Varlıklı Eşten Yoksulluk Nafakası – Yargıtay HGK 2026/18

On bir yıl süren bir evlilikte eşler yaklaşık bin metrekarelik bir villada, yatılı çalışanlarla birlikte yaşıyor. Üniversite mezunu kadın, eşinin isteği üzerine çalışmıyor; evdeki çocukların ve eşinin bakımını üstleniyor. Bir gün yurt dışında okuyan oğlunu ziyaret etmek istemesi büyük bir tartışmaya dönüşüyor ve kadın babasıyla birlikte evden ayrılıyor. Yıllar süren yargılamada iki soru öne çıkıyor: Bu ayrılıkta eşlerin kusuru gerçekten eşit mi, ve ülkenin büyük tekstil firmalarından birinin sahibi olduğu ileri sürülen bir eşe karşı 10.000 TL tedbir-yoksulluk nafakası yeterli midir?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 21.01.2026 tarihli ve E.2025/34, K.2026/18 sayılı kararıyla, eşleri eşit kusurlu sayan ve kadının tazminat taleplerini reddeden direnme kararını oy çokluğuyla, kadın yararına hükmedilen yoksulluk nafakasının miktarına ilişkin direnmeyi ise oy birliğiyle bozmuştur. Karar kesin olarak verilmiştir.

🏡 Lüks bir yaşamdan fiilî ayrılığa

Taraflar 25.12.2004 tarihinde evlenmiştir. Evlilik tarihinde kadın 33, erkek 55 yaşındadır; her ikisi için de ikinci evliliktir ve ortak çocukları yoktur. Kadının önceki evliliğinden bir, erkeğin önceki evliliğinden üç çocuğu bulunmaktadır ve evlilikten sonra hep birlikte yaşamaya başlamışlardır. Karar metnine göre erkeğin ekonomik durumu üst düzeydedir, ortak konutta sürekli olarak yardımcı elemanlar çalışmaktadır.

Kadının dava dilekçesindeki iddiaları şöyle özetlenmiştir:

Erkek ise karşı dava açarak kadının sevgi ve saygı göstermediğini, kendi ameliyat dönemlerinde eşiyle ilgilenmediğini ve ortak konutu terk ettiğini ileri sürmüş, 50.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminat istemiştir.

Ayrılığı başlatan olay 2015 yılının Ağustos ayında yaşanmıştır. Her iki eşin sağlık sorunları düzeldikten sonra kadın, uzun süredir görmediği oğlunu ziyaret etmek için Avustralya’ya gitmek istemiş, erkek buna izin vermemiştir. Kadın ağlayarak babasını aramış; tarafları uzlaştırmaya çalışan babaya erkek, kızını alıp psikolojik tedaviye götürmesini söylemiştir. Kadın babasıyla birlikte evden ayrılmış, taraflar bir daha bir araya gelmemiştir.

⚖️ Dört aşamalı yargılama ve direnme

Dosyanın Genel Kurula uzanan seyri şöyledir:

Genel Kurul önündeki uyuşmazlık iki başlıkta toplanmıştır: Eşlerin boşanmaya sebep olan olaylarda eşit kusurlu olup olmadığı ve buna bağlı olarak TMK m.174 uyarınca kadın yararına tazminat gerekip gerekmediği; ikinci olarak da kadın yararına hükmedilen yoksulluk nafakasının az olup olmadığı.

Hukuk Genel Kurulu birinci uyuşmazlık yönünden direnme kararını oy çokluğuyla, ikinci uyuşmazlık yönünden ise oy birliğiyle HMK m.371 uyarınca bozmuş ve dosyayı HMK m.373/1 uyarınca İlk Derece Mahkemesine göndermiştir. Karar 21.01.2026 tarihinde kesin olarak verilmiştir.

🧭 Genel Kurul kusur terazisini nasıl kurdu?

Genel Kurul önce TMK m.166/1’in hâkime geniş bir takdir alanı tanıdığını, ancak Yargıtayın bu hükmü tam kusurlu eşin dava açamayacağı şeklinde yorumladığını hatırlatmıştır. Eşlerin kusurlu davranışları tek tek belirlendikten sonra kusur durumlarının “kusursuz, az, eşit, ağır veya tam kusurlu” şeklinde nitelendirilmesi gerektiği de vurgulanmıştır.

