Yetmiş puanlık barajın 0,25 puan altında kalan bir aday, Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavında (HMGS) “başarısız” sayılmasının iptali için dava açıyor. Davanın çıkış noktası, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezinin (ÖSYM) bir soruyu iptal ederek puanları yeniden hesaplaması. İdare mahkemesi, kanunun açık hükmüne göre işlem yapıldığını belirterek davayı reddediyor. Dava Danıştay’a geldiğinde ise tablo değişmiş durumda: Aynı sınavdaki başka bir soru, başka bir adayın açtığı davada yargı kararıyla iptal edilmiş ve yeniden yapılan değerlendirmede davacı 70,33917 puanla “başarılı” olmuş.
Danıştay Sekizinci Dairesi, 23.02.2026 tarihli ve E.2026/298, K.2026/999 sayılı kararıyla, davacının temyiz istemini kabul ederek idare mahkemesinin ret kararını kaldırmış ve davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemi iptal etmiştir. Karar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 20/B maddesi uyarınca kesin olarak ve oybirliğiyle verilmiştir.
📝 2025-HMGS/2 ve 87 numaralı soru
HMGS, ÖSYM ile Adalet Bakanlığı arasında imzalanan protokol kapsamında yapılan ve hâkim-savcı yardımcılığı sınavına girmek ile avukatlık veya noterlik stajına başlamak için başarılması gereken bir sınavdır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ek 41. maddesine göre sınavda çoktan seçmeli en az yüz yirmi soru sorulur ve yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.
Karar metnindeki maddi olay şöyledir:
- 2025 yılının ikinci HMGS’si (2025-HMGS/2) 28.09.2025 tarihinde yapılmıştır.
- ÖSYM Yönetim Kurulu kararıyla 87 numaralı soru iptal edilmiş, bu soru değerlendirme dışı bırakılmıştır.
- 23.10.2025’te açıklanan sonuçlarda davacı 83 doğru, 36 yanlış cevapla 69,74750 puan almış ve başarısız sayılmıştır.
Kılavuza göre değerlendirmede yalnızca doğru cevaplar dikkate alınır, yanlış cevaplar puanı düşürmez ve her soru eşit değerdedir. Bir soru iptal edildiğinde ise 6114 sayılı Kanun’un 7. maddesinin ikinci fıkrası gereği kalan geçerli soruların puan değeri yeniden belirlenir. Karar metnindeki sayılar bu işleyişle uyumludur: 83 doğru ve 36 yanlış cevabın toplamı 119’dur ve 83’ün 119’a oranı 100 üzerinden 69,7475’e karşılık gelir; yani hesap, iptal edilen soru dışarıda bırakılarak yapılmış görünmektedir.
🏛️ İdare mahkemesi: “kanun hükmü uygulandı”
Davacı, başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptalini istemiştir. Dava dilekçesindeki temel itiraz, 87 numaralı sorunun idarece iptal edilmesi nedeniyle başarısız sayılmasıdır.
İdare mahkemesi davayı reddetmiştir. Gerekçe özetle şudur: Kanunun açık hükmü gereği sınav sonucu iptal edilen soru hariç tutularak hesaplanmıştır; davacı lehine oluşmuş bir müesses durum bulunmamaktadır; başarısız sayılma işleminde hukuka aykırılık yoktur.
Davacı temyiz dilekçesinde eksik inceleme ve hesaplama hatası bulunduğunu ileri sürmüş; ÖSYM ise istemin reddini savunmuştur.
🧑⚖️ Tetkik hâkiminin farklı önerisi
Dosyadaki Danıştay tetkik hâkimi düşüncesi, meseleye anayasallık açısından yaklaşmıştır. Düşünceye göre:
- 87 numaralı sorunun çift doğru cevabı bulunmakta olup hatalı soru sorulması idarenin kendi kusurundan kaynaklanmıştır.
- İptal edilen sorunun çıkarılıp geçerli soruların puan değerinin yeniden saptanması, baraj uygulaması nedeniyle bazı adayları dezavantajlı duruma düşürmüştür.
- Bu durum kamu yararı ile bireysel yarar arasındaki dengede bireysel yarar aleyhine ölçüsüz bir yük oluşturmakta, Anayasa’nın 49. maddesindeki çalışma hakkı ve eşitlik ilkesiyle bağdaşmamaktadır.
