Kiraya verilen bir dairede hırsızlık olur, hırsızlar çelik kapıyı zorlayarak içeri girer ve kapı kullanılamaz hâle gelir. Ev sahibi, konutu için yaptırdığı paket sigortaya güvenerek kapı bedelini sigortacıdan ister. Sigortacı ise farklı bir cevap verir: Kiracı olaydan kısa süre önce tehdit almış, evi terk etmiştir; ev sahibi bunu bildiği hâlde poliçe yaptırmış ve rizikoyu gizlemiştir. Bu savunma, kapı hasarının ödenmesini engeller mi? Rizikonun gizlendiğini ispat etmek kime düşer?
Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesinde verilen 23.01.2026 tarihli ve K-2026/50382 sayılı hakem kararı, Komisyonun Hakem Karar Dergisi’nin 65. sayısında yayımlanmıştır. Hakem, hırsızlık amacıyla girilirken kapıya verilen zararın teminat kapsamında olduğunu tespit etmiş; teminat dışılık ve beyan yükümlülüğüne aykırılık iddialarının delille desteklenmediğini ve tahmin boyutunda kaldığını belirterek 20.000,00 TL’nin faiziyle ödenmesine karar vermiştir.
🚪 Zorlanan kapı ve ev sahibinin talebi
Hakem kararında aktarılan başvuru dilekçesine göre olay şöyle gelişmiştir:
- 02.05.2025 tarihinde polis tarafından tutulan olay tutanağına göre, kiracı evde değilken hırsızlık amacıyla daire kapısının kilit yerleri ve kapı zorlanmış; kapı kullanılamaz hâle gelmiştir.
- Kapıya, polisin yanında geçici olarak profil kaynak yapılmıştır.
- Evden kiracıya ait ziynet eşyaları, nakit para ve döviz çalınmıştır.
- Sigortacı nezdinde hasar dosyası açılmış, inceleme sonunda hasarın karşılanamayacağı bildirilmiştir.
- Kiracı, çelik kapı yaptırılmadan 22.05.2025 tarihinde evden taşınmış; başvuran kapıyı kendi imkânlarıyla değiştirmiş ve bunun için 20.000,00 TL ödemiştir.
Talep yalnızca kapı bedeline ilişkindir; çalınan eşyalar kiracıya ait olduğundan uyuşmazlığın konusu yapılmamıştır. Başvuran; hasar fotoğraflarını, sigortacının cevap yazılarını, ödeme makbuzunu, emsal kapı fiyatlarını gösteren ilanları, poliçeyi ve ifade tutanağını dosyaya sunmuştur. Hakem, uyuşmazlığın niteliği gereği duruşma yapmaya ve bilirkişi atamaya gerek görmemiş, dosyayı evrak üzerinden incelemiştir.
🛡️ Sigortacının “rizikoyu gizledi” savunması
Sigortacı vekili cevap dilekçesinde talebin teminat dışında kaldığını ileri sürmüş ve şu olgulara dayanmıştır:
- 21.04.2025 tarihinde kiracının bir yakınının ağır bir olaya karıştığı, bunun ardından olaydan etkilenen kişilerin yakınlarınca kiracının kendisine ve evine zarar verileceği yönünde tehdit edildiği,
- Kiracının bu tarihten sonra daireyi terk ettiği ve hırsızlığı kendisini tehdit eden kişilerin yaptığını karakolda beyan ettiği,
- Tüm bu durumların sigortalının bilgisi dâhilinde olduğu ve poliçenin tehditlerden sonra yaptırıldığı,
- Sigortalının beyan yükümlülüğünü yerine getirmediği ve rizikoyu gizlediği; bu nedenle sigortacının sorumluluğunun doğmayacağı, her hâlükârda muafiyetlerin uygulanması gerektiği.
Sigortacı, cevabına poliçeyi ve ifade tutanağını eklemiştir. Başvuran ise rizikodan haberdar olmadığını, evini sürekli sigortalattığını ve söz konusu poliçeden önce dairenin başka bir sigorta şirketince sigortalı olduğunu, sigortasını her yıl yenilettiğini belirterek önceki poliçeyi dosyaya sunmuştur.
Sözleşmenin kurulması sırasında sigorta ettirenin bildiği veya bilmesi gereken önemli hususları sigortacıya bildirme yükümlülüğü, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1435. maddesinde düzenlenmiştir. Hakem kararında bu madde numarası anılmamış, sigortacının iddiası “ihbar yükümlülüğüne aykırılık” ve “kötü niyetle poliçe yaptırma” başlıkları altında ispat yönünden değerlendirilmiştir.