Somut dosyada Genel Kurulun eşlere yüklediği davranışlar şunlardır:

Bu davranışlar karşılaştırıldığında Genel Kurul, erkeğin ağır, kadının az kusurlu olduğu sonucuna ulaşmıştır. Ağır kusurlu eş karşısında kadının mevcut ve beklenen menfaatlerinin boşanma ile zedeleneceği, erkeğin davranışlarının aynı zamanda kişilik haklarına saldırı niteliği taşıdığı kabul edilmiştir. Bu nedenle mahkemenin yapması gereken iş, TMK m.174 uyarınca az kusurlu kadın yararına uygun miktarda maddi ve manevi tazminata hükmetmekten ibarettir.

Kusur karşılaştırmasının tersine döndüğü bir başka Genel Kurul kararı için ağır kusurlu kadına karşı erkek lehine boşanma tazminatı yazısına bakılabilir.

👂 Duyuma dayalı tanık beyanı tartışması

Kararın en öğretici yönlerinden biri, Genel Kurulda dile getirilen ve karşı oyda ayrıntılandırılan ispat tartışmasıdır. Erkeğe yüklenen aşağılayıcı sözün dayanağı, kadının annesinin tanık beyanıdır. Karşı oy yazısına göre tanık, bu sözü bizzat duymadığını, kızının kendisine anlattığını belirtmiştir.

Karşı oy şu gerekçelere dayanmıştır:

Kurul çoğunluğu bu görüşü benimsememiştir. Çoğunluk, erkeğin eşine hakaret ederek onu evden göndermesinin ve fiilî ayrılık döneminde ekonomik destek vermemesinin, kadının küçük düşürücü sözleriyle kıyaslandığında daha ağır bastığını kabul etmiştir. Kusur değerlendirmesinin istinaf aşamasındaki etkisi için kusura istinafta boşanma hükmünün kesinleşmesi yazısı da incelenebilir.

💰 Yoksulluk nafakası neden az bulundu?

İkinci uyuşmazlıkta Genel Kurul, TMK m.175’in lafzından hareket etmiştir: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında nafaka isteyebilir; nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. “Yoksulluk” kavramı kanunda tanımlanmadığından, Genel Kurulun önceki kararlarında yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür ve eğitim gibi zorunlu harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanların yoksul kabul edileceği belirtilmiştir.

Genel Kurul, yoksulluk nafakasını evlilikteki dayanışma ve geçindirme ödevinin kısmen devamı olarak nitelendirmiştir. Somut olayda şu olgular belirleyici olmuştur:

Bu tablo karşısında Genel Kurul; evliliğin süresi, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kusur derecesi, paranın alım gücü, hakkaniyet ilkesi, nafakanın niteliği ve günün ekonomik koşulları birlikte değerlendirildiğinde 10.000,00 TL’nin az olduğunu, TMK m.4’teki hakkaniyet ilkesi gözetilerek daha uygun bir yoksulluk nafakasına hükmedilmesi gerektiğini kabul etmiştir. Kararda yeni nafaka miktarı belirlenmemiştir; bu takdir, dosyanın gönderildiği İlk Derece Mahkemesine bırakılmıştır.

🆕 Güncel gelişme: “süresiz” ibaresinin iptali

Hukuk Genel Kurulu kararında TMK m.175’in “süresiz olarak” ibaresini de içeren metni aktarılmıştır. Bu ibare, Anayasa Mahkemesinin 04.06.2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Karar 30.09.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış olup iptal hükmü yayımdan başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girecektir. Ayrıntılar için süresiz yoksulluk nafakasının iptali yazısına bakılabilir.

İptal, incelenen kararın iki temel ölçütünü ortadan kaldırmamaktadır. Nafaka talep edenin kusurunun daha ağır olmaması ve nafakanın yükümlünün malî gücü oranında belirlenmesi kuralları, TMK m.175’in mevcut metninde yer almaya devam etmektedir. TMK m.176 ise irat biçimindeki nafakanın, tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde artırılabileceğini ya da azaltılabileceğini düzenlemektedir.

❓ Merak edilenler

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında, diğer karar incelemeleri ise Emsal Kararlar arşivinde yer almaktadır.