Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmanın tüm sonuçları üzerinde mutabakata vararak evlilik birliğini tek celsede sona erdirdiği dava türüdür. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166/3 hükmüne dayanan bu yol, 2026 yılında artan mahkeme harçları, değişen avukatlık ücret tarifesi ve gündemdeki yargı reformlarıyla birlikte yeniden gündeme gelmektedir.
Bu rehberde; anlaşmalı boşanmanın şartları, protokolün hazırlanması, 2026 güncel masraflar, dava süreci ve beklenen yasal değişiklikleri kapsamlı şekilde ele alıyoruz.
🤝 Anlaşmalı Boşanma Nedir?
Anlaşmalı boşanma; her iki eşin de evliliğin sona ermesini kabul ettiği ve boşanmanın mali ile sosyal sonuçları üzerinde tam bir uzlaşmaya vardığı boşanma türüdür. TMK m.166/3 hükmüne göre düzenlenen bu süreç, çekişmeli boşanmaya kıyasla çok daha kısa, ekonomik ve yıpratıcı olmayan bir yol sunar.
📋 Anlaşmalı Boşanmanın Şartları (TMK m.166/3)
Anlaşmalı boşanma davası açabilmek için kanunun aradığı koşullar şunlardır:
1. Evlilik Süresi: Evliliğin resmi nikâh tarihinden itibaren en az 1 yıl sürmüş olması gerekir. Bu süre dolmadan anlaşmalı boşanma davası açılamaz; ancak çekişmeli boşanma yoluna gidilebilir.
2. Birlikte Başvuru veya Kabul: Eşler birlikte mahkemeye başvurabilir ya da bir eşin açtığı davayı diğer eş kabul edebilir.
3. Hâkimin Tarafları Bizzat Dinlemesi: Hâkim, her iki eşi duruşmada ayrı ayrı dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmek zorundadır. Vekil aracılığıyla beyan yeterli değildir.
4. Boşanma Protokolü: Boşanmanın mali sonuçları (nafaka, tazminat, mal paylaşımı) ve çocuklarla ilgili düzenlemeleri (velayet, kişisel ilişki) kapsayan yazılı bir anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanmalı ve mahkemeye sunulmalıdır.
📝 Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?
Anlaşmalı boşanma protokolü, davanın belkemiğidir. Eksik veya muğlak bir protokol, davanın reddine ya da ileride uyuşmazlıklara yol açabilir. Protokolde yer alması gereken temel unsurlar:
🔹 Velayet Düzenlemesi: Müşterek çocukların velayetinin hangi ebeveyne bırakılacağı, velayet dışında kalan ebeveynin çocukla kişisel ilişki kurma takvimi (hafta sonları, yarıyıl tatili, yaz tatili, dini bayramlar) açıkça belirtilmelidir.
🔹 Nafaka: İştirak nafakası (çocuk için) ve varsa yoksulluk nafakası (eş için) tutarları, ödeme periyodu ve artış koşulları ayrı ayrı düzenlenmelidir. Nafaka talep edilmeyecekse bu husus da protokolde açıkça belirtilmelidir.
🔹 Maddi ve Manevi Tazminat: Tarafların birbirinden tazminat talep edip etmediği, talep varsa miktarı ve ödeme koşulları yazılmalıdır.
🔹 Mal Paylaşımı: Edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamındaki taşınır ve taşınmaz mallar, banka hesapları, araçlar ve diğer varlıklar üzerindeki anlaşma net biçimde protokole aktarılmalıdır. “Tüm hususlarda anlaşıldı” gibi muğlak ifadelerden kaçınılmalıdır.
🔹 Ortak Konut: Aile konutunun kimin kullanımına bırakılacağı veya satılıp paylaşılacağı belirlenmelidir.
🔹 Karşı Vekâlet Ücreti: Tarafların avukatlık ücretlerini kimin karşılayacağı protokolde düzenlenebilir; belirlenmezse her taraf kendi avukatlık masrafını üstlenir.
