Çocuk on sekiz yaşını doldurduğunda, boşanma kararıyla bağlanan iştirak nafakası kendiliğinden sona erer. Oysa üniversite, meslek yüksekokulu veya lise eğitimi çoğu zaman bu yaştan sonra da sürer. Türk Medeni Kanunu bu dönemi ayrıca düzenler: Eğitimi devam eden ergin çocuk, ana ve babasından kendi adına nafaka isteyebilir. Uygulamada “eğitim nafakası” veya “yardım nafakası” olarak anılan bu davada davacı artık anne değil, çocuğun kendisidir. Bu yazıda talebin dayanakları, mahkemenin miktarı belirlerken baktığı ölçütler, görevli ve yetkili mahkeme ile bir eğitim nafakası davası dilekçesi örneği yer alıyor.
🎓 İştirak, Eğitim ve Yardım Nafakası Arasındaki Fark
Üç nafaka türü sıklıkla birbirine karıştırılır. Davanın kimin adına, hangi dayanakla ve ne zamana kadar açılacağı bu ayrıma göre belirlenir:
| Tür | Kim ister? | Dayanak ve süre |
|---|---|---|
| İştirak nafakası | Velayet kendisinde olan ebeveyn, küçük çocuk adına | Çocuğun ergin olmasına kadar (TMK m.328/1) |
| Eğitim nafakası | Eğitimi devam eden ergin çocuğun kendisi | Eğitim sona erinceye kadar, ana ve babadan beklenebilecek ölçüde (TMK m.328/2) |
| Yardım nafakası | Yardım edilmezse yoksulluğa düşecek üstsoy, altsoy veya kardeş | Yoksulluk hâli sürdükçe; kardeşlerde refah şartı (TMK m.364) |
Yargıtay uygulamasında eğitimi süren ergin çocuğun davası, TMK m.328/2 ile m.364 birlikte değerlendirilerek “yardım nafakası” adıyla da görülmektedir. Küçük çocuk için açılan dava ve ilgili şablon için iştirak nafakası davası dilekçesi örneği, yardım nafakasının genel çerçevesi için yardım nafakası nedir yazılarımıza bakılabilir.
📊 Mahkemenin Baktığı Ölçütler
Kanun eğitim nafakası için sabit bir oran öngörmez; miktar her dosyada somut verilerle belirlenir. Dilekçede ve yargılamada öne çıkan ölçütler şunlardır:
- Eğitimin fiilen sürmesi: Öğrenci belgesi, transkript ve kayıt yenileme bilgileri. Eğitimin ciddi ve düzenli biçimde sürdürülmesi beklenir; çalışmaya engel olmayan bir okulda uzun yıllar yalnızca kayıt yenilenmesi, talebin hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilmesine yol açabilir.
- Çocuğun ihtiyaçları ve gelirleri: Barınma, yurt veya kira, ulaşım, beslenme, ders materyali ve okul ücreti; burs, kredi veya çalışma geliri de miktarın belirlenmesinde dikkate alınır (TMK m.330/1).
- Ana ve babanın ödeme gücü: Gelir, malvarlığı ve diğer bakım yükümlülükleri. Yükümlülük, “kendilerinden beklenebilecek ölçüde” ifadesiyle sınırlıdır.
- Hakkaniyet: Yargıtay, tarafların sosyal ve ekonomik durumuna, günün ekonomik koşullarına ve TMK m.4’teki hakkaniyet ilkesine aykırı biçimde düşük takdir edilen nafakayı bozmaktadır.
Kilit içtihat. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 19.02.2026 tarihli, E.2025/10425, K.2026/1961 sayılı kararında; ergin çocuk tarafından babaya karşı açılan davada TMK m.328/2 ve m.364’ü birlikte anarak, tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine ve günün ekonomik koşullarına göre takdir edilen nafakanın az olduğunu belirtmiş; hakkaniyet ilkesi gözetilerek daha uygun miktara hükmedilmesi için kararı nafaka miktarı yönünden bozmuştur. Bu yaklaşım, dilekçede ihtiyaç kalemlerinin ve davalının gelirinin belgeleriyle ayrı ayrı gösterilmesinin önemini ortaya koyar. Okul ücretinin iştirak nafakası içindeki yeri için okul ücreti nafakadan ayrı mı – Yargıtay 2. HD 2026/6569 yazımıza bakılabilir.
🏛️ Dava Hangi Mahkemede Açılır?
