Ruhsat başvurusuna idare cevap vermezse ne olur? 3194 sayılı İmar Kanunu’na 5/12/2024 tarihli 7534 sayılı Kanun’la eklenen madde, Bakanlığın görev ve yetkilerini sayarken bu soruya da bir cevap koymuştur: başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde yetkili idarelerce ruhsatlandırma yapılmaması hâlinde Bakanlık resen ruhsat ve yapı kullanma izni verebilir.
🏗️ Maddenin Getirdiği Yeni İmkân
Madde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın görev ve yetkilerini bentler hâlinde sayar. Bu bentlerden biri, plan ve harita yapma yetkilerinin devamında şu ifadeyi taşır: «…başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde yetkili idarelerce ruhsatlandırma yapılmaması hâlinde resen ruhsat ve yapı kullanma izni vermek».
Bu, imar mevzuatında alışılmış bir mekanizma değildir. Ruhsat verme yetkisi kural olarak belediye veya valiliğe aittir; burada süresinde kullanılmayan yetkinin merkezî idarece kullanılabilmesi öngörülmüştür.
Bilgi: Bu madde 5/12/2024 tarihlidir ve uygulaması Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslarla şekillenmektedir. Somut bir başvuruda izlenecek yol, yapının bulunduğu alanın niteliğine göre değişir.
🔩 Yetkinin Kapsamı: Hangi Yapılar?
Bu yetki her yapı için değil, aynı bentte sayılan alan ve yapı türleri bakımından düzenlenmiştir. Bent şunları kapsar:
- Cumhurbaşkanınca yetkilendirilen alanlar,
- Merkezî idarenin yetkisi içindeki kamu yatırımları,
- Mülkiyeti kamuya ait arsa ve araziler üzerinde yapılacak her türlü yapı,
- Millî güvenliğe dair tesisler, askerî yasak bölgeler, genel sığınak alanları, özel güvenlik bölgeleri,
- Enerji ve telekomünikasyon tesisleri.
Dolayısıyla sıradan bir özel mülkiyet parselindeki konut ruhsatı için bu yola başvurulamaz. Kapsam tespiti, maddenin uygulanabilirliğinin ilk şartıdır.
📌 İki Aylık Sürenin Hesabı
Süre, başvuru tarihinden işler. Bu nedenle başvurunun idareye giriş kaydı, tarihi ve evrak numarası dosyanın belirleyici belgesidir.
Maddenin metni, iki ay içinde ruhsatlandırma yapılmaması hâlini esas alır. Başvurunun reddedilmesi ile hiç cevap verilmemesi arasındaki ayrım ve reddin gerekçesi, somut olayda ayrıca değerlendirilir.
Bu düzenleme, 22. maddedeki otuz günlük ruhsat süresi ile 30. maddedeki kullanma izni için öngörülen otuz günlük süreden farklı ve onlara ek bir mekanizmadır; birbirinin yerine geçmezler.
🧭 Maddenin Diğer Yetkileri
Aynı madde Bakanlığa başka geniş yetkiler de tanır. Taşınmaz sahipleri bakımından öne çıkanlar şunlardır:
- Sayılan alanlarda her tür ve ölçekte çevre düzeni, nazım ve uygulama imar planlarını, arazi ve arsa düzenlemelerini resen yapmak, yaptırmak ve onaylamak.
- Gecekondu, kıyı alanları ve tesisleri ile niteliğinin bozulması nedeniyle orman ve mera dışına çıkarılan alanlar dâhil, kentsel ve kırsal alanlarda yapılacak iyileştirme, yenileme ve dönüşüm uygulamalarında idarelerce uyulacak usul ve esasları belirlemek.
- Bakanlıkça belirlenen finans ve ticaret merkezleri, fuar ve sergi alanları gibi özel proje alanlarına dair planlama yetkileri.
Bir parselin planının hangi idarece onaylandığı, açılacak davada husumetin kime yöneltileceğini belirlediği için bu yetki dağılımı doğrudan sonuç doğurur.
📌 İlgili Konular
Ruhsat başvurusu ve süreler için yapı ruhsatı başvurusu, kullanma izni için kullanma izni başvurusu ve otuz gün, plan yetkisi için büyükşehirde imar planı yetkisi yazılarımıza bakılabilir.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Belediye ruhsat vermezse Bakanlık verebilir mi?
Maddede sayılan alan ve yapı türleri bakımından, başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde ruhsatlandırma yapılmaması hâlinde Bakanlığın resen ruhsat ve yapı kullanma izni verebileceği düzenlenmiştir.
Bu yetki her yapı için geçerli mi?
Hayır. Bent; Cumhurbaşkanınca yetkilendirilen alanlar, kamu yatırımları, mülkiyeti kamuya ait taşınmazlar, millî güvenlik tesisleri ile enerji ve telekomünikasyon tesislerini saymıştır.
İki aylık süre ne zaman başlar?
Madde süreyi başvuru tarihinden başlatmıştır; bu nedenle başvurunun idareye giriş kaydı belirleyicidir.
Bu süre 22. maddedeki otuz günün yerine mi geçiyor?
Hayır; ayrı ve ek bir mekanizmadır, ruhsat başvurusuna ilişkin süreler yerinde kalır.
Başvuru reddedilirse madde uygulanır mı?
Madde ruhsatlandırma yapılmaması hâlini esas alır; reddin niteliği ve gerekçesi somut olayda ayrıca değerlendirilir.
Planı hangi idare onayladı, neden önemli?
Plana karşı açılacak davada husumetin kime yöneltileceğini belirlediği için yetki dağılımı doğrudan sonuç doğurur.
Bakanlığın Resen Ruhsat Yetkisi ve İki Aylık Süre hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır. Kamulaştırma ve imar mevzuatı sık değişmekte, Anayasa Mahkemesi iptalleri yürürlük tarihine bağlı sonuç doğurmaktadır. Her taşınmaz ve her idari işlem kendine özgüdür; metin sonuç taahhüdü içermez.
