Trafik kazasından doğan bedensel zarar davalarında dilekçe, yalnızca talep edilen tutarı değil; kimin hangi sıfatla davalı gösterildiğini, dava açılmadan önce tamamlanması gereken şartların yerine getirilip getirilmediğini ve talebin hangi usulde kurulduğunu da ortaya koyar. 2026 yılında yapılan usul değişikliği bu son noktayı doğrudan etkilemiştir: belirsiz alacak davası düzenlemesi yürürlükten kaldırılmış, miktarı başlangıçta belirlenemeyen tazminat talepleri bakımından kısmi dava ve talep artırımı yolu öne çıkmıştır. Aşağıda trafik kazası tazminat dosyalarında kullanılan bir dava dilekçesi örneği ile bölümlerin işlevi yer almaktadır.
🏛️ Dava Hangi Mahkemede Açılır?
Görevli mahkeme, davalıların kim olduğuna göre belirlenir. Zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalılar arasında yer aldığında uyuşmazlık 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4/1-a kapsamında ticari dava niteliği taşır; aynı Kanunun m.5/1 hükmü uyarınca tüm ticari davalara bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Dava yalnızca sürücü ve işletene karşı, haksız fiil hükümlerine dayanılarak açılıyorsa görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Asliye ticaret mahkemesi ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki TTK m.5/3 gereği görev ilişkisidir ve göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.
Yetki bakımından 6100 sayılı HMK m.16 özel bir seçimlik yetki tanır: haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer ile zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Bu kural, zarar görenin davayı kendi yerleşim yerinde açabilmesine imkân verir. Aynı kazadan doğan birden çok dosyanın bir araya getirilmesi ihtimali için trafik kazası davalarının birleştirilmesi, karşı tarafın kendi zararını ileri sürmesi hâli için trafik kazasında karşılıklı kusur ve karşı dava yazılarımıza bakılabilir.
⚖️ Dava Açılmadan Önce Tamamlanan İki Şart
Sigorta kuruluşuna yazılı başvuru. 2918 sayılı Kanun m.97, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmasını arar. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde yazılı cevap vermemesi veya verilen cevabın talebi karşılamaması hâlinde zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 20.09.2021 tarihli, 2021/3767 E. ve 2021/4965 K. sayılı kararında; bu başvuru yapılmadan dava yoluna gidilmesi hâlinin dahi HMK m.115/2 gereği tamamlanabilir dava şartı olduğu Dairenin yerleşik uygulaması olarak belirtilmiş, başvurunun yapıldığı ancak belgelerin eksik olduğu savunulan hâllerde de eksikliğin tamamlanabileceği vurgulanmıştır. Başvuruda hangi belgelerin sunulduğu bu nedenle önem taşır; ayrıntı için trafik kazasında sigorta şirketine başvuru zorunluluğu ve trafik sigortası başvurusunda gerekli belgeler yazılarımıza bakılabilir.
Arabuluculuğa başvuru. 6102 sayılı Kanun m.5/A, ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasını dava şartı sayar. Sigorta şirketi davalı gösterildiğinde uyuşmazlık ticari dava niteliği taşıdığından, dilekçe ekinde anlaşmazlıkla sonuçlanan son tutanağın sunulması beklenir. Arabulucu, başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla iki hafta uzatılabilir. Sigortalı aracın tespit edilemediği veya sigortasız olduğu dosyalarda başvurunun yöneltileceği yapı farklıdır; bu konuda Güvence Hesabı nedir yazımız yol gösterir.
🆕 2026 Değişikliği: Belirsiz Alacak Davasının Kaldırılması
31.07.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunun 19. maddesiyle, 6100 sayılı HMK m.107’de düzenlenen belirsiz alacak davası yürürlükten kaldırılmıştır. Aynı Kanunun 20. maddesiyle HMK m.109’a eklenen dördüncü fıkra ise şu imkânı getirmiştir: alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; bu hâlde zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.
Değişiklik, maluliyet oranı ve tazminat tutarı yargılama sırasında alınacak raporlarla belirlenen trafik kazası dosyalarını doğrudan ilgilendirir. Kaldırılan m.107, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanmaya devam eder; bu tarihten sonra açılan dosyalarda ise talep, kısmi dava olarak kurulup fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmakta ve rapor sonrasında m.109/4 uyarınca artırılmaktadır. Kısmi dava tercihinin dosya üzerindeki etkileri trafik kazasında dava türü seçimi yazımızda, yargılama sürerken doğan ihtiyaçlar bakımından başvurulabilen imkân ise tazminat davasında geçici ödeme yazımızda ele alınmaktadır.