📑 Kapı hasarı neden teminat kapsamında?
Hakem önce poliçeyi incelemiş ve poliçede bina hırsızlık teminatı bulunduğunu, hırsızlık nedeniyle verilecek zararların sigorta bedelinin %5’ine kadar teminata dâhil edildiğini tespit etmiştir. Ardından Hırsızlık Sigortası Genel Şartları’nın iki hükmüne dayanmıştır:
| Genel Şart hükmü | İçeriği (kararda aktarıldığı şekliyle) |
|---|---|
| A.1 — Sigortanın Konusu | Poliçede belirlenen yerde hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüsün kırma, delme, yıkma, devirme ve zorlamayla girilerek; tırmanma veya aşma suretiyle; asıl ya da uydurma anahtarla kilit açılarak; gizlice girip saklanarak veya öldürme, yaralama, zor, şiddet ya da tehditle yapılması hâlinde sigortalı kıymetlerde doğrudan meydana gelen maddi kayıp ve zararlar teminat altındadır. |
| A.2 — Sigorta Bedelinin Kapsamı | Hırsızlık eylemini gerçekleştirmek amacıyla sigortalı kıymetlerin bulunduğu yerlere girilmesi veya bu yerlerin açılması esnasında verilecek tahribat da teminat kapsamındadır. |
Hakem bu hükümler çerçevesinde, sigortalı evin kapısına hırsızlık sebebiyle verilen zararın teminat kapsamında olduğunun açık olduğunu belirtmiştir. Olay tutanağındaki “kilit yerlerinin ve kapının zorlanması” anlatımı, A.1’deki “zorlamayla girme” hâline; kapının zarar görmesi ise A.2’deki “girme esnasında verilen tahribat” kapsamına uygun düşmektedir.
⚖️ İspat yükü: TTK 1409/2
Rizikonun teminat kapsamında olduğu belirlendikten sonra hakem, ispat yükünün yer değiştirdiğine dikkat çekmiştir. Türk Ticaret Kanunu’nun 1409. maddesinin ikinci fıkrasına göre, sözleşmede öngörülen rizikolardan birinin veya bazılarının teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir. Hakemin bu noktadaki değerlendirmesi şu tespitlere dayanmaktadır:
- Sigortacı, sigortalının rizikodan haberdar olduğunu, bunu bildirmediğini ve kötü niyetle poliçe yaptırdığını ileri sürmüş, ancak bu hususa ilişkin herhangi bir delil sunmamıştır.
- Başvuran, dairenin önceki dönemde de başka bir sigortacı nezdinde sigortalı olduğunu gösteren poliçeyi sunarak sigortanın olaydan sonra ilk kez yaptırılmadığını ortaya koymuştur.
- Sigortalının ihbar yükümlülüğüne aykırı davrandığına dair kesin ve inandırıcı bir delil bulunmamaktadır.
- Teminat dışı kalma sebebi olarak gösterilen hususlar tahmin boyutunda kalmıştır.
Bu gerekçelerle hakem, makbuzu da sunulan 20.000,00 TL’lik talebin kabulüne karar vermiş; taleple bağlılık ilkesi gereğince kabul edilen miktara yasal faiz işletmiştir. Sigortacının dayandığı ifade tutanakları kiracının tehdit aldığına ve evi terk ettiğine ilişkindir; hakem ise sigortalının rizikodan haberdar olduğuna ve bunu kötü niyetle gizlediğine dair dosyaya delil sunulmadığını tespit etmiştir.
Benzer şekilde ispat yükünün belirleyici olduğu bir konut sigortası uyuşmazlığı için konut sigortasında dahili su hasarı yazısına göz atılabilir.
📅 Temerrüt tarihi nasıl belirlendi?
