Karşılıksız Çek Tazminatı Hesaplama 2026 — %10 Çek Tazminatı, Komisyon ve Faiz Rehberi

Karşılıksız çek, ibraz edildiğinde keşidecinin banka hesabında yeterli karşılığı bulunmayan çeke verilen addır. 5941 sayılı Çek Kanunu ve TTK m.795 uyarınca hamil; çek bedeli, çek bedelinin %10’u oranında çek tazminatı, binde 3 oranında bankacılık komisyonu ve ticari temerrüt faizi talep edebilir. 2026 yılında banka başına ödeme yükümlülüğü 16.350 TL‘dir. Bu rehberde karşılıksız çek tazminat hesaplama aracı, icra takibi ve cezai sorumluluk konuları ele alınmıştır.

savun.av.tr

🧮 Online Karşılıksız Çek Tazminatı Hesaplama Aracı 2026

📚 Karşılıksız Çek Hamilinin Hakları

5941 sayılı Çek Kanunu ve TTK m.795 vd. uyarınca çek karşılıksız çıktığında hamil, aşağıdaki kalemleri talep edebilir:

1) Çek Bedeli (anapara): Bankada ödenmeyen ana borç tutarı.

2) Çek Tazminatı (%10): Çek bedelinin yüzde 10’u (5941 m.5/2). Bu, hamilin uğradığı zarara karşılık öngörülmüş özel bir tazminattır.

3) Bankacılık Komisyonu (‰3): Çek bedelinin binde üçünü aşmayacak kadar (TTK m.795). Banka karşılıksız çıkma süreci için aldığı komisyon.

4) Faiz: İbraz tarihinden itibaren işleyen ticari temerrüt faizi. Çekin ticari nitelik taşıması nedeniyle 3095 m.2 uygulanır.

🏦 Banka Sorumluluğu (5941 m.3)

Bankalar, karşılıksız çıkan çekler için banka başına asgari ödeme yükümlülüğü altındadırlar. 2026 yılında bu tutar 16.350 TL‘dir. Yani çek karşılıksız çıksa dahi banka, hamile en az 16.350 TL ödemek zorundadır. Bu tutar yıllık olarak güncellenir.

⚖️ İcra Takibi

Karşılıksız çek için icra takibi kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla yapılır (İİK m.167 vd.). Avantajları:

• Borçluya 5 günlük ödeme süresi (İİK m.168)
• İtiraz sebebi sınırlıdır (sadece imza inkarı, çek vasfı vb.)
• Ödeme yapılmazsa doğrudan haciz işlemi başlar
• Ticari temerrüt faizi uygulanabilir

🚫 Karşılıksız Çek Düzenleme Suçu

5941 sayılı Çek Kanunu m.5/1 uyarınca karşılıksız çek düzenlemek cezai sorumluluk doğurur. Karşılıksız her çek için 1.500-5.000 gün adli para cezası uygulanır. Cezası ödenmezse hapse çevrilir.

Mağdur şikayetine bağlı suçtur; çek hamilinin Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikayette bulunması gerekir. Şikayet süresi 6 aydır.

⏱️ Zamanaşımı

Karşılıksız çekten doğan haklar için 6 ay (cezai) ve 3 yıl (icra takibi) zamanaşımı süreleri uygulanır:

• İcra takibi: İbraz süresinin sonundan itibaren 3 yıl (TTK m.814)
• Cezai şikayet: İbraz tarihinden itibaren 6 ay (5941 m.5/3)
• Çek tazminatı talebi: İbraz tarihinden itibaren 3 yıl

❓ Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Karşılıksız çek tazminatı ne kadar?

Çek bedelinin yüzde 10’u oranındadır (5941 sayılı Çek Kanunu m.5/2). 100.000 TL’lik karşılıksız çek için 10.000 TL çek tazminatı talep edilebilir.

2026 banka ödeme yükümlülüğü ne kadar?

2026 yılında bankaların karşılıksız çekler için banka başına ödeme yükümlülüğü 16.350 TL‘dir. Çek karşılıksız çıksa dahi banka bu tutarı hamile öder.

Karşılıksız çek için faiz oranı nedir?

Çek ticari nitelik taşıdığı için ticari temerrüt faizi uygulanır (3095 m.2). 2026’da bu oran asgari %17 olup, ticari sözleşmede başka oran kararlaştırılabilir. TCMB avans faizi (%39,75) de talep edilebilir.

Karşılıksız çek için icra takibi nasıl yapılır?

Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapılır (İİK m.167). Çek aslı + ibraz tutanağı ile icra dairesine takip talebinde bulunulur. Borçluya 5 gün ödeme emri verilir; ödenmezse haciz işlemi başlar.

Karşılıksız çek düzenlemek suç mu?

Evet. 5941 m.5/1 uyarınca karşılıksız her çek için 1.500-5.000 gün adli para cezası uygulanır. Mağdur şikayetine bağlı suçtur; ibraz tarihinden itibaren 6 ay içinde şikayette bulunulmalıdır.

Çek bedelinin tamamı talep edilebilir mi?

Evet. Bankanın ödediği zorunlu tutar (2026: 16.350 TL) düşüldükten sonra kalan kısım hamil tarafından keşideciden talep edilir. Çek tazminatı ve komisyon karşılıksız kalan kısım üzerinden hesaplanır.

İbraz süresi geçmişse ne olur?

İbraz süresi (10 gün – aynı bölge, 1 ay – farklı bölge, 3 ay – yurtdışı) geçmişse çek artık kıymetli evrak hükmünde değildir, sadece adi senet olarak hüküm doğurur. İcra takibi yapılabilir ancak kambiyo özelliklerinden yararlanılamaz.

Banka karşılıksız çek raporu kaç gün içinde verir?

Banka, çekin ibrazı sonrası karşılıksız çıktığında aynı gün içinde “karşılıksızdır” işlemi yapar ve hamile tutanak verir. Bu tutanak icra takibi ve cezai şikayet için zorunlu belgedir.