İmar Uygulama Hatalarının Resen Düzeltilmesi (3194 Ek Madde, 7181)
Bazı parsellerde tapu sicili ile zemindeki durum yıllar içinde birbirinden kopar: alan tutmaz, sınır oturmaz, hisse düzeltilemez, fiilî kullanıcı ile malik farklılaşır. Bu tür yerlerde tek tek dava açmak çoğu zaman çözüm üretmez. 3194 sayılı İmar Kanunu’na 2019 yılında eklenen madde, bu dosyalar için toplu ve resen işleyen bir yol kurar.
🏗️ Madde Hangi Parselleri Hedefliyor?
4/7/2019 tarihli 7181 sayılı Kanun’un 13. maddesiyle eklenen hüküm, kapsamını tek tek sayarak belirler. Şu nitelikteki taşınmazlar hedeflenmiştir:
- Alan, sınır, hisse düzeltimi yapılamaması nedeniyle zamanla sicili ile zemini uyumsuz hâle gelen parseller,
- İmar uygulama hatalarının varlığı tespit edilmesine rağmen bu hataların düzeltilemediği parseller,
- Haricî bölünmeye tabi tutulup tescili sağlanamayan parseller,
- Zamanla farklı nedenlerle fiilî kullanıcısı ile maliki farklılaşmış parseller.
Ortak payda maddenin kendi ifadesindedir: konu çeşitliliği ve taraf fazlalığı bulunan ve münferit davalar ile çözümü mümkün olmayan taşınmazlar.
Bilgi: Resen düzeltme, tapu sicilinin doğruluğuna güvenen üçüncü kişilerin durumunu da ilgilendirir. Her dosyada kaydın oluşum tarihi ve dayanağı ayrıca incelenir.
🔩 Alanın Belirlenmesi: Cumhurbaşkanı Kararı
Madde kendiliğinden her yerde uygulanmaz. Bu kapsamda uygulama yapılması gereken taşınmazların sınır ve koordinatları, Bakanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca belirlenir.
Bunun pratik sonucu şudur: bir parselin bu maddeden yararlanıp yararlanamayacağı, önce o parselin belirlenen alan sınırları içinde kalıp kalmadığına bakılarak tespit edilir. Alan belirlenmemişse madde işletilemez ve genel yollar geçerliliğini korur.
📌 Belirlenen Alanda Yapılabilecek İşlemler
Belirlenen alanlarda her türlü iyileştirme, yenileme, dönüşüm, kamulaştırma ve benzeri uygulamaların yapılmasında; ilgililere tebliğ edilmek üzere şu düzeltmeler resen yapılabilir:
- Mülkiyete ilişkin hisse hatalarının düzeltilmesi,
- Parsellerin yüzölçümü ve sınır düzenlemeleri,
- İmar uygulaması gören alanlarda dağıtım ve alan hatalarının doğru miktar üzerinden düzeltilmesi.
Madde ayrıca, kamulaştırma ve trampa gibi yollarla edinilen taşınmazlar ile Hazinenin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazların — gerektiğinde belirlenen alan dışındakiler dâhil — bu uygulamalar kapsamında değerlendirilmesine ve trampa yoluyla kullanılmasına imkân tanır.
🧭 Malik Açısından Ne Anlama Geliyor?
Maddedeki «ilgililere tebliğ edilmek üzere» ibaresi, malikin sürecin dışında kalmadığını gösterir. Düzeltme resen yapılsa da sonuç malike bildirilir ve bildirimle birlikte değerlendirme imkânı doğar.
Bu nedenle böyle bir tebligat alındığında ilk yapılacaklar şunlardır:
- Tebliğ tarihinin kaydedilmesi — süreye bağlı yolların başlangıcıdır.
- Düzeltmenin hangi kalemde yapıldığının tespiti: hisse mi, yüzölçümü mü, sınır mı, dağıtım mı?
- Yeni durumun eski tapu kaydı ve uygulama dosyasıyla karşılaştırılması.
📌 İlgili Konular
Parselasyon işlemleri için parselasyon planlarının onayı ve tescili, düzenlemeden doğan kesintiler için düzenleme ortaklık payı, artan parçalar için kamulaştırmadan artan parçalar yazılarımıza bakılabilir.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Bu madde her parselde uygulanır mı?
Hayır. Uygulama yapılacak taşınmazların sınır ve koordinatları, Bakanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca belirlenir.
Hangi tür sorunlar kapsamda?
Sicil ile zeminin uyumsuzluğu, düzeltilemeyen imar uygulama hataları, tescili sağlanamayan haricî bölünmeler ve fiilî kullanıcı ile malikin farklılaşması sayılmıştır.
Düzeltme için dava açmak gerekir mi?
Madde, belirlenen alanlarda hisse, yüzölçümü, sınır ve dağıtım hatalarının resen düzeltilmesine imkân tanımıştır.
Malike bildirim yapılır mı?
Düzeltmeler ilgililere tebliğ edilmek üzere yapılır.
Hazine taşınmazları sürece dâhil edilebilir mi?
Madde, Hazinenin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazların uygulamalar kapsamında değerlendirilmesine ve trampa yoluyla kullanılmasına imkân tanır.
Alan belirlenmemişse ne olur?
Bu hâlde madde işletilemez; genel hükümlere göre izlenecek yollar geçerliliğini korur.
İmar Uygulama Hatalarının Resen Düzeltilmesi hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır. Kamulaştırma ve imar mevzuatı sık değişmekte, Anayasa Mahkemesi iptalleri yürürlük tarihine bağlı sonuç doğurmaktadır. Her taşınmaz ve her idari işlem kendine özgüdür; metin sonuç taahhüdü içermez.
