Hapis cezasının paraya çevrilmesi, Türk Ceza Kanunu’nun 50. maddesinde düzenlenen “kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar” arasında yer alan en sık başvurulan uygulamadır. 1 yıl veya altındaki kasten işlenmiş suçlardan verilen hapis cezaları, sanığın kişiliği ve geçmişi dikkate alınarak adli para cezasına çevrilebilir. 30 gün altı cezalarda ile 18 yaş altı / 65 yaş üstü sanıklarda 1 yıla kadar olan cezalarda çevirme zorunludur. Bu rehberde 2026 hapis cezası paraya çevirme hesaplama aracı, çevirme şartları ve diğer seçenek yaptırımlar detaylı ele alınmıştır.
📊 Hapis Cezası Paraya Çevirme — 2026 Özet
Çevirme oranı: 1 gün hapis = 20-100 TL adli para cezası · Çevrilebilir üst sınır: 1 yıl (kasten suç) · Çevrilemez: taksirle yaralama TCK 89/2-4, uyuşturucu suçları, cinsel suçlar
🧮 Online Hapis Paraya Çevirme Hesaplama Aracı 2026
Aşağıdaki hesaplama aracına hapis cezasının süresini ve sanığın özel durumunu girdiğinizde cezanın çevrilebilir olup olmadığı, çevrilirse adli para cezası tutarı ve diğer seçenek yaptırım önerileri otomatik olarak gösterilir. TCK m.50 esaslarına göre hesaplama yapılır.
2026 Hapis Cezası Paraya Çevirme Hesaplama Aracı
TCK m.50 — kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar.
Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; mahkeme takdir yetkisini kullanır. Ceza süreçleri için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
📚 Hapis Cezasının Paraya Çevrilmesi Şartları
TCK m.50 uyarınca kısa süreli hapis cezalarının adli para cezasına çevrilmesinde uygulanan kurallar şunlardır:
1. Genel kural (TCK m.50/1): 1 yıl veya daha az süreli kasten işlenmiş hapis cezaları, sanığın geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki davranışları ve cezanın işleyiş üzerindeki olası etkileri dikkate alınarak adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlardan birine çevrilebilir.
2. Zorunlu çevirme (TCK m.50/3): Şu durumlarda mahkemenin takdir yetkisi yoktur, çevirme zorunludur:
• Hapis cezası 30 gün veya daha az ise
• Sanık 18 yaşından küçük veya 65 yaşından büyükse ve hapis cezası 1 yıl veya daha az ise
3. Taksirle işlenmiş suçlar (TCK m.50/4): Taksirle işlenen suçlardan dolayı verilen hapis cezaları süre sınırı olmaksızın adli para cezasına çevrilebilir. Ancak taksirle yaralama (TCK m.89/2-4) gibi nitelikli haller bu kapsam dışındadır.
🚫 Çevrilemeyecek Suçlar
Aşağıdaki suçlardan verilen hapis cezaları, koşulları sağlasa dahi adli para cezasına çevrilemez:
• Uyuşturucu/uyarıcı madde imal/ticareti (TCK m.188)
• Cinsel saldırı, cinsel istismar (TCK m.102-104)
• Trafik güvenliğini tehlikeye sokma (TCK m.179) — bazı haller
• Taksirli yaralama nitelikli halleri (TCK m.89/2-4)
• Aile içi şiddet ve kadına yönelik suçlar — özel düzenlemeler
⚖️ Hapis Cezası Çevirmede Diğer Seçenekler
TCK m.50 sadece adli para cezasını değil, başka seçenek yaptırımları da öngörmektedir:
(a) Adli para cezası: En sık uygulanan seçenek. Gün × günlük tutar formülü ile hesaplanır.
(b) Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın tazmini: Sanık zararı tazmin etmek koşuluyla cezadan kurtulabilir.
(c) Eğitim/sağlık kurumlarına devam etme: Belirli bir eğitim programı veya tedaviye katılma.
(d) Belirli bir bölgeye gitmekten yasaklanma: Hâkim kararıyla belirli bölgelere giriş yasağı.
(e) Ehliyet/lisans/ruhsat iptali: Sürücü belgesi, silah ruhsatı vb.
(f) Kamu yararına çalışma: En az 2 saat günlük olmak üzere belirli süre kamu yararına çalışma.
