorunlu tutulan sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda ilgili kuruluş sigorta tahkim sistemine üye olmasa dahi hak sahipleri tahkim usulünden yararlanabilir. Zorunlu olmayan sigortalarda ise kuruluşun sisteme üye olması aranır.
Ön başvuruda belgeler eksik sunulmuşsa başvuru reddedilir mi?
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 2021/11179 E. – 2022/3000 K. sayılı kararında, başvurunun yapıldığı ancak eksik ya da usule uygun olmayan belgeyle başvurulduğu savunmasının bulunduğu hâllerde belgedeki eksikliğin tamamlanabileceği, giderilmesi mümkün olan dava şartı eksikliklerinde 6100 sayılı HMK m.115/2 uyarınca kesin süre verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Hakem kararına karşı itiraz yolu var mıdır?
m.30/12 uyarınca kanunda belirlenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları kesindir. Bu sınırın üzerindeki kararlara karşı, kararın Komisyonca bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir; itiraz, münhasıran bu talepleri incelemek üzere oluşturulan hakem heyetlerince karara bağlanır.
Başvuru ne kadar sürede sonuçlanır?
m.30/15 uyarınca başvuru önce raportörler tarafından incelenir; raportörler incelemelerini en geç on beş gün içinde tamamlar. Çözümlenemeyen başvurular sigorta hakemine iletilir ve hakemler, görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır. Bu süre tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir.
Bu dilekçe örneği genel bilgilendirme amacı taşır; her dosyanın olayları, süreleri ve delilleri farklıdır ve dilekçe buna göre düzenlenmelidir. Örnek kullanılarak yapılan başvuru ve taleplerden Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
