Trafik kazasında yaralanan bir kişi, iyileşme süresi boyunca çalışamadığı için uğradığı kazanç kaybını “geçici iş göremezlik tazminatı” adıyla talep edebilir. Peki kazada yaralanan kişi henüz 12 yaşında bir çocuksa ve herhangi bir işte çalışmıyorsa, 90 günlük iyileşme süresi için de bir tazminat hesaplanabilir mi? Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesindeki hakem heyetleri bu kalemi kabul etmiş, Yargıtay ise farklı düşünmüştür.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 18.05.2026 tarihli ve E.2024/13812, K.2026/6086 sayılı kararıyla, zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) poliçesiyle sigortalı aracın çarptığı 12 yaşındaki yaya çocuk lehine geçici iş göremezlik tazminatına hükmeden İtiraz Hakem Heyeti kararını bozmuştur. Daire, sigorta şirketinin diğer temyiz itirazlarını ise yerinde görmemiştir. Karar oy birliğiyle verilmiştir.
🚸 Kaza ve talep edilen kalemler
Dava dilekçesine göre, davalı sigorta şirketine ZMSS poliçesiyle sigortalı araç 20.11.2022 tarihinde yaya olan davacıya çarpmış, davacı yaralanmış ve malul kalmıştır. Kaza tarihinde davacı 12 yaşındadır.
Davacı vekili, belirsiz alacak olarak her kalem için 200,00 TL ile başvurmuş, bilirkişi hesabından sonra bedel artırım dilekçesiyle talebini şu şekilde netleştirmiştir:
| Kalem | İlk talep | Artırılan talep |
|---|---|---|
| Sürekli iş göremezlik tazminatı | 200,00 TL | 399.386,16 TL |
| Geçici iş göremezlik tazminatı | 200,00 TL | 10.782,01 TL |
| Bakıcı gideri | 200,00 TL | 2.710,64 TL |
| Toplam | 600,00 TL | 412.878,81 TL |
Sigorta şirketi cevabında usulüne uygun başvuru yapılmadığını, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinden sorumlu olmadığını, hesabın TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,65 teknik faizle yapılması gerektiğini, temerrüde düşmediğini ve vekâlet ücretinin beşte bir oranında belirlenmesi gerektiğini savunmuştur.
⚖️ Hakem heyetlerinin kararları
Uyuşmazlık Hakem Heyeti, dosyaya alınan kusur, maluliyet ve aktüerya bilirkişi heyeti raporunu esas alarak talebin tamamını kabul etmiş; 412.878,81 TL’nin 15.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle sigorta şirketinden tahsiline karar vermiştir. İtiraz Hakem Heyeti ise sigortacının itirazını reddederek kararın aynen icrasına hükmetmiştir.
Hükme esas alınan maluliyet raporunda, kazadaki yaralanma nedeniyle iyileşme süresi 90 gün olarak belirlenmiştir. Hesap bilirkişisi bu süre için 10.782,01 TL geçici iş göremezlik zararı hesaplamış, davacı da bu tutarı bedel artırımıyla talep etmiştir. Sigorta tahkiminde itiraz hakem heyetinin bozma kararı karşısındaki konumuna ilişkin farklı bir mesele için hakem heyeti bozmaya direnemez yazısına bakılabilir.
📝 Sigortacının temyiz sebepleri
Sigorta şirketi vekili temyiz dilekçesinde çok sayıda itiraz ileri sürmüştür:
- Sigorta şirketine eksik evrakla başvuru yapıldığı ve belirsiz alacak davası şartlarının oluşmadığı,
- Bilirkişi raporuna itiraz için iki haftalık sürenin verilmediği,
- Sigortalı araç sürücüsüne verilen kusurun kabul edilemeyeceği,
- Bilirkişi raporu ile şirketin edindiği medikal rapor arasında çelişki bulunduğu,
- Geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinin trafik sigortası teminatı kapsamında olmadığı,
- Davacının kaza tarihinde fiilen çalışıp gelir elde etmediği için geçici iş göremezlik zararı bulunmadığı ve SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiği,
- Hesabın TRH 2010 ve %1,65 teknik faizle yapılması, faizin başlangıcı ve vekâlet ücreti oranının hatalı olduğu.
Daire, bunlardan yalnızca geçici iş göremezlik kalemine ilişkin itirazı kabul etmiş; diğer temyiz itirazlarını reddetmiştir. Sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri bakımından ise ayrıca bir bozma sebebi gösterilmemiştir.
📚 Geçici ve sürekli iş göremezlik farkı
Daire, gerekçesine 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesiyle başlamıştır. Bu hükme göre bedensel zararlar özellikle şunlardır:
- Tedavi giderleri,
- Kazanç kaybı,
- Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar,
- Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar.
Uygulamada geçici iş göremezlik, kişinin tedavi ve iyileşme süresi boyunca çalışamamasından doğan ve fiilen yoksun kalınan kazancı ifade eden bir zarar kalemi olarak ele alınır; bu yönüyle TBK m.54’teki “kazanç kaybı” ile bağlantılıdır. Sürekli iş göremezlik ise kalıcı maluliyet nedeniyle çalışma gücünün azalması veya yitirilmesini ve buna bağlı olarak ekonomik geleceğin sarsılmasını karşılar. Bu ikinci kalem, kişinin henüz çalışma çağına gelmemiş olması hâlinde de gelecekteki çalışma gücü kaybı üzerinden değerlendirilebilmektedir.