🧾 Çevirme Hesaplama Formülü
Formül: Adli Para Cezası = Hapis Cezası Gün Sayısı × Günlük Tutar (20-100 TL)
Örnek 1 (6 ay hapis):
180 gün × 100 TL = 18.000 TL adli para cezası
Örnek 2 (10 ay hapis, asgari günlük tutar):
300 gün × 50 TL = 15.000 TL adli para cezası
Örnek 3 (29 gün hapis — zorunlu çevirme):
29 gün × 80 TL = 2.320 TL adli para cezası (mahkeme zorunlu olarak çevirir)
⏱️ Erteleme ve HAGB ile Karşılaştırma
Hapis cezası 1 yıl ve altı için sanığın değerlendirebileceği üç ayrı seçenek vardır:
1. Çevirme (TCK m.50): Hapis cezası adli para cezasına çevrilir, ödendiği takdirde sanık infaz görmez. Ödenmezse hapse çevrilir.
2. Erteleme (TCK m.51): 2 yıl veya altı hapis cezası 1-3 yıllık denetim süresi ile ertelenir. Bu sürede yeni suç işlenmezse ceza infaz edilmemiş sayılır. Sicilde kalır.
3. HAGB – Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (CMK m.231): 2 yıl ve altı kasten suçlardan verilen cezalarda, sanık denetimli serbestlik altında 5 yıl geçirirse hüküm hiç verilmemiş sayılır. Sicile işlemez.
❓ Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Hapis cezası nasıl paraya çevrilir?
1 yıl veya altındaki kasten işlenmiş hapis cezaları TCK m.50/1 uyarınca mahkeme takdiri ile, 30 gün altı tüm cezalar ile 18 yaş altı / 65 yaş üstü sanıkların 1 yıl altı cezaları zorunlu olarak adli para cezasına çevrilebilir. Çevirme formülü: Gün Sayısı × Günlük Tutar (20-100 TL).
Kaç yıl hapis cezası paraya çevrilebilir?
Genel kural olarak 1 yıl veya altındaki kasten işlenen hapis cezaları çevrilebilir. Taksirli suçlarda süre sınırı yoktur (TCK m.50/4). 1 yıldan fazla hapis cezalarında çevirme mümkün değildir; bunun yerine erteleme veya HAGB değerlendirilebilir.
Hangi suçların hapis cezası paraya çevrilemez?
Uyuşturucu suçları (TCK m.188), cinsel saldırı/istismar (m.102-104), aile içi şiddet, taksirle yaralamanın nitelikli halleri (m.89/2-4), trafik güvenliğini tehlikeye sokma (m.179) gibi suçlardan verilen hapis cezaları çevrilemez.
Çevrilen para cezası ödenmezse ne olur?
Adli para cezasına çevrilen hapis cezasının ödenmemesi halinde 5275 sayılı Kanun m.106 uyarınca her gün adli para cezası bir gün hapse çevrilir. Yani aslında çevrilen ceza tekrar hapis cezası olarak infaz edilir. Üst sınır 3 yıldır.
30 gün altı hapis için mahkeme takdirini nasıl kullanır?
30 gün altındaki hapis cezalarında çevirme zorunludur (TCK m.50/3); mahkemenin takdir yetkisi yoktur. Mahkeme bu cezayı mutlaka adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlardan birine çevirmek zorundadır.
Çocuk sanık için hapis cezası kaç yıla kadar paraya çevrilebilir?
18 yaşından küçük sanıklar için 1 yıl veya altındaki tüm hapis cezaları zorunlu olarak adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilir (TCK m.50/3). Mahkeme takdir yetkisi yoktur.
65 yaş üstü sanık için kural farklı mı?
Evet. 65 yaşını doldurmuş sanıklar için 1 yıl veya altı hapis cezalarında çevirme zorunludur. Bu, ileri yaştaki sanıkların cezaevi koşullarından korunması amacıyla yapılan bir düzenlemedir.
Hapis çevirme ile erteleme aynı şey mi?
Hayır. Çevirme (m.50) hapis cezasının başka bir yaptırıma dönüştürülmesi; erteleme (m.51) ise hapis cezasının belirli bir denetim süresi boyunca infazının ertelenmesidir. Erteleme süresi sonunda yeni suç işlenmezse ceza infaz edilmemiş sayılır.
Para cezasına çeviren karar sicile işler mi?
Evet. Çevrilen ceza yine adli sicile kaydedilir. Ancak adli para cezası ödendikten sonra TCK m.106 uyarınca belirli süre geçtiğinde (3 yıl) memnu hakların iadesi talep edilebilir; sicilden silinme prosedürü işletilebilir.
Hapis cezası çevirme veya seçenek yaptırımlar konusunda hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
Ceza yargılaması, çevirme talebi, erteleme veya HAGB başvurularında profesyonel destek almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler güncel olmayabilir. Kesin değerlendirme mahkeme kararına ve somut olaya göre yapılır. Makale kullanılarak yapılan başvuru ve hesaplamalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