📄 Trafik Kazası Tazminat Dava Dilekçesi Örneği
Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; vekil bilgileri büromuza aittir. Metin, bedensel zarara dayalı kısmi dava düzenine göre kısa tutulmuştur.
Büromuzun hazırladığı dilekçeler; kaza tespit tutanağı ve ceza soruşturması dosyası, hastane kayıtları ve maluliyet raporu, poliçe ve hasar dosyası içeriği, zarar görenin gelir ve sigortalılık kayıtları ile bakım ihtiyacına ilişkin belgeler tek tek incelenerek yazılır. Talep kalemleri, alınacak aktüerya hesabının hangi verilere dayanacağı gözetilerek ve kısmi dava ile talep artırımı düzeni içinde kurulur. Bu nedenle dosyanız için hazırlanacak dilekçe, buradaki örnekten çok daha kapsamlı ve ayrıntılı olacaktır. Dosyanıza özel dilekçe ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. No: [ ], Adres: [ ]
VEKİLİ: Av. Veli Savun, İstanbul Barosu Sicil No: 75235
Ekşioğlu, Alya Life Residence, Fikirtepe Mah. Barış Sk. No:1 K:3 D:50, Kadıköy / İstanbul
Tel: 0216 504 60 34 – E-posta: [email protected]
DAVALILAR: 1- [Sürücü ad soyad], Adres: [ ]2- [İşleten / araç sahibi ad soyad veya unvan], Adres: [ ]3- [Sigorta şirketi unvanı] (ZMMS sigortacısı), Adres: [ ] – Poliçe No: [ ]
KONU: [Tarih] tarihli trafik kazası nedeniyle uğranılan bedensel zarara ilişkin olarak, fazlaya ilişkin talep ve haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik [ ] TL maddi ve [ ] TL manevi tazminatın davalılardan tahsili talebidir.
HARCA ESAS DEĞER: [Şimdilik talep edilen maddi ve manevi tazminat toplamı] TL (talep sonucu, 6100 sayılı HMK m.109/4 uyarınca artırılmak üzere şimdilik bu şekilde gösterilmiştir).
AÇIKLAMALAR
1. [Tarih] günü saat [ ] sıralarında, [il/ilçe] [cadde/karayolu] üzerinde, davalı [sürücü]’nün sevk ve idaresindeki [plaka] plakalı araç ile müvekkilin [yaya olarak bulunduğu / [plaka] plakalı araçta sürücü/yolcu olduğu] sırada trafik kazası meydana gelmiştir. Kaza, kolluk tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ile kayıt altına alınmıştır (Ek-1).
2. Tutanak içeriğine göre kazanın oluşumunda [davalı sürücüye atfedilen kusur hâli: hız sınırının aşılması / kırmızı ışık ihlali / geçiş üstünlüğüne uyulmaması] etkili olmuştur. Kaza nedeniyle [ ] Cumhuriyet Başsavcılığının [ ] soruşturma numaralı dosyası bulunmakta olup kusur durumunun belirlenmesi bakımından dosyanın celbi talep olunur (Ek-2).
3. Müvekkil kaza sonucunda [yaralanmanın niteliği] nedeniyle [ ] Hastanesinde [ ] gün yatarak, ardından [ ] süreyle ayakta tedavi görmüş; [ ] tarihinde [ameliyat / rehabilitasyon] uygulanmıştır. Tedavi süreci devam etmekte olup kalıcı bir sağlık kaybının bulunup bulunmadığı ve oranı, kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri uyarınca düzenlenecek rapor ile belirlenecektir. Bu nedenle ilgili sağlık kuruluşundan tedavi kayıtlarının getirtilmesi ve maluliyet oranının tespiti için rapor alınması talep olunur (Ek-3).
4. Müvekkilin maddi zararı; çalışma gücünün azalmasından doğan sürekli iş göremezlik kaybı, iyileşme süresince oluşan geçici iş göremezlik kaybı ve [gerekli ise] bakıcı gideri kalemlerinden oluşmaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.54, bedensel zararlar arasında kazanç kaybı ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıpları ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıpları açıkça saymaktadır. Zarar kalemlerinin hesaplanabilmesi için müvekkilin SGK hizmet ve kazanç kayıtları ile vergi kayıtlarının celbi ve aktüerya bilirkişisinden rapor alınması talep olunur.