TMK’nın aile hukukuna ilişkin ikinci kitabından doğan dava ve işler aile mahkemesinde görülür (4787 sayılı Kanun m.4). Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde dava asliye hukuk mahkemesinde aile mahkemesi sıfatıyla görülür. Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir (TMK m.365/6); bu nedenle öğrencinin okuduğu şehirde yerleşim yeri edinmesi durumunda orada da dava açılabilir. Örnekte davacının İstanbul Anadolu Adliyesinin yargı çevresinde oturduğu kabul edilmiştir.
Dava ana ve babanın her ikisine karşı veya yalnızca birine karşı açılabilir; uygulamada çoğunlukla çocukla birlikte yaşamayan ebeveyn davalı gösterilir. Hâkim, istem hâlinde nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini de karara bağlayabilir (TMK m.365/5); bu nedenle dilekçede yıllık artış talebi ayrıca yer alır. Nafaka miktarlarının nasıl hesaplandığına ilişkin genel bilgi için nafaka hesaplama 2026 yazımız fikir verir.
📄 Eğitim Nafakası Davası Dilekçesi Örneği
Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; vekil bilgileri büromuza aittir. Örnek, anne ve babası boşanmış, ergin olduktan sonra iştirak nafakası sona eren ve başka bir şehirde lisans eğitimine devam eden bir öğrencinin, düzenli geliri bulunan babasına karşı açtığı dava üzerine kurulmuştur.
Büromuzun hazırladığı eğitim nafakası dilekçeleri; öğrencinin eğitim ve gider belgeleri, ana ve babanın gelir ve malvarlığı kayıtları ile önceki boşanma ve nafaka kararları birlikte incelenerek, her ihtiyaç kalemi ve davalının ödeme gücü ayrı ayrı gösterilecek biçimde yazılır. Bu nedenle dosyanız için hazırlanacak dilekçe, buradaki örnekten çok daha kapsamlı ve ayrıntılı olacaktır. Dosyanıza özel dilekçe ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], [Adres]
VEKİLİ: Av. Veli Savun, İstanbul Barosu Sicil No: 75235
Ekşioğlu, Alya Life Residence, Fikirtepe Mah. Barış Sk. No:1 K:3 D:50, Kadıköy / İstanbul
Tel: 0216 504 60 34 – E-posta: [email protected]
DAVALI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], [Adres]
KONUSU: Eğitimi devam eden ergin davacı yararına TMK m.328/2 ve m.364 uyarınca dava tarihinden itibaren aylık eğitim (yardım) nafakasına ve nafakanın her yıl artırılmasına karar verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Davacı, davalının [kızı / oğlu] olup [doğum tarihi] doğumludur. Davacının annesi ile davalı arasındaki evlilik, [mahkeme ve dosya no] sayılı kararla boşanmayla sona ermiş; davacı yararına hükmedilen iştirak nafakası davacının [tarih] tarihinde ergin olmasıyla sona ermiştir.
2. Davacı hâlen [üniversite / fakülte / bölüm] [ ]. sınıf öğrencisidir. Eğitimine düzenli olarak devam etmekte olup öğrencilik durumu ve ders başarısı ekte sunulan öğrenci belgesi ve transkript ile sabittir. Eğitimin öngörülen bitiş tarihi [ ]’dir.
3. Davacı, eğitimi nedeniyle [şehir]’de [yurtta / kirada] kalmaktadır. Aylık zorunlu giderleri; barınma [ ] TL, beslenme [ ] TL, ulaşım [ ] TL, ders materyali ve diğer eğitim giderleri [ ] TL olmak üzere toplam [ ] TL’dir. Davacının [burs / kredi / gelir] durumu [ ] şeklindedir ve bu giderleri karşılamaya yetmemektedir.
4. Davalı, [meslek / işyeri] olarak çalışmakta olup düzenli gelire sahiptir; ayrıca adına kayıtlı [taşınmaz / araç] bulunmaktadır. Davalının ekonomik ve sosyal durumunun SGK, tapu, trafik ve banka kayıtları ile zabıta araştırması yoluyla tespitini talep ederiz. Davacının annesinin ekonomik durumu [ ] şeklindedir ve giderlerin [ ] kısmını karşılamaktadır.
5. TMK m.328/2 uyarınca çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa ana ve baba, durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde eğitim sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür. Davacı, eğitimine devam ettiği süre boyunca bu desteğe muhtaçtır.
6. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 19.02.2026 tarihli, E.2025/10425, K.2026/1961 sayılı kararında, ergin çocuk yararına takdir edilecek nafakanın tarafların sosyal ve ekonomik durumu, nafakanın niteliği ve günün ekonomik koşulları ile hakkaniyet ilkesi gözetilerek belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
HUKUKİ NEDENLER: TMK m.4, 328, 330, 364, 365; 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m.4; HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Nüfus kayıt örneği, boşanma ilamı, öğrenci belgesi ve transkript, kira sözleşmesi veya yurt ücret belgesi, gider belgeleri, burs/kredi durum yazısı, davalının SGK, tapu, trafik ve banka kayıtları, sosyal ve ekonomik durum araştırması, tanık beyanları, her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve Mahkemenizce re’sen gözetilecek nedenlerle;
1. Davanın kabulü ile dava tarihinden itibaren davacının eğitimi sona erinceye kadar aylık [ ] TL eğitim (yardım) nafakasının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2. TMK m.365/5 uyarınca nafakanın her yıl [ÜFE / TÜFE] oranında artırılmasına,
3. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla vekâleten arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı Vekili
Av. Veli Savun
İstanbul Barosu – 75235
🧭 Dilekçedeki Bölümler Neden Önemli?
Davacının sıfatı. İştirak nafakasından farklı olarak dava, ergin çocuğun kendi adına açılır. Annenin kendi adına açtığı bir dava, ergin çocuk bakımından taraf sıfatı sorunu doğurabilir; vekâletname de çocuk tarafından verilir.
Gider tablosu. Nafaka miktarı soyut bir “geçinme” ifadesiyle değil, kalem kalem gösterilen ihtiyaçlarla belirlenir. Okul ücreti, yurt veya kira gibi belgelenebilen giderler ile öğrencinin kendi gelirleri birlikte yazılır; böylece mahkemenin m.330/1’deki dengeyi kurması kolaylaşır.
Davalının ekonomik durumu. Davalının gelirini davacı her zaman belgeleyemez; bu nedenle kurum kayıtlarının getirtilmesi ve sosyal-ekonomik durum araştırması dilekçede açıkça istenir. Yargıtay’ın düşük takdir edilen nafakayı bozduğu kararlar, bu araştırmanın sonucuna dayanır.
Artış ve sonraki değişiklikler. Yıllık artış talebi ayrıca yazılmazsa nafaka sabit kalabilir. Sonradan ortaya çıkan değişiklikler için nafaka artırım davası dilekçesi ve nafakanın kaldırılması davası dilekçesi örneklerimize bakılabilir. Eğitim giderlerinin boşanma sürecindeki yeri için boşanmada çocuğun eğitim giderleri yazımız da bilgi verir.
📎 Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- Davacı tarafından verilmiş vekâletname.
- Nüfus kayıt örneği ve varsa kesinleşmiş boşanma ilamı.
- Güncel öğrenci belgesi, transkript ve eğitim süresini gösteren yazı.
- Yurt ücreti, kira sözleşmesi, okul ücreti ve diğer gider belgeleri.
- Burs, öğrenim kredisi veya gelir durumunu gösteren belgeler.
- Davalının gelir ve malvarlığına ilişkin bilinen bilgiler ve tanık listesi.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Eğitim nafakası kaç yaşına kadar ödenir?
Kanun bir yaş sınırı koymaz; yükümlülük eğitim sona erinceye kadar sürer (TMK m.328/2). Ancak eğitimin ciddi ve makul bir sürede sürdürülmesi beklenir; mahkeme somut durumu ve ana ile babanın durumunu birlikte değerlendirir.
İştirak nafakası 18 yaşında kendiliğinden kesilir mi?
Evet. İştirak nafakası çocuğun ergin olmasıyla sona erer. Eğitim devam ediyorsa ergin çocuğun kendi adına ayrı bir dava açması gerekir; önceki iştirak nafakası kararı bu döneme kendiliğinden uzamaz.
Açıköğretimde okuyan öğrenci nafaka isteyebilir mi?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 13.05.2015 tarihli, E.2013/3-1627, K.2015/1020 sayılı kararında, açıköğretim fakültesinde okumanın tek başına yardım nafakası yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını kabul etmiştir. Bununla birlikte uzun süre yalnızca kayıt yenilenmesi gibi durumlar ayrıca değerlendirilir.
Nafaka hangi tarihten itibaren başlar?
Uygulamada eğitim nafakasına dava tarihinden itibaren hükmedilmektedir; dava açılmadan önceki dönem için kural olarak nafaka istenemez. Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu dilekçe örneği genel bilgilendirme amacı taşır; her dosyada eğitimin durumu, öğrencinin gelir ve giderleri ile ana ve babanın ekonomik koşulları farklıdır ve metin buna göre düzenlenir. Örnek kullanılarak açılan davalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