Faiz başlangıcı için hakem, TTK’nın 1427. maddesine başvurmuştur. Bu hükme göre aynen tazmine ilişkin bir sözleşme yoksa sigorta tazminatı nakden ödenir; tazminat, rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının araştırmaları bitince ve her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur. Kararda yapılan hesap şöyledir:
| Kalem | Karar |
|---|---|
| Sigortacıya başvuru | 15.05.2025 |
| Temerrüt tarihi (45 gün sonra) | 30.06.2025 |
| Asıl alacak | 20.000,00 TL, 30.06.2025’ten itibaren yasal faiziyle |
| Yargılama giderleri | 1.200,00 TL başvuru ücreti ve 240,00 TL tebligat ücreti sigortacıdan tahsil edilecek |
| Kanun yolu | 5684 sayılı Kanun m.30/12 uyarınca kesin; tebliğden itibaren bir ay içinde iptal davası açma hakkı saklı |
🧭 Kararın kapsamı ve sınırları
Karar, kiralık konutlarda ev sahibi tarafından yaptırılan paket sigortaların hırsızlık teminatı bakımından birkaç noktayı somutlaştırmaktadır:
- Hırsızların içeri girmek için kapıya verdiği zarar, Genel Şartlar A.2 uyarınca “girme esnasında verilen tahribat” olarak teminat kapsamında değerlendirilmiştir; çalınan eşyanın kime ait olduğu bu kalem için belirleyici olmamıştır.
- Rizikonun gizlendiği veya beyan yükümlülüğüne aykırı davranıldığı savunması, sigortacı tarafından somut delille ispatlanmadıkça sonuç doğurmamıştır.
- Dairenin önceki dönemde başka bir sigortacı nezdinde de sigortalı olduğunu gösteren poliçe, “olaydan sonra poliçe yaptırma” iddiasına karşı etkili bir karşı delil olarak değerlendirilmiştir.
- Temerrüt, ihbarın ardından 45 günlük sürenin dolmasıyla başlatılmıştır.
Kararın sınırları da belirtilmelidir. Sigortacı, her hâlükârda muafiyet uygulanmasını istemiştir; hakem kararında muafiyet konusunda ayrı bir değerlendirmeye yer verilmemiş ve talep edilen tutar tam olarak kabul edilmiştir. Ayrıca uyuşmazlık yalnızca kapı bedeliyle sınırlıdır; kiracıya ait çalınan eşyalar bu dosyanın konusu değildir. Hakem kararları, Yargıtay içtihatları gibi bağlayıcı emsal niteliği taşımaz; farklı poliçe şartları ve delil durumu farklı sonuçlara yol açabilir.
🙋 Okuyuculardan gelebilecek sorular
Çalınan eşyalar kiracıya aitken ev sahibi neden tazminat alabildi?
Ev sahibinin talebi çalınan eşyaya değil, kendi mülkü olan daire kapısındaki zarara ilişkindir. Hırsızlık Sigortası Genel Şartları’nın A.2 maddesi, hırsızlık amacıyla sigortalı yere girilirken verilen tahribatı da teminat kapsamında saymaktadır. Hakem, kapı hasarını bu kapsamda değerlendirmiştir.
Kiracının tehdit aldığının ifade tutanaklarıyla sabit olması yetmedi mi?
Sigortacının savunması, sigortalının, yani ev sahibinin rizikodan haberdar olduğu ve bunu bildirmeden kötü niyetle poliçe yaptırdığı iddiasına dayanıyordu. Hakem, bu hususa ilişkin herhangi bir delil sunulmadığını ve iddiaların tahmin boyutunda kaldığını belirtmiştir. Ev sahibi ise dairenin önceki yıllarda da sigortalı olduğunu gösteren poliçeyi sunmuştur.
Faiz neden olay tarihinden değil, 30.06.2025’ten başlatıldı?
TTK 1427 uyarınca sigorta tazminatı, ihbardan itibaren her hâlde kırk beş gün sonra muaccel olur. Başvuran sigortacıya 15.05.2025’te başvurduğu için temerrüt 30.06.2025 tarihinde gerçekleşmiş ve yasal faiz bu tarihten itibaren işletilmiştir.
Bu karara karşı itiraz yolu var mı?
Karar, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30/12. maddesi uyarınca kesin olarak verilmiştir. Kararda, tarafların tebliğden itibaren bir ay içinde iptal davası açma haklarının saklı olduğu belirtilmiştir.
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Ulaşım bilgileri iletişim sayfasında, serinin diğer yazıları ise Emsal Kararlar arşivinde yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; özet, Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Karar Dergisi’nde yayımlanan bir uyuşmazlık hakemi kararından derlenmiştir. Değerlendirme, kiralık bir dairede kapının zorlanarak hırsızlık yapıldığı, poliçede bina hırsızlık teminatı bulunduğu ve sigortacının rizikonun gizlendiği iddiasını delille desteklemediği somut dosyaya dayanmaktadır; poliçe şartları, teminat limitleri ve delil durumu farklı olan dosyalarda sonuç değişebilir. Yazı kullanılarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