⚖️ Anlaşmalı Boşanma Davası Süreci
Anlaşmalı boşanma, doğru hazırlıkla oldukça hızlı sonuçlanan bir süreçtir. İşte adım adım işleyiş:
1. Protokolün Hazırlanması ve İmzalanması: Eşler, avukat desteğiyle boşanma protokolünü hazırlar ve imzalar. Protokol, yukarıda belirtilen tüm unsurları eksiksiz kapsamalıdır.
2. Dava Dilekçesi ve Başvuru: Dava dilekçesi ile protokol birlikte Aile Mahkemesi‘ne sunulur. Harç ve gider avansı yatırılarak dava açılır.
3. Duruşma: Mahkeme, genellikle 1-4 hafta içinde duruşma günü verir. Duruşmada hâkim her iki eşi bizzat dinler, iradelerinin serbest olduğunu teyit eder ve protokolü inceler.
4. Karar: Hâkim protokolü uygun bulursa tek celsede boşanma kararı verir. Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilir.
5. Kesinleşme: Taraflar karara itiraz etmezse (veya istinaf süresinden feragat ederse) karar 2 hafta içinde kesinleşir. Kesinleşme ile birlikte nüfus kayıtları güncellenir.
💰 Anlaşmalı Boşanma Masrafları 2026
2026 yılı itibarıyla anlaşmalı boşanma davasının maliyeti, mahkeme harçları ve avukatlık ücreti olmak üzere iki ana kalemden oluşur:
| Masraf Kalemi | 2026 Güncel Tutar |
|---|---|
| Başvurma harcı | 732 TL |
| Maktu peşin harç | 732 TL |
| Gider avansı | ~3.180 TL |
| Mahkeme masrafları toplamı | ~4.500 – 5.000 TL |
| Avukatlık ücreti (AAÜT asgari) | 45.000 TL |
| İstanbul Barosu tavsiye ücreti | 108.750 TL |
| Piyasa ortalama aralığı | 55.000 – 90.000 TL |
🔄 Anlaşmalı Boşanma ile Çekişmeli Boşanma Arasındaki Farklar
Hangi yolun sizin için uygun olduğunu belirlemek, sürecin başında verilecek en önemli karardır:
| Kriter | Anlaşmalı Boşanma | Çekişmeli Boşanma |
|---|---|---|
| Evlilik süresi şartı | En az 1 yıl | Şart yok |
| Taraf rızası | Her iki taraf rıza göstermeli | Tek taraflı açılabilir |
| Ortalama süre | 1 – 3 ay | 8 ay – 4 yıl |
| Duruşma sayısı | Genellikle 1 celse | 5 – 15+ celse |
| Avukatlık ücreti | 55.000 – 90.000 TL | 70.000 – 150.000 TL |
| Kusur değerlendirmesi | Yapılmaz | Mahkemece incelenir |
📌 Anlaşmalı Boşanmada Sık Yapılan Hatalar
Sürecin basit görünmesi, bazı kritik hataların gözden kaçmasına neden olabilir. İşte en sık karşılaşılan sorunlar:
❌ Muğlak protokol ifadeleri: “Mal paylaşımı konusunda anlaştık” gibi genel cümleler, boşanma sonrası icra sorunlarına yol açar. Her bir mal kalemi (taşınmaz, araç, banka hesabı) ayrı ayrı belirtilmelidir.
❌ Nafaka artış koşulunun belirlenmemesi: Protokolde nafaka tutarı yazılsa bile yıllık artış oranı (genellikle ÜFE/TÜFE oranında) belirtilmezse, ileride uyarlama davası açılması gerekebilir.
❌ Kişisel ilişki takviminin eksik bırakılması: Velayeti almayan ebeveynin çocukla görüşme günleri, tatil dönemleri ve bayram paylaşımı detaylandırılmalıdır.
❌ Avukatsız protokol hazırlamak: İnternetten indirilen şablon protokoller, bireysel duruma uygun olmayabilir ve mahkemece reddedilebilir. Hukuki danışmanlık almak, sürecin güvenli ilerlemesini sağlar.
