Bazı davalar idare mahkemesinde değil, doğrudan Danıştayda açılır. Yanlış mercie açılan dava süre kaybına yol açabilir. Bu yazıda konunun çerçevesi açıklanmaktadır.
📜 Kanunda Sayılan Davalar
2575 sayılı Danıştay Kanunu, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak bakacağı davaları sayar. Bunlar arasında;
- Cumhurbaşkanı kararlarına,
- Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere,
- Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere,
- Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere,
- Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere,
- Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararlarına
karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları yer alır. Ayrıca tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetlerine ilişkin imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davalar da bu kapsamdadır.
Not: Dava açmadan önce işlemi tesis eden makamın ve işlemin uygulama alanının belirlenmesi, doğru mercii gösterir.
🗺️ Yerel mi, Ülke Çapında mı?
Ayrımda belirleyici ölçüt düzenleyici işlemin uygulama alanıdır. Bir bakanlık yönetmeliği ülke çapında uygulanacaksa dava Danıştayda; yalnızca belirli bir yerel idarenin işlemi söz konusuysa kural olarak idare mahkemesinde açılır.
Kanun ayrıca Danıştayın, belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceleyip karara bağlayacağını düzenler.
⚠️ Yanlış Mercie Açılan Dava
Görevli olmayan mahkemeye açılan davada, İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca ilk inceleme aşamasında görev yönünden ret ve dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilir; bu nedenle dava hakkı kural olarak kaybolmaz.
Yine de bu, süreç bakımından zaman kaybıdır. Ayrıntı için ilk inceleme kararları ve görevli ve yetkili mahkeme yazılarına bakılabilir.
📌 İlgili Konular
Konu yönetmelik iptali ve idari sözleşmeler başlıklarıyla da bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Hangi davalar Danıştayda açılır?
Cumhurbaşkanı kararları, ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemler ve kanunda sayılan diğer işlemler.
Ölçüt nedir?
Düzenleyici işlemin ülke çapında mı yoksa yerel mi uygulanacağıdır.
İmtiyaz sözleşmeleri kapsamda mı?
Tahkim öngörülmeyen kamu hizmeti imtiyaz sözleşmelerinden doğan davalar sayılmıştır.
Yanlış mercie açarsam dava düşer mi?
Kural olarak görev yönünden reddedilip dosya görevli mahkemeye gönderilir.
Danıştayda açılacak davalar hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