5. Davalıların sorumluluğu farklı temellere dayanmaktadır. Davalı sürücü, 6098 sayılı Kanun m.49 uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı fiiliyle verdiği zarardan sorumludur. Davalı işleten, 2918 sayılı Kanun m.85 gereğince motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan sorumlu olup aynı maddenin son fıkrası uyarınca sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Davalı sigorta şirketi ise 2918 sayılı Kanun m.91 uyarınca düzenlenen zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında ve poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumludur.
6. Kaza müvekkilde bedensel acı ve elem yaratmış, günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini olumsuz etkilemiştir. 6098 sayılı Kanun m.56, bedensel bütünlüğün zedelenmesi durumunda olayın özellikleri gözetilerek zarar görene uygun bir miktar manevi tazminata hükmedilebileceğini düzenlemektedir.
7. Dava açılmadan önce, 2918 sayılı Kanun m.97 uyarınca davalı sigorta şirketine [tarih] tarihinde yazılı başvuru yapılmış; başvuru süresinde cevaplanmamış / verilen cevap talebi karşılamamıştır (Ek-4). Ayrıca 6102 sayılı Kanun m.5/A uyarınca arabuluculuğa başvurulmuş, süreç [tarih] tarihli son tutanakla anlaşmazlıkla sonuçlanmıştır (Ek-5).
8. Zararın kesin tutarı, alınacak maluliyet ve aktüerya raporlarından sonra belirlenebilecektir. Bu nedenle işbu dava, fazlaya ilişkin talep ve haklar saklı tutularak kısmi dava olarak açılmakta; 6100 sayılı Kanun m.109/4 uyarınca talep sonucunun aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere ve iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılması hakkı saklı tutulmaktadır.
HUKUKİ NEDENLER: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.85, 91, 97, 109; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.49, 50, 51, 54, 56; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4, 5, 5/A; 6100 sayılı HMK m.16, 109, 119 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Kaza tespit tutanağı ve kroki, [ ] Cumhuriyet Başsavcılığının [ ] soruşturma dosyası, hastane kayıtları ve epikriz, maluliyet raporu, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ve hasar dosyası, sigortacıya yapılan yazılı başvuru ve cevabı, arabuluculuk son tutanağı, müvekkile ait SGK hizmet ve kazanç dökümleri ile vergi kayıtları, tanık beyanı, kusur ve aktüerya bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Fazlaya ilişkin talep ve haklar saklı kalmak kaydıyla, şimdilik [ ] TL maddi tazminatın; davalılar sürücü ve işletenden kaza tarihinden, davalı sigorta şirketinden ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ve sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsiline,
2. [ ] TL manevi tazminatın davalılar sürücü ve işletenden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline,
3. Maluliyet ve aktüerya raporları sonrasında talep sonucunun 6100 sayılı Kanun m.109/4 uyarınca artırılması hakkının saklı tutulmasına,
4. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına,
karar verilmesini müvekkil adına saygılarımla vekâleten arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı Vekili
Av. Veli Savun
İstanbul Barosu – 75235
EKLER: 1) Kaza tespit tutanağı 2) Soruşturma dosyası bilgileri 3) Hastane kayıtları ve raporlar 4) Sigortacıya yapılan yazılı başvuru 5) Arabuluculuk son tutanağı 6) Vekâletname
🧭 Dilekçedeki Bölümler Neden Önemli?
Davalıların gösterilmesi dilekçenin en belirleyici bölümüdür. Sürücü, işleten ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı farklı hukuki temellere göre sorumlu olduğundan her biri için dayanak ayrı ayrı yazılır. İşletenin, sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olması 2918 sayılı Kanun m.85’in son fıkrasından doğar; sigortacının sorumluluğu ise poliçe limitiyle sınırlıdır ve bu sınır talep sonucunda açıkça belirtilir.
Kusur ve zarar anlatımı vakıa–delil bağlantısının kurulduğu yerdir. Kaza tespit tutanağı kusuru kesin olarak belirlemez; yargılamada kusur bilirkişisi incelemesi yapılır. Ceza soruşturması ya da davası bulunuyorsa bunun hukuk davasına etkisi ayrı bir tartışmadır; bu konu ceza davasının trafik kazası tazminat davasına etkisi yazımızda incelenmektedir.
Talep sonucu ve harca esas değer 2026 değişikliğinden sonra daha dikkatli kurulan bölümdür. Talep kısmi olarak gösterilir, fazlaya ilişkin haklar saklı tutulur ve harç bu tutar üzerinden yatırılır; rapor sonrasında HMK m.109/4 uyarınca yapılacak artırım için ayrıca harç tamamlanır. Zamanaşımı bakımından 2918 sayılı Kanun m.109, maddi zararlara ilişkin talepler için zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden başlayarak iki yıllık, her hâlde kaza gününden başlayarak on yıllık süre öngörür; fiil suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa bu süre maddi tazminat talepleri için de uygulanır.
