Trafik sigortası poliçesinde bedensel zararlar için tek bir havuz yoktur; sakatlanma ve ölüm için ayrı, sağlık giderleri için ayrı bir limit bulunur. Hangi zarar kaleminin hangi havuzdan ödeneceği, özellikle sürekli iş göremezlik tazminatı tek başına limiti doldurduğunda belirleyici hâle gelir. 04.05.2022 tarihli iki taraflı bir kazada yolcu olarak yaralanan kişinin dosyasında itiraz hakem heyeti geçici iş göremezlik tazminatını tedavi giderleri arasında saymış ve böylece sakatlık limitinin üzerine çıkmıştı. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bu sınıflandırmayı kabul etmedi.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 21.05.2026 tarihli ve E.2025/478, K.2026/6300 sayılı kararıyla, zorunlu mali sorumluluk sigortacısı aleyhine verilen İtiraz Hakem Heyeti kararını, geçici iş göremezlik tazminatının sakatlık teminatı içinde değerlendirilmemesi nedeniyle oy birliğiyle bozmuş, sigortacının diğer temyiz itirazlarını ise reddetmiştir.
🚗 Kaza ve talep edilen kalemler
Karar metnine göre davacı, 04.05.2022 tarihinde yolcusu olduğu aracın, davalının zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) poliçesiyle sigortaladığı araçla çarpışması sonucu yaralanmış ve malul kalmıştır. Sigortacıya başvuru yapılmış, ancak ödeme yapılmamıştır.
Uyuşmazlık, Sigortacılık Kanunu kapsamındaki tahkim yoluyla çözülmeye çalışılmıştır. Davacı, belirsiz alacak davası olarak ve fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak şu kalemleri istemiştir:
- 15.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı,
- 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı,
- 100,00 TL bakıcı gideri tazminatı.
Toplam 15.200,00 TL olan talep, temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle istenmiş; bedel artırım dilekçesiyle 512.351,53 TL’ye yükseltilmiştir.
Sigortacı ise usulüne uygun başvuru yapılmadığını, sorumluluğunun sigortalı sürücünün kusuru oranında ve poliçe limitleriyle sınırlı olduğunu, maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmeliğe göre alınmadığını ve raporlar arasında çelişki bulunduğunu savunmuştur. SGK ödemelerinin araştırılmasını, TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,8 teknik faizle hesaplama yapılmasını, yasal faiz uygulanmasını ve müterafik kusur indirimi yapılmasını da istemiştir.
📑 Hakem heyetlerinin kararları
Uyuşmazlık Hakem Heyeti, davayı kabul ederek 512.351,43 TL tazminatın 07.02.2024 tarihinden itibaren yasal faiziyle sigortacıdan tahsiline ve 30.000,00 TL vekâlet ücretine hükmetmiştir. Talep edilen tutar ile hüküm altına alınan tutar arasındaki küçük fark, karar metnindeki rakamlardan aynen aktarılmıştır.
İtiraz Hakem Heyeti, sigortacının itirazını şu gerekçelerle reddetmiştir:
- Hükme esas maluliyet raporu, kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine uygundur.
- Progresif rant yöntemiyle hesaplama Yargıtay içtihatlarına uygundur.
- Kusur raporu oluşa uygundur.
- Temerrüt tarihi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 99. maddesine uygun belirlenmiştir.
- Geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatı tedavi giderleri kapsamındadır.
- Müterafik kusur indirimini gerektiren bir durum yoktur.
Temyiz incelemesinin odağı, listedeki beşinci gerekçe olmuştur. Sigortacı temyiz dilekçesinde, poliçe limiti aşılarak hüküm kurulduğunu açıkça ileri sürmüştür. Kararın kaynağı olan dosya, karar başlığında ticaret mahkemesi değişik iş numarasıyla (2024/1550 D.İş) gösterilmiştir.