Somut dosyada da çocuk lehine 399.386,16 TL sürekli iş göremezlik tazminatına hükmedilmiş ve bu kalem Yargıtay tarafından bozma konusu yapılmamıştır. Tartışma yalnızca iyileşme dönemine ait geçici kalemle ilgilidir.
🧩 Dairenin bozma gerekçesi
Daire, iyileşme süresinin 90 gün olarak saptandığını, hesap raporuyla bu dönem için 10.782,01 TL geçici iş göremezlik tazminatı belirlendiğini ve bu tutara hükmedildiğini tespit ettikten sonra, “varılan sonucun hatalı olduğunu” belirtmiştir. Gerekçe şu iki olguya dayanmaktadır:
- Davacı kaza tarihinde 12 yaşında bir çocuktur.
- Davacının kazanç getiren herhangi bir işte çalıştığına dair bir iddiası bulunmadığı gibi, bu yönde sunduğu somut neden ve delil de yoktur.
Bu iki olgu birlikte değerlendirildiğinde, iyileşme süresi boyunca yoksun kalınan bir kazancın varlığından söz edilemeyeceği; dolayısıyla çocuk için geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmesinin doğru olmadığı sonucuna varılmıştır. Daire kararı bu nedenle bozmuş, peşin harcın istek hâlinde davalıya iadesine ve dosyanın gönderilmesine karar vermiştir.
Gerekçenin ifadesi dikkat çekicidir: Daire, çocuğun yaşını tek başına belirleyici kabul etmekle yetinmemiş, kazanç getiren bir işte çalıştığına ilişkin iddia ve delil yokluğunu da ayrıca vurgulamıştır. Bu ifade, geçici iş göremezlik kaleminin fiilî bir kazanç kaybına bağlandığını göstermektedir.
🔎 Kararın kapsamı ve sınırları
Karar, çocuk yaşta yaralanan kişilerin tazminat taleplerine ilişkin dosyalarda aşağıdaki ayrımı belirgin hâle getirmektedir:
| Kalem | Bu dosyadaki sonuç |
|---|---|
| Sürekli iş göremezlik (399.386,16 TL) | Temyiz itirazları reddedildi, bozma konusu olmadı |
| Bakıcı gideri (2.710,64 TL) | Teminat dışı olduğu itirazı reddedildi |
| Geçici iş göremezlik (10.782,01 TL) | Kazanç getiren işte çalışma iddiası ve delili olmadığından bozuldu |
Kararın sınırlarını da doğru okumak gerekir. Daire, çalışan bir çocuğun ya da kazanç getiren bir işte çalıştığını somut delillerle ortaya koyan bir genç yetişkinin durumu hakkında bir değerlendirme yapmamıştır; gerekçe, bu dosyada böyle bir iddia ve delilin bulunmamasına dayanmaktadır. Yine Daire, sigortacının kusur, maluliyet raporu, yaşam tablosu ve teknik faize ilişkin itirazlarını ayrıca tartışmadan genel bir ifadeyle reddetmiştir.
Çocukların trafik kazalarından doğan tazminat dosyalarında maluliyet raporunun hangi yönetmeliğe göre düzenleneceğine dair başka bir 4. Hukuk Dairesi kararı için çocuk yolcunun maluliyet raporu yazısı da konuyu farklı bir yönden ele almaktadır.
❓ Sorular ve yanıtlar
Çocuk tazminatın tamamını mı kaybetti?
Hayır. Bozma yalnızca 10.782,01 TL’lik geçici iş göremezlik kalemine ilişkindir. Sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri yönünden sigortacının temyiz itirazları reddedilmiştir.
Daire hangi kanun maddesine dayandı?
Daire, vücut bütünlüğünün ihlali hâlinde maddi zarar türlerini sayan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesine dayanmıştır: tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar.
İyileşme süresi ne kadardı?
Hükme esas alınan maluliyet raporunda iyileşme süresi 90 gün olarak saptanmıştır. Hesap raporunda bu süre için 10.782,01 TL geçici iş göremezlik zararı belirlenmiş, ancak Yargıtay bu kaleme hükmedilmesini doğru bulmamıştır.
Uyuşmazlık neden mahkemede değil hakem heyetinde görüldü?
Başvuru Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesindeki Uyuşmazlık Hakem Heyetine yapılmış, itiraz üzerine İtiraz Hakem Heyeti karar vermiş, bu karar da Yargıtay 4. Hukuk Dairesince temyiz incelemesinden geçirilmiştir.
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim kanalları iletişim sayfasında, diğer karar incelemeleri ise Emsal Kararlar bölümünde bulunmaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; özet, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan kararından derlenmiştir. Değerlendirme, ZMSS kapsamındaki bir trafik kazasında yaralanan çocuğa ilişkin tek bir bozma kararına dayanır; dosya yeniden inceleme için gönderilmiştir. Yaralananın yaşı, çalışma durumu ve sunulan deliller farklı olan dosyalarda farklı sonuçlara ulaşılabilir. Yazı kullanılarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
