Eski Halka Arza KV İndirimi Yok – Danıştay 9. D 2025/5054

Payları yıllar önce Borsa İstanbul’da işlem görmeye başlamış bir şirket, sonradan çıkarılan bir teşvik hükmünden yararlanabilir mi? 2020 yılının sonunda Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen ve halka arz edilen şirketlere beş yıl boyunca 2 puan indirimli kurumlar vergisi öngören düzenleme, tam olarak bu soruyu gündeme getirmiştir. Kanun metninde “yürürlükten sonra halka arz edilenler” şeklinde açık bir sınırlama bulunmaması, yürürlükten önce halka arz edilmiş bazı şirketleri indirimi talep etmeye yöneltmiştir. Danıştay Dokuzuncu Dairesi, liman işletmeciliği yapan bir şirketin bu yöndeki talebini karara bağlayarak uyuşmazlığa net bir yanıt vermiştir.

Danıştay 9. Dairesi, 25.11.2025 tarihli ve E.2023/697, K.2025/5054 sayılı kararıyla, payları 24.01.2018 tarihinde halka arz edilmiş şirketin 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32. maddesinin 6. fıkrasındaki indirimli orandan yararlanamayacağına hükmetmiş; davayı kabul eden Bölge İdare Mahkemesi kararını bozmuştur. Daireye göre indirim, yalnızca payları hükmün yürürlüğe girdiği 17.11.2020 tarihinden sonra ilk defa halka arz edilen kurumlar için uygulanabilir; yürürlükten önce gerçekleşmiş halka arzları kapsayacak geçmişe etkili bir düzenleme bulunmamaktadır.

⚓ Liman şirketinin talebi

Karar metnine göre davacı, liman işletmeciliği faaliyetiyle uğraşan bir anonim şirkettir. Şirketin payları, Borsa İstanbul Pay Piyasasında ilk defa işlem görmek üzere 24.01.2018 tarihinde %29,89 oranında halka arz edilmiştir. Bu oran, kanunun aradığı asgari %20 eşiğinin üzerindedir.

Kurumlar Vergisi Kanunu’na halka arz indirimi 2020 yılının Kasım ayında eklenince şirket, 2021/Temmuz-Eylül dönemi geçici vergi beyannamesini, vergi oranının 2 puan indirimli uygulanması gerektiği yönündeki ihtirazi kaydıyla vermiştir. Beyan edilen kazanç üzerinden tahakkuk ettirilen geçici verginin, indirimli orana isabet eden 1.021.410,66 TL‘lik kısmının iptali istemiyle dava açılmıştır.

Uyuşmazlık tek bir soruya indirgenmiştir: Halka arz şartını çoktan yerine getirmiş bir şirket, hükmün yürürlüğünden sonra elde ettiği kazançlar için indirimden yararlanabilir mi, yoksa indirim yalnızca yürürlükten sonra halka arz edilen şirketlere mi tanınmıştır?

📜 KVK m.32/6 ne diyor?

5520 sayılı Kanun’un 32. maddesinin 6. fıkrası, 7256 sayılı Kanun’un 35. maddesiyle eklenmiştir. Hüküm, payları Borsa İstanbul Pay Piyasasında ilk defa işlem görmek üzere en az %20 oranında halka arz edilen kurumların, payların ilk defa halka arz edildiği hesap döneminden başlamak üzere beş hesap dönemine ait kurum kazançlarına kurumlar vergisi oranının 2 puan indirimli uygulanacağını öngörmektedir.

Bankalar, finansal kiralama şirketleri, faktoring ve finansman şirketleri, ödeme ve elektronik para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları, sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketleri indirimin kapsamı dışında bırakılmıştır. Beş hesap dönemi içinde pay oranına ilişkin şartın kaybedilmesi hâlinde, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil edilir.

Yürürlük hükmü ise 7256 sayılı Kanun’un 45. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde yer almaktadır: Madde, 01.01.2021 tarihinden (özel hesap dönemine tabi olanlarda 2021 takvim yılında başlayan özel hesap döneminin başından) itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere yayımı tarihi olan 17.11.2020‘de yürürlüğe girmiştir. Kanun gerekçesinde düzenlemenin amacı “halka açıklığı, kaydiliği ve kurumsallaşmayı teşvik etmek” olarak açıklanmıştır.

Uygulama esaslarını belirleyen Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No:1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:18) ise 25.05.2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış ve indirimden yararlanabilmek için payların yürürlük tarihinden sonra ilk defa halka arz ediliyor olması gerektiğini açıkça belirtmiştir.