📏 Bozma nedeni: geçici iş göremezlik sakatlık teminatındadır
Daire’nin gerekçesi kısa ve nettir: Geçici iş göremezlik zararı bedensel zarar niteliğindedir. Kaza tarihinde trafik sigortası poliçesinde sakatlanma ve ölüme ilişkin teminat limiti 500.000,00 TL, sağlık gideri teminat limiti de 500.000,00 TL’dir.
Uyuşmazlık Hakem Heyeti sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden poliçe limiti kadar hüküm kurmuş, buna ek olarak 2.343,53 TL geçici iş göremezlik tazminatına hükmetmiştir. Geçici iş göremezlik tedavi gideri sayılınca bu tutar sağlık teminatından karşılanmış gibi değerlendirilmiş, sakatlık limitinin dışında kalmıştır. Yargıtay’a göre ise geçici iş göremezlik tazminatı istemi sakatlık teminatındandır; bu dikkate alınmadan karar verilmesi limit aşımına yol açmıştır.
Daire, itiraz hakem heyetinin sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı toplamını, kaza tarihindeki 500.000,00 TL’lik sürekli sakatlık teminatını aşmayacak şekilde ele alması gerektiğini belirtmiştir. Karar metninde ayrıca SGK tarafından aynı kaza nedeniyle davacıya 28.247,80 TL geçici iş göremezlik ödemesi yapıldığı tespit edilmiştir.
Bu ayrımın kanuni dayanağı da açıktır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesi bedensel zararları sayarken tedavi giderlerini ayrı, kazanç kaybını ayrı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıpları ayrı bentlerde göstermektedir. Geçici iş göremezlik, iyileşme süresince çalışılamamasından doğan kayıp olup tedavinin kendisinin bedeli değildir. Sağlık hizmet bedellerinin karşılanma biçimini düzenleyen 2918 sayılı Kanun’un 98. maddesi de “sağlık hizmet bedelleri”nden söz etmektedir.
Kararın bakıcı gideri yönünden bir bozma içermediği de not edilmelidir. Bakıcı giderinin hangi teminattan karşılanacağı, sitede yer alan bakıcı gideri hangi teminattan kararında ayrıca ele alınmıştır.
✅ Yargıtay’ın yerinde bulduğu noktalar
Bozma tek bir kaleme ilişkindir. Sigortacının diğer temyiz itirazları, Daire tarafından şu gerekçelere dayanılarak reddedilmiştir:
- Maluliyet raporu: Hükme esas alınan rapor, kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine uygundur.
- Hesap yöntemi: Progresif rant yöntemiyle hesaplama yapılması Daire içtihatlarına uygundur. Sigortacının TRH 2010 tablosu ve %1,8 teknik faiz talebi bu nedenle karşılık bulmamıştır.
- Müterafik kusur: Somut olayda tazminattan indirim yapılmasını gerektiren bir durum veya olgu bulunmamaktadır.
- Kusur dağılımı: Davacının yolcu konumunda olması nedeniyle iki sürücünün kusur durumu bu davayı etkilememektedir.
Karar, bu yönleriyle itiraz hakem heyetinin değerlendirmesini korumuştur. Sigortacının SGK ödemesinin tutar olarak değil gün olarak mahsup edilmesi, bakıcı giderinin hastanede kalınan günler dışlanarak hesaplanması ve vekâlet ücretinin indirilmesi yönündeki itirazları da “aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları” arasında yerinde görülmemiştir.
🧍 Yolcunun kusuru ve rücu davası
Kararda dikkat çeken bir ifade, kusur tartışmasının yolcu bakımından nasıl ele alındığıdır. Daire, kazaya karışan ve davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsü ile davacının yolcusu olduğu aracın sürücüsünün kusur durumunun bu davaya etkisi olmadığını ve kusur durumunun açılacak rücu davasında tartışılabileceğini belirtmiştir.