❌ Ziynet eşyaları ve kişisel malların unutulması: Düğün takıları, miras yoluyla edinilen mallar gibi kalemlerin protokolde yer almaması, boşanma sonrası ayrı dava açılmasına neden olabilir.
🔮 2026’da Beklenen Yasal Değişiklikler
Aile hukukunda kapsamlı reform çalışmaları devam etmekte olup, 12. Yargı Paketi kapsamında tartışılan değişiklikler anlaşmalı boşanmayı da doğrudan etkileyebilir:
🔸 Zorunlu Arabuluculuk: Şiddet vakaları hariç, boşanma davası açmadan önce arabuluculuk sürecinin tamamlanması zorunlu hale gelebilir. Bu düzenleme, anlaşmalı boşanmaya yönelimi artırabilir.
🔸 Dosya Ayrımı Modeli: Mahkeme önce yalnızca boşanma kararı verecek; nafaka, velayet ve mal paylaşımı ayrı dosya üzerinden yürütülecek. Böylece boşanma kararının kesinleşmesi hızlanacak.
🔸 Süresiz Nafaka Tartışması: Yoksulluk nafakasına süre sınırı getirilmesi planlanmaktadır. Evlilik süresine bağlı olarak nafaka süresi belirlenecek (örneğin: 5 yıl evlilik = en fazla 5 yıl nafaka).
🔸 Ortak Velayet: Boşanma sonrası her iki ebeveynin de velayet hakkına sahip olması konusu tartışılmaktadır. Bu değişiklik, protokol içeriğini köklü biçimde değiştirebilir.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?
Protokolün eksiksiz hazırlanması ve mahkemenin iş yüküne bağlı olarak başvurudan kesinleşmeye kadar ortalama 1 – 3 ay sürer. Taraflar istinaf süresinden feragat ederse karar daha erken kesinleşir.
Evliliğimiz 1 yılı doldurmadı, anlaşmalı boşanabilir miyiz?
Hayır. TMK m.166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması zorunludur. Bu durumda çekişmeli boşanma davası açılabilir; dava sırasında 1 yıl dolarsa anlaşmalı boşanmaya geçiş mümkün olabilir.
Duruşmaya katılmak zorunda mıyım?
Evet. Anlaşmalı boşanmada hâkim, her iki eşi bizzat dinlemek zorundadır. Avukat aracılığıyla beyan verilmesi yeterli değildir; tarafların duruşmada hazır bulunması gerekir.
Protokolde nafaka istemiyorum yazsam, sonradan talep edebilir miyim?
Yoksulluk nafakasından feragat edilmişse, kural olarak sonradan talep edilemez. Ancak iştirak nafakası (çocuk nafakası) her zaman değişen koşullara göre artırılabilir veya azaltılabilir; çocuğun nafaka hakkından feragat geçersizdir.
Anlaşmalı boşanma davası reddedilebilir mi?
Evet. Hâkim, protokolü çocukların veya taraflardan birinin menfaatine aykırı bulursa değişiklik isteyebilir. Taraflar değişikliği kabul etmezse dava reddedilir. Ayrıca duruşmada taraflardan biri boşanmaktan vazgeçerse dava düşer.
Anlaşmalı boşanma sonrası mal paylaşımı davası açılabilir mi?
Protokolde mal paylaşımı konusu açıkça düzenlenmişse, aynı konuda yeniden dava açılması mümkün değildir. Ancak protokolde hiç değinilmeyen bir mal kalemi varsa, boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 10 yıl içinde ayrı bir dava açılabilir.
📞 Hukuki Destek Alın
Anlaşmalı boşanma, doğru bir protokol hazırlığıyla en hızlı ve en az yıpratıcı boşanma yoludur. Ancak protokoldeki eksiklikler veya hatalı düzenlemeler, boşanma sonrası ciddi hukuki sorunlara yol açabilir. Velayet, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat konularında haklarınızı korumak için profesyonel hukuki destek almanız büyük önem taşımaktadır.
Bu konuda Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler güncel olmayabilir veya kesin olarak doğruyu içermeyebilir. Makale kullanılarak yapılan başvuru, şikayet ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