- Bu nedenle 6114 sayılı Kanun’un 7. maddesinin ikinci fıkrasının itiraz yoluyla incelenmesi için Anayasa Mahkemesine başvurulmalıdır.
Daire bu öneriyi benimsememiş, Anayasa Mahkemesine başvurma yoluna gitmemiştir. Uyuşmazlığı, temyiz aşamasında ortaya çıkan yeni değerlendirme sonucu üzerinden çözmüştür. Dolayısıyla karar, 7. maddenin ikinci fıkrasının Anayasa’ya uygunluğu konusunda bir tespit içermemektedir.
⚖️ Danıştay’ın gerekçesi
Daire, gerekçesini üç halka üzerine kurmuştur.
1. Yargı kararlarının uygulanması. 2577 sayılı Kanun’un 28. maddesi uyarınca idare, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının gereğine göre gecikmeksizin işlem tesis etmek zorundadır. Daire, yargı kararlarını maksadına uygun uygulamanın idare için temel bir ödev olduğunu ve hak arama özgürlüğü kapsamındaki hukuk güvenliğinin bir sonucu olduğunu vurgulamıştır.
2. Başka bir adayın davasının etkisi. Aynı sınavdaki 90 numaralı soru, başka bir adayın açtığı davada idare mahkemesi kararıyla iptal edilmiştir. ÖSYM yargı kararı gereği değerlendirmeyi yeniden yapmış ve 04.02.2026’da açıklanan yeni sonuçlarda davacı 83 doğru, 35 yanlış ve 70,33917 puanla “başarılı” olmuştur. Doğru sayısı aynı kalırken yanlış sayısının 36’dan 35’e inmesi, 90 numaralı sorunun davacı bakımından yanlış cevaplar arasında yer aldığını düşündürmektedir; 83’ün 118’e oranı da 70,339’a karşılık gelir.
3. Resen araştırma ve davacının amacı. İdari yargıda mahkeme, tarafların bildirdiği maddi olay, sebep ve delillerle bağlı değildir. Dava dilekçesinin lafzının yanında davacının dava açmaktaki amacı da dikkate alınmalıdır. Davacı dilekçesinde 87 numaralı sorunun iptalinden yakınmış olsa da asıl hukuki yararı, başarısız sayılma işleminin ortadan kaldırılmasıdır.
Bu tespitlerle Daire, yeni değerlendirmeye göre başarılı olan davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk, davanın reddine ilişkin kararda da isabet bulunmadığına karar vermiştir. Hüküm fıkrasında idare mahkemesi kararının kaldırılmasına, işlemin iptaline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareden alınmasına hükmedilmiştir.
📜 Sınav davalarının yasal çerçevesi
Kararın dayandığı ve dosyada tartışılan düzenlemeler şunlardır:
- 2547 sayılı Kanun ek m.41: HMGS’de en az yüz yirmi çoktan seçmeli soru sorulur; yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alan başarılı sayılır. Hâkimlik, savcılık, avukatlık ve noterlik hukuk mesleği olarak kabul edilir.
- 6114 sayılı Kanun m.7/2: Sınavlardan sonra Başkanlık veya yargı mercileri tarafından iptal edilen sorular değerlendirme dışı bırakılır ve geçerli soruların puan değeri yeniden saptanarak puanlama yapılır.
- 2577 sayılı Kanun m.20/B-1: ÖSYM’nin merkezî sınavlarına ilişkin davalarda dava açma süresi on gün, nihai karara karşı temyiz süresi tebliğden itibaren beş gündür; temyiz üzerine verilen kararlar kesindir.
- 2577 sayılı Kanun m.20/B-2: Bu sınavlara ilişkin yürütmenin durdurulması ve iptal kararları, sınava katılan kişilerin lehine sonuç doğuracak şekilde uygulanır.
- 2577 sayılı Kanun m.28: İdare, yargı kararlarının gereğini gecikmeksizin yerine getirmek zorundadır.