Bu yaklaşım, iki taraflı kazalarda üçüncü kişi konumundaki yolcunun, kendi zararını sigortacılardan biri aleyhine ileri sürebilmesine; sürücüler ve sigortacılar arasındaki kusur paylaşımının ise sonraki bir aşamada çözülmesine imkân tanımaktadır. Sigortacının sorumluluğunun sigortalı sürücünün kusuru oranında olduğu yönündeki savunma bu dosyada sonuca etkili görülmemiştir. 2918 sayılı Kanun’un 91. maddesi, işletenlerin 85. maddenin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanması için mali sorumluluk sigortası yaptırmalarını zorunlu tutmaktadır.
Yaşı küçük bir yayanın geçici iş göremezlik talebinin farklı bir açıdan tartışıldığı karar için sitedeki çocukta geçici iş göremezlik yazısına bakılabilir.
🧮 Hesaplamaya etkisi
Bozmanın parasal etkisi sınırlı görünse de ilkesel önemi büyüktür. Sürekli iş göremezlik tazminatı tek başına sakatlık limitini dolduruyorsa, geçici iş göremezlik için o havuzda yer kalmaz. Geçici iş göremezliğin sağlık teminatından ödenmesi ise kalemin sağlık havuzuna kaydırılması anlamına gelir. Yargıtay bu kaydırmaya izin vermemiştir.
- Sakatlık ve ölüm teminatı: sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik birlikte bu limitle sınırlıdır.
- Sağlık gideri teminatı: tedavi gideri niteliğindeki kalemler bakımından ayrı bir limittir.
- Limit, kaza tarihinde geçerli poliçe tutarlarına göre belirlenir; bu dosyada her iki limit 500.000,00 TL’dir.
Bozma sonrasında itiraz hakem heyetinin, sürekli ve geçici iş göremezlik toplamını 500.000,00 TL ile sınırlayarak yeni bir karar vermesi beklenmektedir. Limiti aşan zarar bulunup bulunmadığı ve bunun kimden istenebileceği, bu kararın konusu dışındadır.
❓ Sık sorulan sorular
Geçici iş göremezlik neden tedavi gideri sayılmadı?
Daire, geçici iş göremezlik zararını bedensel zarar niteliğinde bir zarar türü olarak nitelendirmiş ve bu istemin sakatlık teminatından karşılanacağını belirtmiştir. İtiraz hakem heyetinin bu kalemi tedavi giderleri kapsamında görmesi bozma nedeni olmuştur.
Bu dosyada limit ne kadar aşılmıştı?
Sürekli iş göremezlik tazminatına poliçe limiti kadar hükmedilmiş, üzerine 2.343,53 TL geçici iş göremezlik tazminatı eklenmiştir. Kaza tarihindeki sakatlık teminatı 500.000,00 TL’dir.
Yolcu olan davacıya müterafik kusur indirimi uygulandı mı?
Hayır. Daire, somut olayda müterafik kusur indirimini gerektiren bir durum veya olgu bulunmadığını belirterek sigortacının bu yöndeki itirazını reddetmiştir.
Sürücülerin kusur oranı hiç tartışılmayacak mı?
Karara göre iki sürücünün kusur durumunun yolcunun bu davasına etkisi yoktur; kusur durumu açılacak rücu davasında tartışılabilecektir.
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında, diğer içtihatlar ise Emsal Kararlar arşivinde yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan kararından derlenmiştir. Olaylara ilişkin anlatım, karar metninde aktarılan dava ve cevap dilekçeleri ile hakem heyeti kararlarının özetine dayanır; davacının, sürücülerin ve sigorta şirketinin kimliği kaynakta anonimdir. Kanun hükümlerine ilişkin açıklamalar bilgi amacıyla eklenmiştir. Poliçe limitleri kaza tarihine göre değişir; farklı tarihli ve farklı zarar kalemleri içeren dosyalarda farklı sonuçlara ulaşılabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