Faiz başlangıcı davalılara göre ayrışır. Sürücü ve işleten bakımından haksız fiil tarihi esas alınırken, sigortacı bakımından temerrüdün hangi tarihte oluştuğu başvuru ve belge sunumu ile bağlantılıdır. Bu ayrımın dilekçede yapılmaması, hükmedilen faizin talep edilenden farklı bir tarihten başlatılmasına yol açabilir.
📎 Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- Kaza tespit tutanağı ve krokisi; kazanın oluş biçimini ve tarafları gösterir.
- Varsa ceza soruşturması ya da davasına ilişkin dosya bilgileri; kusur incelemesinde kullanılır.
- Hastane kayıtları, epikriz, ameliyat ve tedavi belgeleri ile düzenlenmişse maluliyet raporu.
- Zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ve sigortacı nezdindeki hasar dosyasına ilişkin bilgiler.
- 2918 sayılı Kanun m.97 uyarınca sigorta kuruluşuna yapılan yazılı başvuru ile varsa cevabı.
- Arabuluculuk son tutanağı; ticari dava niteliğindeki dosyalarda dava şartının yerine getirildiğini gösterir.
- Zarar görenin gelir durumuna ilişkin SGK ve vergi kayıtlarına yönelik celp talepleri.
- Vekil aracılığıyla açılıyorsa vekâletname.
Araç hasarına bağlı değer kaybı talepleri ayrı bir hesaplama düzenine tabidir; bu konudaki güncel yaklaşım trafik sigortasında reel değer kaybı başlıklı karar incelememizde görülebilir. Dosyanıza özgü değerlendirme ve bu alandaki çalışmalarımız için İstanbul trafik kazası avukatı sayfamız ile Savun Hukuk & Danışmanlık iletişim sayfamıza bakılabilir.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Belirsiz alacak davası açılamıyorsa tazminat nasıl istenir?
7589 sayılı Kanunun 19. maddesiyle HMK m.107 yürürlükten kaldırılmıştır. Bu tarihten sonra açılan dosyalarda talep kısmi dava olarak kurulmakta, fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmakta ve m.109/4 uyarınca talep sonucu aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilmektedir. Kaldırılan m.107, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanmaya devam eder.
Sigorta şirketine başvurmadan dava açılırsa ne olur?
2918 sayılı Kanun m.97 uyarınca yazılı başvuru dava şartıdır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 2021/3767 E. – 2021/4965 K. sayılı kararında bu şartın HMK m.115/2 kapsamında tamamlanabilir dava şartı olduğu, başvuru hiç yapılmamış olsa dahi eksikliğin giderilmesi için süre verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Dava asliye hukuk mahkemesinde mi, asliye ticaret mahkemesinde mi açılır?
Zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı gösterildiğinde uyuşmazlık TTK m.4/1-a kapsamında ticari dava sayılır ve m.5/1 uyarınca asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Dava yalnızca sürücü ve işletene karşı haksız fiil hükümlerine dayanılarak açılıyorsa görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.
Zamanaşımı süresi ne kadardır?
2918 sayılı Kanun m.109, maddi zararların tazminine ilişkin talepler için zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten başlayarak iki yıllık, her hâlde kaza gününden başlayarak on yıllık süre öngörür. Fiil cezayı gerektiriyor ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa bu süre maddi tazminat talepleri bakımından da geçerlidir. Aynı maddeye göre tazminat yükümlüsüne karşı kesilen zamanaşımı sigortacıya karşı da kesilmiş olur.
Manevi tazminat da kısmi dava olarak istenebilir mi?
Manevi tazminat bölünemez nitelikte kabul edildiğinden uygulamada tek kalemde ve kesin bir tutar olarak talep edilir; olayın özellikleri gözetilerek takdir edilir. Maddi tazminat kalemleri ise miktarı rapora bağlı olduğundan kısmi dava düzeni içinde istenir. Bu nedenle dilekçede iki talep kalemi ayrı ayrı gösterilir.
Bu dilekçe örneği genel bilgilendirme amacı taşır; her dosyanın olayları, süreleri ve delilleri farklıdır ve dilekçe buna göre düzenlenmelidir. Örnek kullanılarak yapılan başvuru ve taleplerden Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