20/B maddesinin ikinci fıkrası, bu olayın anahtarıdır. 90 numaralı soruyu iptal ettiren davanın tarafı davacı değildir; ancak ÖSYM, yargı kararı gereği değerlendirme işlemini yeniden yapmış ve davacının sonucu da bu yeni değerlendirmeyle değişmiştir. Böylece başka bir adayın kazandığı dava, bu dosyanın sonucunu belirlemiştir.
Merkezî sınavlarda eşit muamele konusunun anayasal boyutu, eşdeğer sınava çağrı ve eğitim hakkı yazısında da ele alınmıştır.
🔍 Karardan çıkan sonuçlar ve sınırlar
- Temyiz aşamasındaki yeni gelişme dikkate alınmıştır. Daire, ilk derece kararından sonra açıklanan yeni değerlendirme sonucunu esas alarak karar vermiştir.
- Dilekçenin gerekçesi sonucu sınırlamamıştır. Davacının itirazı 87 numaralı soruya yönelik olsa da işlem, başarısız sayılmanın hukuka aykırı hâle gelmesi nedeniyle iptal edilmiştir.
- 87 numaralı sorunun iptali hukuka aykırı bulunmamıştır. Kararda bu iptalin veya puanlama yönteminin hukuka aykırı olduğuna dair bir tespit yoktur. 6114 sayılı Kanun’un 7/2. maddesinin uygulanması da tartışma konusu yapılmamıştır.
- Anayasallık sorunu açık kalmıştır. Tetkik hâkiminin itiraz yoluna başvurma önerisi kabul edilmemiş; iptal edilen sorunun baraj sınırındaki adaylara etkisi bu kararla çözülmüş değildir.
- Sonuç dosyaya özgüdür. Davacının yeni hesaplamada barajı aşması belirleyici olmuştur. Yeni değerlendirmede yetmiş puanın altında kalan bir aday için aynı sonuç kendiliğinden doğmaz.
❓ Sorular ve cevaplar
Bir soru iptal edildiğinde HMGS puanı nasıl yeniden hesaplanır?
6114 sayılı Kanun’un 7. maddesinin ikinci fıkrasına göre iptal edilen soru değerlendirme dışı bırakılır ve geçerli soruların puan değeri yeniden saptanır. Kılavuza göre yalnızca doğru cevaplar sayılır ve her soru eşit değerdedir. Bu dosyada iki iptalden sonra 83 doğru cevap önce 69,74750, sonra 70,33917 puana karşılık gelmiştir.
Başka bir adayın kazandığı dava diğer adayları etkiler mi?
2577 sayılı Kanun’un 20/B maddesinin ikinci fıkrası, ÖSYM’nin merkezî sınavlarıyla ilgili iptal kararlarının sınava katılan kişilerin lehine sonuç doğuracak şekilde uygulanacağını düzenler. Bu dosyada 90 numaralı soru başka bir adayın davasında iptal edilmiş, ÖSYM de değerlendirmeyi yeniden yapmıştır.
HMGS sonuçlarına karşı dava açma ve temyiz süreleri nedir?
20/B maddesinin birinci fıkrasına göre bu sınavlara ilişkin davalarda dava açma süresi on gün, ilk derece kararına karşı temyiz süresi tebliğden itibaren beş gündür. Danıştay’ın temyiz üzerine verdiği kararlar kesindir; bu karar da kesin olarak verilmiştir.
Danıştay soru iptalinin baraj sınırındaki adaylar için Anayasa’ya aykırı olduğunu söyledi mi?
Hayır. Bu görüş, tetkik hâkiminin düşüncesinde yer almıştır. Daire, Anayasa Mahkemesine başvurmamış; davacının yeni değerlendirmede başarılı olduğunu tespit ederek işlemi bu gerekçeyle iptal etmiştir.
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında, diğer kararlar ise Emsal Kararlar arşivinde yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Danıştay Sekizinci Dairesinin Bedesten üzerinde yayımlanan E.2026/298, K.2026/999 sayılı kararından derlenmiştir. Puan hesabına ilişkin açıklamalar, karar metninde yer alan doğru-yanlış sayıları ve puanlara dayanır. Karar, davacının yeniden değerlendirmede başarılı olduğu somut olaya özgüdür; puanı, iptal edilen sorular ve sınav dönemi farklı olan dosyalarda farklı sonuçlara ulaşılabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru ve işlemlerden Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