🏛️ Vergi mahkemesi, bölge idare mahkemesi ve Danıştay

Dosya, üç aşamada birbirinden farklı sonuçlarla ilerlemiştir:

1. Vergi Mahkemesi: Halka açıklığı ve kurumsallaşmayı teşvik eden hükmün, 17.11.2020’den sonra ilk defa halka arz edilen ve en az %20 oranında halka arzı gerçekleştiren kurumlara uygulanabileceğini, yürürlükten önce gerçekleşen halka arzlara olanak tanıyan geçmişe etkili bir düzenleme bulunmadığını belirterek davayı reddetmiştir.
2. Bölge İdare Mahkemesi: Madde metninde “yürürlükten sonra halka arz edilen şirketler” şeklinde bir kısıtlama olmadığını; yürürlük hükmünün halka arz tarihine değil, yürürlükten sonra elde edilen kazançlara vurgu yaptığını kabul etmiştir. %20 şartını karşılayan şirketin 01.01.2021’den itibaren elde ettiği kazançlara indirimli oranın uygulanması gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunu kabul edip davayı kabul etmiştir.
3. Danıştay 9. Dairesi: Davalı idarenin temyiz istemini kabul ederek bölge idare mahkemesi kararını bozmuş ve dosyayı yeniden karar verilmek üzere bölge idare mahkemesine göndermiştir. Karar, kesin olarak ve oybirliğiyle verilmiştir.

Karar metnine göre Danıştay tetkik hâkimi temyiz isteminin reddi yönünde görüş bildirmiş; Daire bu görüşe katılmamıştır.

🔍 Bozma gerekçesinin katmanları

Daire, bölge idare mahkemesinin lafzi yorumunu yeterli bulmamış ve sonuca birkaç basamakta ulaşmıştır:

Bu gerekçelerle Daire, davacı adına tahakkuk ettirilen geçici verginin dava konusu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığını, davayı kabul eden bölge idare mahkemesi kararında ise hukuka uyarlık bulunmadığını belirtmiştir.

🧮 İndirimin şartları ve sınırları

Karar ve karar metninde aktarılan mevzuat birlikte okunduğunda, indirimden yararlanma şartları şu şekilde özetlenebilir:

• Zaman şartı: Payların Borsa İstanbul Pay Piyasasında 17.11.2020 tarihinden sonra ilk defa halka arz edilmiş olması.
• Oran şartı: En az %20 oranında halka arz; Tebliğ’e göre bu oranın hesabında halka arz edilen tutarla birlikte ulaşılan toplam sermaye tutarı dikkate alınır.
• Süre: Payların ilk defa halka arz edildiği hesap döneminden başlayarak beş hesap dönemi.
• Sektör istisnası: Banka, finansal kiralama, faktoring, finansman, ödeme ve elektronik para kuruluşu, yetkili döviz müessesesi, varlık yönetim şirketi, sermaye piyasası kurumu, sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri kapsam dışıdır.
• Şartın kaybı: Beş dönem içinde pay oranı şartı kaybedilirse, indirim nedeniyle alınmayan vergiler vergi ziyaı cezası olmaksızın gecikme faiziyle tahsil edilir.

Dosyadaki şirket oran şartını karşılasa da zaman şartını karşılamadığından indirim talebi reddedilmiştir. Kararın dikkat çekici yanı, aynı kanun metnini bölge idare mahkemesinin “kazanç tarihine”, Danıştay’ın ise “halka arz tarihine” bağlayarak okumasıdır. Uyuşmazlığın ihtirazi kayıtla verilen beyanname üzerinden taşınması da, tahakkuka karşı dava açılabilmesinin yolunu açan usul unsuru olarak karar metninde yer almaktadır.

🆕 Güncel mevzuat ve yatırımcıya yansıması

Mevzuat bilgi sistemindeki güncel metne göre KVK m.32/6 hükmü, karar tarihinden bu yana değişmeden yürürlüktedir. Güncel metinde genel kurumlar vergisi oranı %25’tir. 28.07.2024 tarihli 7524 sayılı Kanun’la eklenen yurt içi asgari kurumlar vergisi düzenlemesinde (KVK m.32/C/3), hesaplanan asgari vergiden 32. maddenin altıncı fıkrası uyarınca indirimli oran uygulaması nedeniyle alınmayan verginin indirileceği hükme bağlanmıştır. Böylece halka arz indirimi, asgari vergi hesabında da etkisini korumaktadır.

Halka arz indirimi doğrudan yatırımcıya değil, payları halka arz edilen şirkete tanınan bir vergi avantajıdır. Bununla birlikte bu avantaj, şirketin vergi sonrası kârlılığını ve dolayısıyla pay sahiplerine dağıtılabilecek kârı etkileyebilecek bir unsurdur. Halka arz sürecine ilişkin diğer uyuşmazlıklar için serideki halka arz fonunun izahnameye aykırı kullanımı kararı ile halka arz gerçekleşmezse iade ve faiz kararı incelenebilir.

❓ Merak edilenler

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Ulaşım bilgileri iletişim sayfasında, serinin diğer kararları Emsal Kararlar bölümünde yer almaktadır.